'De Spelen zijn geen Ajax-Feyenoord'

Het Olympisch Stadion in Amsterdam waar in 1928 de Olympische Spelen werden gehouden. Foto ANP

AMSTERDAM - De Olympische Spelen van 2028 zijn te groot voor één Nederlandse stad. Maar op de posters prijkt straks maar één naam: Amsterdam óf Rotterdam. Terwijl de gemoederen tussen de twee steden rond de bekerfinale Ajax-Feyenoord weer hoog oplaaien, doen de sportbestuurders hun best juist dát olympisch vuurtje te blussen.

Alles is pais en vree, er zijn in de conferentiezalen van Dubai deze week geen achterdochtige blikken of verborgen agenda's, verzekert Kornelis Dijkman, directeur van de stichting Topsport Amsterdam. Tijdens de internationale bijeenkomst SportAccord trekken de 'Olympische kemphanen' uit Rotterdam en Amsterdam gezamenlijk op. ''Het is duidelijk dat de Spelen uiteindelijk worden toegewezen aan een stad. Maar het is ook duidelijk dat één stad zo'n evenement niet kan organiseren. Uiteindelijk krijgt iedereen wat hij verdient, de grote steden, de provincies. We gaan zo lang mogelijk door als 'Holland'.''

Een 'bid' namens de Randstad, om de lieve vrede tussen Rotterdam en Amsterdam te bewaren, zou volgens Dijkman onzin zijn. ''Niemand kent de Randstad. Dat is merktechnisch niet interessant. In het buitenland kennen ze twee 'brands': Holland en Amsterdam.''

Van Hans den Oudendammer, directeur van de stichting Rotterdam Topsport, mag zijn stad ook aan dat rijtje worden toegevoegd. ''De keuze voor Amsterdam of Rotterdam ligt voor de hand.''

Interne veldslag
Zolang het niet hoeft, wil Den Oudendammer ook voorkomen dat er een interne veldslag ontstaat tussen de steden. ''Die keuze moet geschieden op basis van een eerlijke afweging tussen de kandidaten. Tussen beide burgemeesters is regelmatig overleg om het project vooral geen strijd te laten worden.''

Die strijd wás er wel. Vorig jaar trapte eerst Rotterdam op Amsterdamse tenen toen wethouder Piet Lamers de Spelen claimde voor zijn stad.''Europa vergrijst. Rotterdam niet. Daarom zou zo'n jonge stad een mooi visitekaartje zijn'', liet hij in juli weten.

In Amsterdam reageerde de politiek geërgerd over de voorbarige uitspraken van Lamers. Maar een maand later deed zijn Amsterdamse collega Carolien Gehrels hetzelfde. In het PvdA-blad Rood sprak ze haar ambitie uit 'met het NOC*NSF en het rijk' de Spelen van 2028 naar Amsterdam te halen.

''De wethouder spreekt al niet meer over samenwerking met andere grote steden en dat is tegen de afspraken in. Het wordt eens tijd dat iemand haar daarop aanspreekt'', klaagde Lamers toen op zijn beurt.

Marketingdeskundigen staken meteen de waarschuwende vinger op. ''Op deze manier maken we ons belachelijk'', zei Frank van den Wall Bake.

Ook bij sportkoepel NOC*NSF probeert men er alles aan te doen geen voorkeur voor Amsterdam of Rotterdam te laten blijken. Aanvankelijk was het de bedoeling pas in 2016 een stad aan te wijzen, drie jaar voordat Nederland zich bij het Internationaal Olympich Comité (IOC) officieel kandidaat zou moeten stellen. Volgens Hein Verbruggen, erelid van het IOC, is dat verkeerde voorzichtigheid. ''Wees duidelijk, je moet het plan altijd aan een stad ophangen'', zei hij tijdens de Winterspelen in Vancouver.

Van Dijkman hoeft die krampachtigheid ook niet zo. ''Ze zijn bang dat je mensen verliest als je één stad aanwijst. Maar niemand behalve Amsterdam en Rotterdam zal zich illusies maken. Utrecht gaat echt niemand in de weg zitten. Dus wie verlies je nou? Hooguit één stad ''maar dat zal in de praktijk ook wel meevallen. En dat we samen naar SportAccord gaan, is een belangrijk teken.''

Tour en Giro
Voorlopig werken Rotterdam en Amsterdam aan een zo groot mogelijk cv met succesvol georganiseerde grote sportevenementen. De Maasstad haalde voor deze zomer de start van de Tour de France binnen, Amsterdam de Giro d'Italia.

Rotterdam had vorig jaar het WK judo, is gastheer van het WK turnen, krijgt volgend jaar het WK tafeltennis en is één van de speelsteden van het WK handbal in 2012. Amsterdam organiseert het WK roeien in 2014 en wil het EK atletiek in 2016.

Beide steden hebben zich aangemeld als speelstad voor het WK voetbal 2018, waarvoor voetbalbond KNVB een door de regering gesteunde lobby is begonnen.

Rotterdam wil het WK en de Spelen gebruiken als breekijzer voor een nieuwe Kuip langs de Maas. De benodigde 600 miljoen euro zijn er nog niet, maar de plannen liggen klaar.

''De locatie is bekend en ook de eisen waaraan het stadion moet voldoen: de hoogste van de FIFA (wereldvoetbalfederatie, red.)'', zegt Hans Zoethoutmaar, adjunct-directeur van Rotterdam Topsport. ''Er is al rekening mee gehouden, het nieuwe stadion kan na tien jaar als Olympisch Stadion worden gebruikt. De architect krijgt straks de opdracht zo'n verbouwing voor te bereiden.''

Arena
De Amsterdam Arena moet voor een WK en de Spelen worden uitgebreid naar 65.000 plaatsen. Dijkman: ''Het EK atletiek staat ook hoog op ons verlanglijstje. Nederland is niet echt een atletiekland, een vol Olympisch Stadion zou dan heel aardig zijn.''

Plannen genoeg dus. Amsterdam en Rotterdam lopen zich het vuur uit de sloffen om maar aan te tonen dat er grote evenementen kunnen worden gehouden. Er wordt op de achtergrond aangestuurd op een snel besluit, liefst volgend jaar al, over de vraag welke stad het predicaat 'olympisch' gaat krijgen. Geen van de ijverige steden zal ineens afhaken voor die internationale toernooien als de ander op het affiche van 2028 komt.

En er is nóg een reden om de Amsterdams-Rotterdamse knoop al volgend jaar door te hakken en niet pas in 2016: de Nederlandse infrastructuur. ''Het ministerie (VROM, red.) vindt 2016 te laat. Zij houden zich bezig met een eventuele verplaatsing van Schiphol, het aanleggen van een lightrail en snelwegen'', zegt Zoethoutmaar. ''De kosten van nieuwe infrastructuur en accommodaties zullen een groot discussiepunt zijn als het gaat om draagvlak voor het eventueel organiseren van de Olympische Spelen.''

''Draagvlak is een sleutelfactor in Nederland. Meer dan in andere landen'', haakt Dijkman van Topsport Amsterdam in op zijn Rotterdamse collega. ''Het welvaartsniveau in Nederland is zo hoog, dat iedereen een eigenbelang te verdedigen heeft. En we zijn een doorontwikkelde democratie. Ik heb in Durban met politici gesproken. Daar is veertig procent werkloosheid, maar er was geen enkele discussie over de uitgaven voor een nieuw voetbalstadion voor het WK. In Nederland is het ondenkbaar dat er géén politiek debat komt. Dat is de reden dat we zo vroeg begonnen zijn. Het is een nieuwe trend en dat zou best een positief effect kunnen hebben; 2028 is een stip aan de horizon, maar wel één die inspireert.''

Zoethoutmaar: ''In de discussie over geld moet wel rekening gehouden worden met het feit dat veel dingen die moeten gebeuren toch al nodig waren. En de Spelen leveren ook veel op. Eigenlijk is sinds Montreal 1976 iedere organiserende stad er beter van geworden.''

Verbouwingen
Wat dat betreft kan Amsterdam wel een duwtje in de rug gebruiken, geeft Kornelis Dijkman toe. ''Als je kritisch kijkt, hebben we nu nog maar één accommodatie die geschikt is voor een Wereld- of Europees kampioenschap: de Bosbaan. Het Olympisch Stadion moet aangepast worden voor het EK atletiek, de Arena moet aangepast worden voor het WK voetbal en het Wagener-stadion (hockey, red.) is ook nog niet gereed. Het Sloterparkbad komt twee banen tekort. Er is van alles, maar het is nog niet op olympisch niveau.''

Amsterdam zoekt het, mochten de Spelen naar Nederland komen, straks vooral in tijdelijke oplossingen. ''We willen zogenoemde 'white elephants' voorkomen, grote bouwwerken in de stad waar na de Spelen niets meer mee gebeurt. Amsterdam moet geen stadion bouwen voor het WK voetbal als Ajax het daarna niet vol krijgt.''

Het is in 2028 precies honderd jaar geleden dat Amsterdam de Olympische Spelen organiseerde. ''Maar het IOC houdt geen rekening met dat soort sentimenten. Dat zal geen argument zijn'', zegt Zoethoutmaar. Dat weten ze in Amsterdam ook: '''28 klinkt leuk, maar het heeft nul effect.''

Aan de andere kant: de mislukte campagne van 1992 wordt de Amsterdammers ook niet nagedragen. ''Dat heeft geen littekens nagelaten in Amsterdam'', zegt Dijkman. ''Het was een andere tijd, met veel minder draagvlak. Het was een geflopte poging, maar we hebben er wel de Ringweg aan overgehouden.'' (GPD)

De olympische vlam brandt in de Marathontoren op het voorplein van het Olympisch Stadion. Foto ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden