De schutters hijs je niet zomaar even in het Koninklijk Paleis

Zes schuttersstukken verhuisden vandaag tijdelijk van het Amsterdam Museum naar het Koninklijk Paleis. Daar gaan voor het eerst in tweehonderd jaar de deuren van de Krijgsraadzalen weer open voor publiek.

Een schuttersstuk wordt het paleis ingetakeld. Beeld Jean-Pierre Jans (www.jeanpierrejans.nl)
Een schuttersstuk wordt het paleis ingetakeld.Beeld Jean-Pierre Jans (www.jeanpierrejans.nl)

Ooit, toen het paleis nog stadhuis was, hingen in De Grote en Kleine Krijgsraadzaal achttien imposante groepsportretten: schuttersstukken, waaronder Rembrandts Nachtwacht.

Voor de tentoonstelling 'In all their glory' zijn zes fikse werken vanmorgen met een enorme takel de derde etage van het Paleis ingehesen. Rond half tien gaan de deuren open van de twee vrachtwagens van - hoe toepasselijk - de Crown Worldwide Group.

'Zullen we maar met de grootste beginnen? Zijn we daar vanaf', klinkt het ietwat oneerbiedig over een werk van Nicolaes Pickenoy, dat zo'n zeven bij drie meter meet. Gewicht: ruim 450 kilo. 'Als hij in de singels hangt, is hij zo boven.' Een hele operatie is het om met de enorme takel de kunstwerken langs de bovenleiding van de tram te leiden, naar de liftbrug, waarover ze door een raam naar binnen wordt geschoven. 'Veel succes, Lucky Luke', wenst een verhuizer zijn collega.

Digitale reconstructie
Het zijn maar enkele van de kostbare stukken die er ooit aan de muren hingen. Maar via een deels digitale reconstructie in de Grote Krijgsraadzaal zal het verleden toch in zijn geheel zichtbaar zijn. Hoe de schilderijen er indertijd bijhingen, is bekend uit een verslag uit 1758 van Jan van Dyk, destijds restaurator van de stadscollectie.

Ook Norbert Middelkoop, conservator schilderijen van het Amsterdam Museum, verrichtte het nodige onderzoek. De Kleine Krijgsraadzaal zal compleet worden gewijd aan het versnijden van De Nachtwacht. In een animatie kunnen de bezoekers zien wat er met het oorspronkelijke schilderij gebeurde. Het paste namelijk niet tussen de deuren van de zaal, dus werden er zonder blikken of blozen enkele repen afgesneden. Onduidelijk is waar die zijn gebleven.

Koning Lodewijk Napoleon maakte in 1808 van het stadhuis zijn paleis. De deuren gingen dicht, behalve die van de Krijgsraadzalen, waar hij het Koninklijk Museum vestigde, voorloper van het Rijksmuseum. De collectie werd op bevel van Willem I in 1814 verplaatst naar het Trippenhuis.

Schildersatelier
Koningin Wilhelmina gebruikte na haar abdicatie de Kleine Krijgsraadzaal als schildersatelier. En nu is er dus een grote reünie, waar onder meer 'De magere compagnie' van Frans Hals en 'de Schuttersmaaltijd' van Bartholomeus van der Helst, weer even 'thuiskomen'.

Rond tien uur vanmorgen was het eerste doek binnengetakeld. Spannend blijft het: hoe zullen de werken zich aanpassen aan de andere klimatologische omstandigheden? 'Ach, daar is vast over nagedacht,' zegt één van de medewerkers.


In all their glory, Koninklijk Paleis, 21 juni t/m 31 augustus

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden