Plus

'De politiek is nu nog smeriger'

Na een politiek jaar met verhitte debatten over Airbnb, de woningmarkt en drukte gaat de gemeenteraad met reces. Johnas van Lammeren (Partij voor de Dieren) en Diederik Boomsma (CDA) blikken terug en vooruit. 'Er is geen vertrouwen meer.'

Diederik Boomsma van het CDA en Johnas van Lammeren van de Partij voor de Dieren Beeld Marc Driessen

De laatste politieke weken voor het reces zijn zwaar, zeker voor eenmansfracties. Waar andere partijen het werk kunnen verdelen, zit Diederik Boomsma regelmatig hele dagen en avonden in de Stopera, om twee of drie commissievergaderingen bij te wonen.

"Ik maak wel dagen van veertien tot vijftien uur," zegt de fractievoorzitter van het CDA, tevens het enige raadslid van zijn partij. Boomsma probeert daarnaast te promoveren op de Spaanse filosoof José Ortega y Gasset, maar is daarin flexibel. Voor Johnas van Lammeren geldt hetzelfde; hij combineert zijn politieke werk met een baan in de IT.

Ondankbaar werk
Het is ondankbaar werk, eenmansfractielid zijn. Coalitie en oppositie hebben je zelden nodig voor een meerderheid, voorstellen halen het amper. En dan is de spreektijd ook nog eens korter dan bij de grote fracties. Toch hebben beide partijen successen geboekt.

Het CDA was in de gemeenteraad de belangrijkste aanstichter van het erfpachtoproer, waardoor de nieuwe regeling op stel en sprong 25 procent goedkoper werd gemaakt. De Partij voor de Dieren ziet op het gebied van dierenwelzijn haar wensen vaker wel dan niet ingewilligd.

"Eigenlijk maakt het niet uit of ik nu drie, twee of één zetel haal. Het gaat erom dat je vanuit de oppositie de besluitvorming probeert te beïnvloeden met goede ideeën, daar heb je maar één zetel voor nodig," aldus Van Lammeren.

Vliegjes afvangen
Hoewel het de laatste jaren beter gaat met de stad, is het politieke bedrijf er niet chiquer op geworden, vinden Boomsma en Van Lammeren. Dit is het begin van het vierde zomerreces, sinds de coalitie van D66, VVD en SP in 2014 van start ging.

Veel aandacht ging na de verkiezingen uit naar de strijd tussen de PvdA, sinds mensenheugenis de grootste partij van de stad, en D66, die 'schoon schip' wilde maken. "D66 zou de achterkamertjescultuur gaan openbreken, en niet alleen maar dichtgetimmerde deals voorleggen zoals de PvdA vroeger deed. Maar daar is niets van terecht gekomen," aldus Van Lammeren.

"Politieke besluiten worden teruggedraaid, de samenwerking is slecht. Hoe dit college acteert; ik vind het nergens over gaan. Politiek is de afgelopen jaren nog smeriger geworden."

Verharding
Boomsma spreekt van een 'verharding', die voortkomt uit een 'wankele en onzekere coalitie'. "Partijen gunnen elkaar minder, ze proberen elkaar vliegjes af te vangen en er is weinig vertrouwen. Dit komt deels doordat de coalitiepartijen ideologisch veel verschillen, maar ook door wrevel," denkt de CDA'er. "Ze zijn veel bezig met onderlinge politieke verhoudingen, wie wat krijgt, om de afspraken vervolgens dicht te metselen. Dat leidt tot minder goede besluiten."

Volgens Van Lammeren doen de coalitiepartijen vaak geen poging meer om eenheid uit te stralen. "En het pijnlijke is dat ze de deals niet gezamenlijk verdedigen. De coalitiepartijen komen er steeds vaker eerlijk voor uit dat niemand zit te wachten op het compromis dat is gesloten, maar dat het niet anders kan. Denk aan erfpacht of het bestuurlijk stelsel."

Johnas van Lammeren Beeld Marc Driessen

Het dieptepunt was in de ogen van Van Lammeren het spoeddebat over het erfpachtreferendum dat ineens niet meer mogelijk bleek, ondanks eerdere beloften van het college.

Minder professioneel
"D66 en de VVD namen niet eens de moeite om hun standpunt uiteen te zetten en lieten de burgemeester de kastanjes uit het vuur halen. Dat was echt een schande."

De toon buiten de Stopera is ook minder professioneel, vindt Boomsma. Hij hekelt de bombarie waarmee wethouder Kajsa Ollongren in een speech aankondigde dat de Passenger Terminal verplaatst moet worden, terwijl de directie daar nog niet van op de hoogte was.

Of het bod van wethouder Abdeluheb Choho op de oude kolencentrale van Nuon, uitgebracht via Twitter. "Dit is niet netjes en bestuurlijk zwak. Je bent wethouder! Deze bestuurders lijken zich niet genoeg bewust te zijn van hun rol. Te veel politiek spel, te weinig bestuurlijke aandacht."

Voortstrompelen en vasthouden
Op 21 maart 2018 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Die zullen volgens het CDA en de Partij voor de Dieren vooral gaan over de drukte in de stad en de gekte op de huizenmarkt. Van Lammeren en Boomsma rekenen er beiden op dat ze na de verkiezingen geen eenmansfractie meer zijn.

"Ik ga uit van drie zetels voor het CDA," zegt Boomsma. "Bij de Kamerverkiezingen zijn we in Amsterdam alweer flink gestegen en ik denk dat we ons in Amsterdam met name hebben onderscheiden op erfpacht en vrije schoolkeuze." Ook Van Lammeren rekent op drie, gezien de Amsterdamse uitslag bij de Kamerverkiezingen.

Tot die tijd is het voor het huidige college 'voortstrompelen en elkaar vasthouden', zegt Boomsma. De bijzondere samenwerking tussen de SP, VVD en D66 mag niet falen, dus zal de ­coalitie bij elkaar blijven tot maart.

"Maar als ik terugdenk aan de bombarie waarmee dit college is begonnen," zegt Van Lammeren, "dan zijn de resultaten gering." Boomsma: "De coalitie had een historische kans een andere wind te laten waaien. Die heeft ze gemist."

Diederik Boomsma Beeld Marc Driessen

Johnas van Lammeren (44) werd in 2010 als eerste raadslid voor de Partij voor de Dieren gekozen in de raad. Hij werd bekend met tal van initiatieven waarmee hij het welzijn van dieren op de kaart zette. Op zijn aandringen besloot de stad af te zien van het oplaten van duizenden ballonnen tijdens de inhuldiging van Willem-Alexander. Ook bedacht hij de ja-jasticker die volgend jaar wordt ingevoerd, waardoor reclamepost niet meer ongevraagd bezorgd mag worden. Hij is getrouwd en heeft een kind.

Diederik Boomsma (39) promoveert naast zijn werk in de raad in de rechtsfilosofie. Na negen jaar in het buitenland te hebben gewoond, werkt hij sinds 2010 voor de CDA-fractie. In oktober 2016 is hij Marijke Shahsavari opgevolgd als de enige CDA'er in de gemeenteraad. In korte tijd heeft hij daar lof geoogst voor zijn bijdragen. Boomsma is een bekend gezicht in conservatieve kringen en was ­secretaris van de Edmund Burke Stichting. Boomsma is alleenstaand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden