PlusNoord/Zuid

De Pijp: met 28 meter het diepste station van Nederland

Kijk naar het station en je weet waar je bent als de Noord/Zuidlijn in 2018 gaat rijden. Deze serie belicht de zeven karakteristieke haltes van de nieuwe metrolijn.

De Pijp is het enige station in Amsterdam waar de ene tunnelbuis boven de andere ligt. De Ferdinand Bolstraat is domweg te smal voor een breed tracé Beeld Rink Hof
De Pijp is het enige station in Amsterdam waar de ene tunnelbuis boven de andere ligt. De Ferdinand Bolstraat is domweg te smal voor een breed tracéBeeld Rink Hof

Wie had gedacht dat er een kantoorgebouw van 8 etages (28 meter hoog) onder de smalle Ferdinand Bolstraat zou zitten? De twee betrekkelijk kleine entreegebouwen op de straathoek doen dat niet vermoeden.

Eenmaal binnen komt het idee van een langwerpig kantoorgebouw aannemelijk over, dankzij het vele glas, de glazen liften en de industrieel ogende wandpanelen. En niet te vergeten de tien roltrappen die alle niveaus bereikbaar houden. Op de artist's impressions ziet station De Pijp eruit als een knikkerbord, de werkelijkheid is niet veel anders.

Verticaal
Station De Pijp is uniek. Het is het enige station in Amsterdam waar de ene tunnelbuis boven de andere ligt. Wie naar Zuid wil, moet afdalen naar een diepte van 26,16 meter beneden NAP, terwijl de metro naar Noord vertrekt op een diepte van ruim 17 meter. Daarmee is het station het diepste van Nederland (tot dusver was station Blijdorp in Rotterdam dat).

Vanaf het Weteringcircuit splitsen de buizen zich en komen ze boven elkaar te liggen bij de Albert Cuypmarkt. Het kon niet anders. De straat is domweg te smal voor een breed tracé.

Vlak naast de Ferdinand Bol wroet de metro zich op sommige plekken onder de huizen door: dat is het enige moment dat de bebouwde omgeving wordt 'geraakt'. Over het hele tracé van de Noord/Zuidlijn houden de buizen een buislengte afstand van elkaar. In De Pijp is die afstand dus verticaal.

Kolossaal kunstwerk
Het is met name de enorme langwerpige ondergrondse straat van 220 meter die indruk maakt en die een groot contrast vormt met de betrekkelijk bescheiden toegangen in de twee hoekpanden. De schuine kolommen in die panden torsen de bovengelegen appartementen - alsof de hoeken zijn opengesneden zodat de appartementen lijken te zweven.

We dalen af en belanden op de ondergrondse straat die versierd is met een al even kolossaal kunstwerk van Amalia Pica. Ze heeft de veelkleurigheid van de buurt vertaald in een abstract patroon, vlekken zou je kunnen zeggen, waarvan de zeggingskracht moeilijk overkomt. Je kunt het kunstwerk door zijn lengte en nabijheid niet voldoende in je opnemen.

Stalen bomen
De reiziger zal in station De Pijp moeten opletten. Neemt hij de verkeerde roltrap, dan kan hij op perron 1 (noordwaarts) terechtkomen, terwijl hij naar Zuid had gemoeten (perron 2). Of omgekeerd natuurlijk. De glazen schachten en het kunstlicht daarin zullen hem houvast geven.

Voor de architecten was het ontwerp van De Pijp de grootste uitdaging, waarbij ze wel ondersteund moesten worden door constructeurs. De laatste meters moesten onder verhoogde luchtdruk worden gegraven. En er moesten vragen worden beantwoord als: hoe verlopen de reizigersstromen en - vooral - hoe bereik je een zekere stijfheid in de bouwput? Dat laatste is opgelost door reusachtige stempels die horizontaal de damwanden uit elkaar lijken te drukken.

Benedenstraat
V-vormig zijn ze in sommige gevallen, en ook nog eens getordeerd.
Die grijs gecoate stempels hangen als stalen bomen boven de perrons en geven het station een industrieel aanzien: alsof we in een machinehal terecht zijn gekomen. Het is deze technische ordening die het interieur sterk doet afwijken van de lekker rommelige bedoening bovengronds.

Wie niet afgeleid wil worden door straat­verkoop of een regenbui wil ontlopen, neemt in de toekomst gewoon de benedenstraat. Wel met een ov-chipkaart, maar zonder betaling, mits je binnen 20 minuten in- en uitcheckt. Aan de toegangspoorten valt niet te ontkomen.

Dit is het derde deel van een serie over de nieuwe stations van de Noord/Zuidlijn. Vrijdag deel 4: Station Rokin.

Dit is het zesde deel van een serie over de nieuwe stations van de Noord/Zuidlijn. Dinsdag deel 7.

Lees ook de vorige delen:
Station Noord: dit is het begin van Amsterdam [+]
Station Noorderpark: vernuft, als een cobra [+]
Centraal Station: Laag op laag, als een gigantische lasagne [+]
Vijzelgracht: Oog in oog met Shaffy op die eindeloze trap [+]
Station Rokin: Tussen paraplu's, sneakers en schelpen [+]

Station De Pijp Beeld Laura van der Bijl
Station De PijpBeeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden