Column

De overheid moet kunnen liegen als het gaat om zaken van leven of dood

 

Theodor Holman Beeld Het Parool
Theodor HolmanBeeld Het Parool

Sjaak Rijke werd gistermorgen bevrijd door Franse commando's.
Ze vonden hem 'bij toeval', zoals mijn kleinzoon opeens een paasei in de plantenbak zag liggen nadat ik hem er met zijn neus bijna bovenop had gedrukt.

Rijke werd gevangen gehouden door de terroristen van Ansar Dine, een groep die is gelieerd aan Al Qaida.

Ansar Dine eiste miljoenen euro's losgeld voor Sjaak.

De vraag blijft: moet je, als staat, dat losgeld nou geven of niet? Moet je gaan onderhandelen met terroristen en hun idiote financiële wensen inwilligen, in het besef dat ze daar fijne wapens voor gaan kopen?

Geef je geld, dan open je de weg naar meer ontvoeringen. Beantwoord je hun verzoek niet, dan krijg je het verwijt dat je je landgenoten laat stikken.

De oplossing die de staat nu heeft bedacht, is om alles in het geheim af te handelen en daar nooit iets over naar buiten te brengen.

Daar valt iets voor te zeggen.

Maar hoe controleren we de staat dan?

De staat zou eigenlijk nooit mogen liegen; je zou altijd op de overheid moeten kunnen vertrouwen. Liegen ze om het ene, waarom zouden ze dan niet om het andere liegen? Zelfs de vraag of ze wel of geen losgeld betalen, zouden ze eerlijk moeten beantwoorden.

Maar altijd de waarheid spreken kan strategische informatie opleveren waar de vijand gebruikt van maakt.

Voor onze veiligheid moet de staat dus af en toe hypocriet handelen: ja zeggen en nee doen, of andersom. De overheid moet kunnen liegen als het gaat om zaken van leven of dood.

Maar is elke bedreiging niet een zaak van leven of dood? Geef ons geld of we gooien een bom op Schiphol, geef ons geld of we hacken de computers die de dijken en het water in de gaten houden, geef ons geld of alle ziekenhuizen komen zonder stroom.

Een overheid moet kortom kunnen liegen als de leugens levensreddend zijn en niet om zijn eigen hachje te redden.

En wij zouden achteraf moeten kunnen controleren of de overheid wel eerlijk genoeg gelogen heeft.

Maar ja, wie zegt dat de minister, of de minister-president, dan de waarheid vertelt?

En dan nog. Als we tien jaar later ontdekken dat een minister gelogen heeft, is hij al geen minister meer.

In onze democratie weten we niet goed raad met politieke leugenaars.

t.holman@parool.nl

Wilt u reageren op deze column? Dat kan! Stuur een mail, of scroll een beetje naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden