Plus Blikvangers

De onwetende passant loopt zo over Replacement Piece heen

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme ­beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? Dit keer: Replacement Piece.

Onzichtbaar voor wie het niet weet ligt Replacement Piece in de stoep voor het Stedelijk Beeld Carly Wollaert

De onwetende passant loopt er zo overheen en dat is misschien ook wel de bedoeling. Op de stoep voor het Stedelijk Museum, nog net onder de enorme witte luifel en op een steenworp afstand van de gigantische sculptuur van Richard Serra die tegenwoordig dienstdoet als blowplek en fietsenstalling, ligt een typerend werk van de Amsterdamse conceptuele kunstenaar Ger van Elk (1941-2014): Replacement Piece.

Voor het kunstwerk verving Van Elk een vierkante meter van de grijze plavuizen door een foto van het verwijderde deel: 'een chromogene kleurendruk op rvs plaat, afgedekt met anti­slip­laminaat'.

Al in het begin van zijn lange carrière was Van Elk zich bewust van het manipulatieve karakter van de fotografie. Hij draaide de conventies van het medium om, waardoor een foto niet de werkelijkheid registreert, maar juist een illusie schept.

Deze fotografische illusie werd dan weer ingezet om de obsessie van kunstenaars om een nieuwe werkelijkheid te scheppen op de hak te nemen. "Wat ik wil," zei hij eens in een interview, "is een realistische voorstelling van niet-realistische situaties."

Vaste collectie
Van Elk voerde Replacement Piece voor het eerst uit voor de legendarische tentoonstelling When Attitudes Becomes Form, in 1969 in de Kunsthalle in Bern. Daar verving hij een stuk asfalt voor het museum, maar de foto ging al snel verloren door de invloed van het weer en het verkeer.

Replacement Piece

Sinds 2014
Kunstenaar Ger van Elk
Waar voor het Stedelijk Museum

Een tweede, meer bestendige versie van Replacement Piece installeerde Van Elk in 2011 voor het Kröller-Müller Museum in Otterlo. In 2013 voerde hij het werk voor een derde keer uit in Venetië, bij een 'remake' van de tentoonstelling When Attitudes Becomes Form in de Fondazione Prada.

Het was een diep gekoesterde wens van Van Elk dat er ook een Replacement Piece zou komen te liggen voor 'zijn' Stedelijk Museum, dat meer dan vijftig werken van hem in de collectie heeft, die ook na de heropening in 2012 weer uitgebreid in de vaste collectieopstelling zijn getoond.

Het kwam er in november 2014, drie maanden na zijn dood; Van Elk had zelf de plek nog uitgezocht en het was het laatste werk dat nog op zijn aanwijzingen kon worden geïnstalleerd.

Er vlakbij, op de rand van de grijze plavuizen en de rode klinkers, ligt een lelijk afgewerkt infobordje, waar je al even makkelijk overheen kijkt. En als je het wel ziet, weet je nog steeds niet waar zijn Replacement Piece precies ligt, maar dat is vast en zeker de bedoeling.

Bekijk het overzicht met alle blikvangers uit deze serie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.