Plus

De Noord/Zuidlijn rijdt straks, maar vraag niet hoe

De Noord/Zuidlijn rijdt definitief vanaf 22 juli, maar er wordt rekening gehouden met ernstige verstoringen. 'Dat zal niet zonder kleerscheuren gaan.'

Station Rokin van de Noord/Zuidlijn. De metro gaat op 22 juli rijdenBeeld ANP

1. Waren er niet te veel problemen om deze zomer te starten met de Noord/Zuidlijn?
Ruim een maand geleden verscheen er een rapport met 24 'openstaande onderwerpen': problemen die volgens het rapport stuk voor stuk moeten worden opgelost om de nieuwe metro in gebruik te nemen. Volgens de gemeente is een aantal problemen succesvol aangepakt. Directeur Hoite Detmar van de Dienst Metro en Tram: "We hebben goede stappen gezet."

2. Klinkt niet alsof alles is opgelost.
Klopt. De Noord/Zuidlijn gaat rijden op 22 juli, maar dat zal gepaard gaan met 'soms ernstige' storingen. Metro's kunnen vertraagd zijn of helemaal uitvallen. "De verwachting is dat de lijn gemiddeld vier keer per week getroffen zal worden door een verstoring van een half uur of meer," zegt GVB-directeur Alexandra van Huffelen. "Dat kan ook minder." Maar ook meer. Bij ernstige verstoringen rijdt de metro bij Europaplein mogelijk niet door naar station Zuid, maar terug naar Noord.

3. En de nieuwe metro rijdt minder vaak dan aangekondigd.
In 2009 was nog sprake van 16 ritten per uur. Dat was al bijgesteld naar 12 (elke vijf minuten). Donderdag maakte verkeerswethouder Pieter Litjens bekend dat de frequentie teruggaat naar 10 per uur. Gevolg: langere wachttijden en in de spits aanmerkelijk vollere metro's. Het kan zelfs 'oncomfortabel' worden. Ook is er groot risico dat de dienstregeling verstoord raakt, door­dat per halte langer moet worden gewacht op in- en uitstappers.

4. Waarom dan toch vasthouden aan 22 juli?
De Noord/Zuidlijn is een hoofpijndossier, een trauma. Nóg meer uitstel was niet meer te verkopen. Wethouder Litjens zegt er vertrouwen in te hebben dat de veiligheid is gewaarborgd en de dienstregeling betrouwbaar genoeg.

"Gaat dat zonder kleerscheuren? Nee, dat zal niet zonder kleerscheuren gaan." Want, vult GVB-directeur Van Huffelen aan: "Er zijn kinderziektes, maar die krijg je er alleen al doende uit. Dat krijg je niet voor elkaar in een klinische testsituatie, dat lukt alleen als het voor het echie is."

5. Klinkt alsof de reiziger straks proefkonijn is.
Daar lijkt het op. Vanaf 20 april gaat de Noord/Zuidlijn proefrijden met reizigers, waarvoor zich al vele duizenden mensen hebben aangemeld. Maar ook na de officiële opening moet worden geleerd van de problemen die zich waarschijnlijk blijven voortdoen tot ver in 2019. Bij verstoringen kan bijvoorbeeld 9292 niet worden geraadpleegd. Er is 5 miljoen euro nodig om bij verstoringen te zorgen dat reizigers per bus of anderszins op hun bestemming komen.

6. Waarom is de Noord/Zuidlijn zo kwetsbaar?
De problemen spelen op alle terreinen. Er wordt niet goed samengewerkt tussen gemeente, GVB en Alstom - de Franse producent van het beveiligings- en besturingssyteem Alstom. Dat systeem functioneert nog onvoldoende. "Een toprisico," zegt Litjens. Als een defecte metro stil staat op het spoor, kan er niet omheen worden gereden via het linkerspoor. Hierdoor werkt een vertraging door op het hele systeem.

7. Maar de Noord/Zuidlijn gaat toch de ruggengraat van het Amsterdamse openbaar vervoer vormen?
Dat maakt het allemaal zo ingrijpend. Vanaf 22 juli gaat het openbaar vervoer tot ver over de stadsgrenzen op de schop. Bussen en trams rijden anders, er moet meer worden overgestapt: alles om zoveel mogelijk mensen van de metro gebruik te laten maken. Zonder metro kan de boel vastlopen: verstoringen in 'de ruggengraat' kunnen het hele ov-netwerk in en rond de stad lam leggen.

Expert Guido Bruggeman: 'Slecht ontwerp en onkunde'

"Ik schrik er enorm dat vier verstoringen per week van langer dan een half uur worden voorzien. Als dat wordt bewaarheid, is dat een schande. Onlangs was er in Singapore na jaren één storing van een half uur en stapte de directeur op."

Vervoersdeskundige Guido Bruggeman, die buitenlandse steden adviseert over openbaar vervoer, zegt dat Amsterdam 'zich echt te kijk zet in de openbaarvervoerswereld'. "Ik moet vaak uitleggen wat er in hemelsnaam aan de hand is. Dan antwoord ik dat ik het zelf ook niet meer begrijp."

Bruggeman noemt het 'onbegrijpelijk' dat de metro niet vaker dan elke 6 minuten gaat rijden. 'En dat na een investering van 3,1 miljard euro. In het buitenland halen metro's vaak frequenties van 2 minuten. In Moskou zelfs 90 seconden. Ik kan niet anders concluderen dat hier sprake is van een slecht ontwerp en onkunde."

Bruggeman begrijpt evenmin waarom de gemeente de Noord/Zuidlijn aanduidt als 'complex systeem'. "Hoezo complex? Een treintje dat over 9,5 kilometer heen en weer rijdt van A naar B met lage frequentie. Men heeft het zelf complex gemaakt door allerlei ingewikkelde systemen op te tuigen die men zelf nauwelijks meer snapt. In plaats van bewezen techniek te kiezen, moet het wiel weer worden uitgevonden."

"Opmerkelijk is dat er bij de opening van de Oostlijn in 1977 geen kinderziekten waren. Zo ver ik mij kan herinneren is dat zonder problemen verlopen. En dat was de eerste metrolijn in Amsterdam, dus men had geen ervaring. Zijn we in 40 jaar zo veel dommer geworden?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden