De nieuwe generatie begrijpt de geest van Landjuweel

Landjuweel, het Ruigoordfestival vol krankzinnige speelsheid, bestaat al dertig jaar. Maar de spirit is nog steeds ongebroken. Vandaag begint het festival.

De opbouw van Landjuweel, dat vandaag begint.Beeld Mats van Soolingen

Het begon allemaal met een vuurtje en een vriendenfeestje op de toen nog weidse, ruwe vlakte van kunstenaarsdorp Ruigoord. Iedereen nam zijn eigen proviand mee. Meer had men niet nodig.

Rudolph Stokvis (80) was erbij. Inmiddels woont hij langer in Ruigoord dan het Landjuweelfestival oud is. Hij is nog altijd trouw bezoeker. Ver is het niet; Landjuweel staat bijna in zijn voortuin. De nestor van het feest 'voor vrije geesten' noemt de jongere generatie Landjuwelers hem. Stokvis: 'Nou ja, ik ben wel een van de oudsten. De pappa misschien.'

Stokvis zag het vriendenfeestje uitgroeien tot 'een onderonsje' van vele duizenden bezoekers, met passe-partouts, security en heuse toiletten. 'Vroeger groeven we gewoon een latrine. Op ons eerste affiche stond: Neem je eigen tentje, natje en droogje mee.' En iedereen bouwde erop los, zonder belemmerende verordeningen. Those where the days. Nu zijn er subsidies, regels en moet er om de zoveel bezoekers een beveiliger zijn. 'Ze vergelijken ons met grote dance-events, maar daar passen we helemaal niet bij.'

Jongere generatie
Ondanks de aanloop is Landjuweel, zo voelt Stokvis dat, nog altijd een familiefeestje van gelijkgestemden die elkaar - soms al vanaf het begin - jaarlijks treffen. 'De spirit is gebleven.' Anders was de lol er voor hem allang af geweest. Ja, hij is trots op de jongere generatie 'die de geest van het festival goed heeft opgepakt'. Met gevoel voor de traditie.

De weidse vlakte van dertig jaar geleden - 'daarin kon je verdwalen' - is met de jaren aangevreten door de oprukkende haven en industrie. Het jarige festival speelt zich nu vooral af in het dorp zelf. 'Een andere dynamiek, maar de sfeer is er niet minder saamhorig door geworden,' zegt Tycho Hellinga (26), een van de jonge Landjuwelers en festivalwoordvoerder. Het dorpse verbindt. Als zoon van Ruigoordpionier/schrijver Gerben Hellinga moet Tycho als baby al over het terrein zijn gedragen. Stokvis: 'Van alle kinderen van Ruigoord is hij nog echt volop betrokken.'

De dag voordat het dorp de festivalgasten ontvangt bouwen Hellinga en zijn crew in modder, wind en regen aan een theatraal labyrint van grotendeels hout: All worlds en'. 'Een soort Eftelingattractie, maar dan met echte mensen.'

Schietgebedje
Het is hard werken, gehinderd door de elementen. Sommige tentjes van de medewerkers zijn platgewaaid. Tussen het wuivende groen staan bordjes als 'Heb je haast? Neem een omweg' en 'The garden loves you. Be kind to her'. Een schietgebedje naar de weergoden misschien?

Ook Hellinga heeft Landjuweel zien veranderen. Zomaar je tentje ergens neerzetten is er niet meer bij. Daar heb je een passe-partout en een geldige tentsticker voor nodig. De meeste campers moeten een plaatsje zoeken buiten het festivalterrein. Maar een kniesoor die daarover valt. Wat maakt het uit, een stukje lopen, als je vervolgens ondergedompeld wordt in een (kleine) wereld vol verbeelding?

Ook honden zijn geen welkome gasten meer. Stokvis weet nog hoe die achter het Ruigoordpluimvee aangingen. Of zo nu en dan hun tanden in een stukje mensenvlees zetten. 'Drama's maakten we mee.' Maya Link (28), actrice/zangeres en vriendin van Hellinga: 'Er lopen hier kuikentjes en een babypauw.' Die moeten Landjuweel wel overleven.

Tandenborstel
Zelf is Link ook intens betrokken bij het festival en - natuurlijk - ook bij het bouwsel van Tycho. 'Ze zijn de pappa en mamma van het project,' zegt een medebouwster, die net langsloopt met een matrasje en een tandenborstel. Link: 'Als je hier een poosje bent en je komt weer in de 'gewone' wereld, dan is dat toch heel anders. Hier komen toch mensen die meer uitgesproken zijn.'

Vastomschreven criteria voor de Landjuweelmuzikanten, acteurs, dj's, beeldend kunstenaars en performers zijn er niet, zegt Hellinga. 'Het gaat om het gevoel. Of iemand hier wel of niet past.' Mensen met een open mind zijn altijd welkom. 'Vaak is het een echte kruisbestuiving.

Muzikanten die meer doen dan muziek maken, maar ook iets met decor en licht hebben. Performers die dingen met elkaar uitwisselen.' Zolang het maar niet mainstream is.

Het programma is dan ook, opnieuw, divers. Van Def P. tot klassieke Mozartklanken, opzwepende drums, kindervoorstellingen en lezingen in het Ruigoordkerkje door onder anderen Hedy d'Ancona, maar ook Hans van der Hurk, oprichter van de eerste smartshop, Conscious Dreams. Met op zaterdag als hoogtepunt natuurlijk de jaarlijkse beeldenroute, waarin alle deelnemers hun creativiteit kunnen botvieren.

En in de grote tent is de muzikale viering van het Keltische Lughnasadh, het begin van de oogstmaand, met oudgedienden als My Baby en dj's Isis en Krien Jozeph.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden