Plus

De nachtmerrie van iedere fietser: autodeuren die plotseling openslaan

Het is de angst van veel fietsers: een onoplettende automobilist die plotseling zijn deur opengooit. Er gebeuren regelmatig ongelukken mee. Ondertussen wordt er gewerkt aan oplossingen.

'De Koninginneweg en de Van Woustraat zijn gewoon gevaarlijk'Beeld Floris Lok

De Van Woustraat aan het einde van de middag. Links van de fietser staan de auto's die richting binnenstad rijden bumper aan bumper. Rechts zijn alle parkeerplaatsen bezet. Krap een metertje ruimte schiet er over voor fietsers op weg naar het centrum.

Dan, zomaar ineens, opent een van de geparkeerde auto's zijn deur. Voor remmen is het te laat, uitwijken is al helemaal geen optie. Toch probeert de fietser te redden wat er te redden valt. Zij stuurt naar links, botst eerst tegen de ene auto, stuitert vervolgens tegen de andere aan. Er wordt gegild. Het portier van de VW Polo krijgt een beuk, klapt onnatuurlijk ver door.

Blauwe plekken en blikschade
De fietser belandt op de grond, tussen auto's, een verruïneerde deur en haar eigen beschadigde fiets. Ze staat op, wrijft wat over haar bovenarm en iedereen roept sorry tegen elkaar. Het is dat haar snelheid niet hoog was, anders had dit veel slechter kunnen aflopen dan wat blauwe plekken, een boel blikschade en vooral heel veel schrik.

Vrijwel altijd loopt het goed af tussen fietsers en deuren, lijkt het. Hoe vaak dergelijke botsingen precies voorkomen, is echter onduidelijk: de politie registreert uitgesproken gebrekkig over het waar, hoe en wanneer van dit soort ongevallen.

De laatst bekende cijfers afkomstig uit ziekenhuisstatistieken zijn van 2012. Daaruit bleek dat tussen 2000 en 2009 op de kop af driehonderd Amsterdammers ernstig gewond zijn geraakt na een botsing met een autoportier.

Groter risico
In Duitsland verscheen afgelopen week een rapport van onderzoeksinstituut UDV van het Duitse verbond van verzekeraars, waaruit bleek dat zeven procent van de ongevallen waarbij een fietser en een automobilist betrokken waren, werd veroorzaakt door een plots openslaand autoportier.

Het is ingewikkeld om dergelijke statistiek een op een te verplaatsen naar Nederland, zegt een woordvoerder van het Nederlandse Verbond van Verzekeraars. "Hier wordt meer gefietst, dus je kunt je voorstellen dat er meer dergelijke ongelukken zijn. Tegelijk zijn Nederlandse automobilisten waarschijnlijk alerter, juist doordat er meer fietsers zijn en het risico groter is."

Wel stelt de woordvoerder dat het zeer waarschijnlijk is dat steeds vaker fietsers tegen openslaande portieren aanrijden. "Dat lijkt me een abc'tje. Het wordt steeds drukker in Amsterdam, de beschikbare ruimte neemt af. Het verkeer groeit sneller dan het tempo waarin je infrastructuur daarop kunt aanpassen."

Toenemend smartphonegebruik
"Tel daarbij op dat mensen dankzij e-bikes steeds sneller fietsen en het feit dat door het toenemende smartphonegebruik niet alle fietsers even goed opletten: het kan zomaar fout gaan."

'Vrijwel altijd loopt het goed af tussen fietsers en deuren, lijkt het'Beeld Floris Lok

Ook de Amsterdamse Fietsersbond maakt zich zorgen over het risico op botsingen tussen fietsers en autodeuren. Met name de wegen in de stad met druk autoverkeer en waar de fietser op een fietsstrook is aangewezen, zijn riskant, aldus een woordvoerder. "Denk daarbij maar aan de Koninginneweg en de Van Woustraat. Voor fietsers zijn die gewoon gevaarlijk."

De Amsterdamse afdeling van de Fietsersbond dringt er bij de gemeente ook op aan tussen de parkeerplaatsen voor auto's en de fietsstroken een speciale strook aan te leggen. "Door middel van een schampstrook rijden fietsers dan minder dicht op de auto's en hebben ze meer kans om een ongeluk te voorkomen."

Dubbele streep
Een voorbeeld van zo'n schampstrook is bijvoorbeeld te zien op de Sarphatistraat, die speciaal is ingericht op fietsverkeer en waar de auto te gast is. Een dubbele streep tussen de parkeerplekken en de rijweg zorgt hier voor afstand. "Er zijn plannen om op deze strook in de toekomst klinkers te gaan leggen, zodat fietsers er helemaal weg zullen blijven."

Ook de gemeente heeft de ambitie om fietsers beter te beschermen, blijkt uit het Meerjarenplan Fiets. "Op de drukste fietsroutes willen we zulke stroken gaan aanleggen. Op dit moment zijn we bezig met het ontwikkelen van de beste manier om dat te doen. Dat is ingewikkeld, want we moeten ook rekening houden met de beperkte ruimte in de stad."

'Met name de wegen in de stad met druk autoverkeer en waar de fietser op een fietsstrook is aangewezen, zijn riskant'Beeld Floris Lok

Crashtest

Een val met een herenfiets levert vaker hoofdwonden op, bij een botsing met een damesfiets raakt de berijder sneller gewond aan heup en schouder. Dat blijkt uit crashtests van het Zweedse onderzoeksinstituut VTI.

Het deed 40 tests waarbij een plotselinge stop werd gesimuleerd bij snelheden van 15 en 25 kilometer per uur. Bij fietsen met een 'gesloten frame' vloog de berijder vaker over het stuur en kwam daardoor vaker op het hoofd terecht. Bij fietsen met een 'open frame', zoals damesfietsen, was de val vaker zijwaarts en raakten heup en schouder het eerst het asfalt.

Opvallend is dat een crash niet ernstiger uitpakt bij de snelste elektrische fietsen. Het lijkt erop dat het extra gewicht en het lagere zwaartepunt zorgen dat berijders bij een plotselinge stop minder vaak over het stuur vliegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden