Plus

De Nachtegaal ging van café voor pioniers naar tien klanten

Bijlmercafé De Nachtegaal sloot dit weekeinde de deuren. Gebrek aan klandizie en vrijwilligers deed de legendarische bruine kroeg onder de flat Grubbehoeve de das om.

Op de laatste avond in De Nachtegaal, in de plint van flat Grubbehoeve, was het lang niet zo druk geweest Beeld Marc Driessen

Er werd gedronken, gezongen en gedanst tot diep in de nacht: in zijn laatste weekeinde maakte café De Nachtegaal een vitale indruk. Zeker niet die van een kroeg die op zijn laatste benen loopt, gebukt onder een gebrek aan klandizie en vrijwilligers. "Misschien moeten we vaker een laatste avond organiseren," zegt Filip Brian grappend, de afgelopen vijf jaar een van de drijvende krachten achter het bewonerscafé. "Als je dit zo ziet, is er weinig reden tot zorg."

De werkelijkheid is helaas anders. Ondanks alle inspanningen van de harde kern van vrijwilligers trok het café in de flat Grubbehoeve op de meeste avonden niet meer dan tien bezoekers. Echt veel te weinig om uit de kosten te komen, zegt Brian. Dat het vaak ook nog dezelfde klanten waren, ging op den duur knagen aan de bereidheid van de vrijwilligers om af te dalen naar het café in de plint en nog maar eens naar dezelfde verhalen te luisteren.

Een treurig einde voor De Nachtegaal, die begin jaren zeventig in de gemeenschappelijke ruimte van de flat werd ingericht met de boedel van een omgevallen bruine kroeg in Noord. De houten lambrisering zorgde voor een knusheid die in de imposante betonnen Bijlmer als een weldaad werd ontvangen. De metro reed nog niet, en voor de jonge pioniers in Grubbehoeve en omgeving groeide De Nachtegaal al snel uit tot een favoriete pleisterplaats voor de nacht.

De omgangsvormen van de jaren zeventig werkten in het voordeel van de kroeg. Er was een grote behoefte aan samenzijn onder de bewoners, en De Nachtegaal was het vanzelfsprekende trefcentrum, met goedkope drank, goede muziek en lekker eten als lokmiddelen. De vrije liefde was een populair keuzevak in de jaren zeventig, en behalve glaswerk viel in het café ook menige relatie aan diggelen. "Andere tijden," zegt Brian. "Voor veel bewoners van nu is de woning niet meer dan een woning."

Eagles
Onder de vaste klanten van die eerste jaren waren ook redacteuren van Muziekkrant Oor, en behalve de nieuwste platen namen zij af en toe ook buitenlandse artiesten mee naar het café. Het blijft een bijzondere wetenschap dat in de gemeenschappelijke ruimte in deze Bijlmerflat latere sterren als Bernie Leadon en Glenn Frey van de Eagles, Brian Eno van Roxy Music, Todd Rundgren en Boz Scaggs het glas hebben geheven.

De jaren zeventig maakten plaats voor de jaren tachtig, en de Bijlmer verloor zijn optimisme als gevolg van toenemende verloedering in alle vormen. Veel bewoners van het eerste uur hadden de verhuisdozen inmiddels weer ingepakt. De Nachtegaal bleef bestaan, met horten en stoten, en af en toe een periode van sluiting. Maar elke keer opnieuw werd het café koppig nieuw leven ingeblazen, door actieve bewoners die weigerden de handdoek in de ring te gooien.

Doorstart
Dat maakte De Nachtegaal tot de horecaversie van de musical Soldaat van Oranje: ze zeggen wel dat het nu echt ophoudt, maar de wereld zal vermoedelijk eerst moeten vergaan om er echt een einde aan te maken. Ook nu circuleren er in de wandelgangen van Grubbehoeve alweer prille plannen om een doorstart te maken, zegt bewoner Peter Dautzenberg, die ook betrokken is bij het onlangs weer geopende Bijlmer Museum, dat grenst aan het café.

Dautzenberg: "De huidige groep achter het café heeft echt alles gedaan om het te laten slagen. Dat is helaas niet gelukt. We willen nu bekijken of we de barfunctie op een bescheiden vorm kunnen laten bestaan. En een keer in de week een maaltijd aanbieden."

Belangrijk voordeel van dit plan is dat De Nachtegaal ook volgend jaar te bezoeken zal zijn, wanneer de Bijlmer zijn vijftigste verjaardag viert. Dautzenberg: "Het café kan een historisch vertrekpunt zijn voor excursies of een plek voor debatten en discussies."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden