Plus

De nacht wordt stiller: horeca in binnenstad heeft het zwaar

De horeca in het centrum heeft het zwaar. De Amsterdammer gaat er minder uit, toeristenformules rukken op. 'De vaste avonden worden rustiger en daarbuiten ­kun je soms een kanonskogel afschieten.'

Rembrandtplein is meer en meer het domein van toeristen. Beeld anp

Met het faillissement van de Sugar Factory kreeg de nachtcultuur in de stad een harde dreun te verduren. De dure locatie, het festivalseizoen dat steeds langer duurt en de stroom toeristen in het centrum werden de concertzaal annex nachtclub achter het Leidseplein fataal.

Ook was er de ambitie om jong talent een podium te geven, een streven dat niet altijd lucratief was. Het uitgaanspubliek in het centrum lijkt te veranderen en de nachtclubs in de binnenstad hebben het daardoor lastig.

Volgens de Amsterdam City Index 2019 zal de horeca, in tegenstelling tot voorgaande jaren, nog amper groeien in het centrum. Amsterdammers lijken steeds meer uit te gaan aan de randen van de stad.

"Het Leidseplein lijdt daar nu al onder," aldus Robert Domhof van de ondernemersvereniging Leidseplein. "De vaste uitgaansavonden worden rustiger en daarbuiten kun je soms een kanonskogel afschieten."

Domhof vindt dat de ombudsman en gemeente hierin een kwalijke rol hebben gespeeld.

"De ombudsman noemde het Leidseplein een 'wetteloze jungle' en de gemeente zei dat het 'vol' was. Terwijl het aantal bekeuringen dat wordt uitgedeeld de laatste jaren met de helft is gedaald en het plein verre van vol is. Het is hier niet zoals op de Wallen, maar je merkt wel dat de Amsterdammers wegblijven. Alleen als Ajax speelt, zie je dat de cafés nog vol zitten met Amsterdammers."

Monocultuur
De stroom toeristen op het plein wil Domhof niet meteen als een oorzaak noemen, maar hij ziet wel dat de horeca op het plein er ook niet omheen kan.

"We zijn met de gemeente in gesprek dat we meer diversiteit op het plein willen. Daar hebben we ook de eigenaren van de panden voor nodig en dat is lastig met tachtig partijen die horecaruimte verhuren op en rondom het plein. Maar bang dat we het nieuwe Rembrandtplein worden, ben ik niet, daar zijn de pleinen nog te verschillend voor."

Ramon de Lima van stichting N8BM A'DAM, die zich inzet voor een levendig, divers en inclusief nachtleven, ziet veel clubs met hetzelfde aanbod in de binnenstad.

"Clubs programmeren wat commercieel het aantrekkelijkst is. Dat zij daarvoor kiezen is ook logisch, want ze moeten wel de hoge huren betalen. Hierdoor groeit alleen wel de monocultuur in de stad."

Beeld anp

Fedde Huyghe van disco- en houseclub Claire, dat in het voormalige pand van Studio 80 op het Rembrandtplein zit, ziet dat het lastig is voor clubs in het centrum die nog iets anders willen doen en talenten een podium willen geven. "Het gaat bij ons met ups en downs. Tijdens het festivalseizoen kan het lastig zijn om de club vol te krijgen, maar nu het clubseizoen bezig is, gaat het hartstikke goed. Daar houden wij aan vast."

Juiste mindset
Maar ook Claire kan niet om de toeristen heen, zegt Huyghe.

"We hebben het liefst Amsterdammers binnen, maar als het rustiger is, ben je ook blij met een groep toeristen. We hebben graag dat bezoekers interactie met elkaar hebben en dat is met toeristen soms lastig. Maar toerist of niet, mensen met de juiste mindset blijven altijd welkom. Er zijn genoeg toeristen die voor de muziek of een dj een kaart kopen. Dat soort liefhebbers zien we graag."

Ernst Mertens, creatief-directeur van de tijdelijke nachtclub en broedplaats De School in West, denkt dat we niet om de huidige veranderingen heen kunnen.

"Net zoals in andere steden zal de binnenstad binnen paar jaar potdicht zitten. Clubs in het centrum hebben geld nodig om de hoge huren te betalen en dat hebben crea­tievelingen niet. In het centrum komen vooral nachtclubs voor toeristen en dagjesmensen, de Amsterdammers gaan straks uit in Westpoort en Zaandam."

Naar de rand van de stad

Amsterdammers bezoeken steeds vaker horeca aan de buitenrand van de stad, maar vele zitten op een tijdelijke locatie. Nacht­clubs als Garage Noord, De Marktkantine en De school in West, Temp in Zuid en Bret in Sloterdijk moeten binnen een paar jaar ruimte maken voor woningbouw.

Slecht voor de nachtcultuur volgens Ramon de Lima van stichting N8BM A'DAM.

"Creatieve horeca wordt nu gebruikt om een gebied weer aantrekkelijk te maken, maar moeten weer weg zodra er appartementen worden gebouwd. Deze clubs zijn niet alleen belangrijke ontmoetingsplekken voor Amsterdammers, maar er is ook talentontwikkeling."

Volgens Nick 't Riet van De Marktkantine zou het zonde zijn als er veel van het huidige aanbod clubs zou verdwijnen.

"Toen club Trouw dichtging, zag je echt dat het een klap was voor de clubcultuur. Er zat een jaar tussen de sluiting van Trouw en de opening van zijn opvolger De School. Als er weer zo'n gat valt, duurt het een tijd voor je op het oude niveau zit."

Jesse van der Heijden, onderdeel van het houseduo ANOTR, denkt dat de clubs buiten het centrum erg belangrijk zijn geworden voor talentontwikkeling. "Als je zelf muziek maakt, kun je daar testen of er ook echt op wordt gedanst. Een club als De Marktkantine heeft een grote invloed op mij gehad en de groei van mijn carrière mogelijk gemaakt."

Wisse Vollaers van Garage Noord moet waarschijnlijk met zijn club over twee jaar weg. "Een nieuwe locatie vinden wordt dan lastig. Er zijn wel plekken aan de rand van de stad, maar die zijn 's nachts slecht bereikbaar. Drie kwartier fietsen om uit te gaan doe je niet zo snel."

Patricia Weijman, initiatiefnemer van club Jack Amsterdam in Zuidoost, ondervindt dit aan den lijve. "Onze club zit op loopafstand van metrostation Bullewijk, maar de metro rijdt 's nachts niet. Soms mogen we tot acht uur 's ochtends door en dan zie je dat het drukker is, dan kunnen bezoekers namelijk met de metro naar huis. De gemeente wil clubs naar het buiten­gebied verplaatsen, maar dan zullen ze wel moeten zorgen dat het openbaar vervoer 's nachts rijdt."

De Lima gaat op zoek naar oplossingen. "Eind februari gaan we met de Nacht voor de Nacht aandacht vragen voor deze problemen. Als we niet snel handelen, kan de nachtcultuur onherstelbare schade oplopen."

Gesloten
Trouw: gesloten in decem­ber 2014, was tijdelijk.
Closure: februari 2016 ­gesloten, geen vergunning meer ivm brandveiligheid.
Studio 80: januari 2016 ­gesloten, later overgenomen en doorgegaan als Claire.
Dok Amsterdam: was ­tijdelijk.

Op tijdelijke ­locatie
De School
De Marktkantine
Skatecafé
Garage Noord
Bret
Temp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden