Plus

De motieven van de bonte anti-5G-beweging

De reeks aanslagen op zendmasten, vermoedelijk het werk van tegenstanders van 5G, heeft nu ook Amsterdam bereikt. Wat beweegt de saboteurs?

Een man met mondkapje loopt langs een protestleus tegen 5G in Londen, Groot-Brittannië. REUTERS/Hannah McKayBeeld REUTERS

1. Wat is er zaterdag gebeurd?

Twee zendmasten in Amsterdam-West waren doelwit van brandstichting. Daarmee zijn de afgelopen weken zestien zendmasten belaagd. Als masten uitvallen door brand zijn 112-oproepen onmogelijk in het gebied. Ook bemoeilijkt het communicatie tussen hulpdiensten. Vrijdag nog smeekte premier Mark Rutte te stoppen met de aanslagen: “De communicatie van hulpdiensten komt in gevaar. Het gaat over leven en dood. Het is letterlijk levensgevaarlijk.”

2. Uit welke hoek komen de mogelijke daders?

Gedacht wordt aan anti-5G-activisten. In Brabant werd bij een aangestoken brand bij een zendmast ‘Fuck 5G’ op een meterkast gespoten. Ook in andere landen zijn zendmasten doelwit van sabotageacties door tegenstanders van 5G.

3. Is er een verklaring voor het groeiend aantal aanslagen?

Het coronavirus jaagt complottheorieën aan waarin 5G een rol speelt. Er gaan verhalen dat straling door 5G het afweersysteem ondermijnt en mensen vatbaarder maakt voor het virus. Een andere theorie luidt dat het virus via 5G-technologie wordt verspreid. In de protestbeweging tegen 5G komt een bonte mengeling samen van anti-vaxxers, dierenactivisten, tegenstanders van de lockdown als presentator Robert Jensen en wetenschappers die al veel langer waarschuwen voor stralingsrisico’s. Overigens verwerpt een groot deel van hen geweld.

4. Wat is het doel van 5G?

De nieuwe generatie mobiele netwerken moet voor nog sneller internet zorgen, dat ook nog eens grotere hoeveelheden data kan verstouwen. Telecomaanbieders willen het de komende jaren in Nederland aanleggen. De veiling van de zendfrequenties is in juni gepland. Op dit moment is er in Nederland nog geen 5G. Wel zijn op enkele plaatsen testopstellingen geplaatst voor het verrichten van metingen.

5. Is er hard bewijs dat het schadelijk is?

Nee. De gangbare mening van wetenschappers is dat 5G-straling geen kwaad kan, op voorwaarde dat het onder de toegestane normen blijft. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) schreef in januari dat ‘sommige onderzoeken’ naar de huidige telecommunicatie ‘aanwijzingen voor gezondheidseffecten leveren’, maar dat er al met al geen bewijs is dat straling die binnen de wettelijke normen blijft schadelijk is. Tegelijkertijd is onduidelijk wat de gevolgen zijn als straks miljoenen Nederlanders 5G gebruiken en er zendmasten bij komen. Daarom moeten de effecten goed in de gaten worden gehouden, aldus het RIVM.

6. Dus er is ook geen onomstotelijk bewijs dat het níet schadelijk is?

Dat klopt. Tegenstanders van 5G vinden dat het ‘voorzorgsbeginsel’ zou moeten gelden: bij twijfel, niet doen. Dat staat ook in de dagvaarding voor een kort geding van de Stichting Stop5GNL tegen de staat. De zaak zou komende week dienen, maar wordt vanwege de coronacrisis op korte termijn schriftelijk behandeld. Advocaten van de stichting stellen dat ‘geen enkel wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat elektromagnetische straling op de middellange en lange termijn veilig is’. Ook wijzen ze erop dat een grote Zwitserse verzekeringsmaatschappij elektromagnetische straling als risico bestempelt.

7. Hoe opereren overheden?

Op een aantal plekken zijn tests met 5G gaande. Maar in Nederland en daarbuiten zijn gemeenten soms terughoudend. In België is een eind vorige maand begonnen proef in een aantal van de dertig betrokken gemeenten opgeschort, vanwege onrust onder de bevolking. “Er gaat soms ‘fake news’ rond op social media. We moeten nu mensen geruststellen en goede informatie geven,” aldus een woordvoerder van telecombedrijf Proximus in Het Nieuwsblad. Onder druk van burgerprotesten is eerder al in sommige delen van Zwitserland de uitrol van het 5G-netwerk stilgelegd, in afwachting van onderzoek naar mogelijke gezondheidseffecten. In andere landen zijn veilingen van 5G-frequenties uitgesteld, maar dat is vanwege het coronavirus.

8. Hoe staat Amsterdam tegenover 5G?

In januari protesteerden enkele honderden mensen op de Dam tegen 5G. Ze werden onder anderen toegesproken door een woordvoerder van Stralingsbewust Amsterdam. Een vertegenwoordiger van die actiegroep was vorig jaar inspreker in de gemeenteraad. Het stadsbestuur beschouwt invoering van 5G als een middel om de ambities als zogenaamde smart city te realiseren. Maar tot irritatie van telecombedrijven is wethouder Touria Meliani beducht voor mogelijke gezondheidsrisico’s. In een brief aan staatssecretaris Mona Keijzer schreef ze vorig jaar dat daar onvoldoende over bekend is. Vanwege onrust onder bewoners zag het stadsbestuur eind vorige maand af van een proef met 5G in Zuidoost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden