De mooiste nieuwbouw van de stad

De jury van de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2009: (vlnr) Natasja Keller, Johanna Bruin, Henne Roelvink, Gabriëlle Voogt, Steven Delva. Foto Marc Driessen

De stembus is geopend voor alweer de derde editie van de Amsterdamse Nieuwbouwprijs. Iedere Amsterdammer kan meebeslissen: wat is het beste nieuwbouwproject van de stad.

Het was nog knap lastig voor de jury om tien kandidaten aan te wijzen voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2009. De vijf juryleden - allemaal gewone Amsterdammers - waren het af en toe faliekant met elkaar oneens.

Twee lange dagen trokken zij langs de twintig vorig jaar opgeleverde wooncomplexen, die van hun eigen bewoners de hoogste rapportcijfers hadden gekregen. En die waren hoog. Alweer zijn de Amsterdammers die in een nieuwbouwwoning zijn getrokken, nóg tevredener dan het jaar tevoren.

Bij de eerste Amsterdamse Nieuwbouwprijs, twee jaar geleden, gaven de bewoners nog gemiddeld een 7,5 als rapportcijfer aan hun vers opgeleverde nieuwbouw. Vorig jaar was het rapportcijfer al 8,1, en nu is de gemiddelde beoordeling gestegen naar 8,3.

Beide voorgaande edities werd tweemaal een onvoldoende uitgedeeld, en dit jaar, met een recordaantal van 71 nieuw opgeleverde woongebouwen, was er maar één onvoldoende: een complex met vijf appartementen aan de Lindengracht in de Jordaan, waar één bewoner reageerde. Hij gaf het een 5.

Meestal zijn de bewoners bijzonder te spreken over hun nieuwe woning. Om tot de hoogste twintig door te dringen, moest al een rapportcijfer van minstens 8,9 worden verdiend.

Daar was de jury het vaak mee eens, maar een enkele keer ook nadrukkelijk niet. De drie blokjes met kleine nieuwbouwwoningen in de Utrechtsedwarsstraat bijvoorbeeld, achttien in de vrije huur en vier in de sociale huur, die van de bewoners een 9,3 hadden gekregen, ontvingen van de jury een vernietigend oordeel. ''Alles wat je fout kunt doen, is fout gedaan,'' maakte Gabriëlle Voogt korte metten met het complex. ''De gevel is heel goed gelukt, maar het trappenhuis daarachter is een ramp,'' aldus Natasja Keller.

Of het project aan de Baden Powellweg in Osdorp met zeventig koopmaisonnettes, ook door de bewoners beloond met een 9,3. ''Ik vind het verbijsterend, die entree, die gang,'' reageerde verpleegkundige Johanna Bruin. ''De architect heeft kennelijk geen uitdaging gezien in deze opdracht,'' was de slotsom van Steven Delva. Die projecten vielen dus meteen af.

Bruin woont zelf in het Gezondheidscentrum Haveneiland op IJburg, tot haar grote tevredenheid, al gaven de bewoners het samen een magere 6,7. Landschapsarchitect Delva woont in een blok vernieuwbouw met 34 koop- en elf huurwoningen in de Dapperbuurt, dat een 8,1 van de bewoners kreeg.

De andere juryleden zijn oud-brandmeester Henne Roelvink uit Westerkaap op het Westerdokseiland (8,2), Gabriëlle Voogt met een verhuisservicebedrijf, wonend in De Waaier in Noord, met 8,8 nét buiten de top-twintig, en communicatiemanager Natasja Keller uit Het Kasteel op Science Park (8,6).

Het Kasteel won vorig jaar de Zuiderkerkprijs, de jaarlijkse onderscheiding door experts. Maar de winnaar van de Zuiderkerkprijs zit, net als twee jaar geleden, weer niet bij de toppers van de Amsterdamse Nieuwbouwprijs.

Onenigheid
Grote onenigheid binnen de jury was er over Koningshof, een woontoren in de K-buurt van de Bijlmer. Het gebouw viel ze tegen. Maar er werd wel 'zeer betaalbaar een mooie woonruimte' werd geboden, drongen Bruin en Roelvink aan; tachtig tot negentig vierkante meter voor 160.000 tot 180.000 euro. Niet voor niets gaven de bewoners een 8,9. Toch haalde Koningshof het niet.

Eenzelfde discussie was er over een groepje simpele woningen bij het kerkje van Schellingwoude, tachtig vierkante meter twee-onder-één-kap met een flinke tuin voor 295.000 euro. De bewoners gaven een 9,2, al vonden ze dat de huizen wel wat royaler hadden gemogen. 'Als tegenwicht tegen grote, luxueuze en dure appartementen' wilde Bruin dit project er wel bij. Maar daarvoor waren er toch te veel minpunten. Vooral het truttige Vinex-parkeerterrein viel slecht bij de jury.

Ook De Oude Jumbo viel af, het ingenieus verbouwde complex van de spelletjesfabriek aan de Krom Boomssloot en de Oudeschans, dat van zijn bewoners een 9 kreeg. ''Prachtig dat zo'n plek wordt hergebruikt,'' prees Delva. Maar dubbel glas is in het monument verboden. En binnen viel het tegen: hokkerig en donker.

Buitengevel is lelijk
Hetzelfde lot trof het blok met 55 koopwoningen aan de Houtmankade in Westerpark, volgens de bewoners ook goed voor een 9. ''Fijn voor een gezin met kinderen,'' oordeelde Roelvink. ''Prettig om in te wonen,'' vond Keller. Maar ze vonden allemaal de buitengevel lelijk, armoedig zelfs. De bewoners klagen over de goedkope materialen.

IJburg was met zes wooncomplexen stevig vertegenwoordigd in de bovenste twintig, maar slechts twee zijn genomineerd. Het Blok 33C aan de Mattenbiesstraat op Rieteiland West, vier vrijstaande herenhuizen à 650.000 euro, haalde het net niet, hoewel de bewoners er een 9,4 aan gaven. ''Te goedkope uitstraling,'' oordeelde Bruin.

De zestien grote woningen van Blok 16B aan de Zwanebloemlaan op Rieteiland West (koopsom 550.000 euro, gewaardeerd met een 9,1) werden met meer stemmen afgekeurd: ''Een lelijk rommeltje van buiten en een donkere woonkamer,'' aldus Keller. Blok 22C, de zestien woningen daarnaast van een ton meer (bewoners: een 9), kon de jury evenmin bekoren. ''Ouwe koek, bouw als in de jaren zeventig,'' vond Voogt.

Blok 14 op Haveneiland West ten slotte stelde de jury voor een probleem. Het is een groot rechthoekig complex aan de Bert Haanstrakade met 228 woningen. Omdat er drie verschillende architecten aan hebben gewerkt, waren er voor de Nieuwbouwprijs drie deelprojecten. Eén viel buiten de top twintig, één buiten de top tien en één zit bij de genomineerden. De bewoners gaven tweemaal 8,9 en eenmaal 8,6.

En nu maar zien welke van de tien genomineerden een stemmentrekker blijkt te zijn. (BERT STEINMETZ)

www.nieuwbouwprijs.nl

CalandparC (Prof. J.H. Gunningstraat) in Osdorp, net naast de Pieter Calandlaan, is één van de genomineerden voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs. Foto Floris Lok
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden