Plus

'De migrant is steeds meer een buitenstaander in de stad'

Spanningen tussen bevolkingsgroepen nemen toe in Amsterdam. Is dat te wijten aan de mislukte integratie?

Stadsgesprek in De Balie met aan tafel vlnr Sofyan Mbarki, Sinan Cankaya, Margalith Kleiwegt en Samira Bouchibti, onder leiding van Roelf Jan Duin (Het Parool, l) en Tim Wagemakers (De Balie). Beeld Maarten Brante

De Turkse strijd tussen Erdogan en Gülen die in de stad wordt uitgevochten, Marokkaanse Amsterdammers die de orthodoxe islam aanhangen, de Joodse school Cheider die een stalen hek plaatst voor de veiligheid. Staat de integratie in Amsterdam onder druk? Of zijn dit slechts incidenten?

"Als het je hier niet bevalt, ga je toch lekker terug naar je eigen land," kreeg Sinan Cankaya, wiens ouders uit Turkije komen, te horen in een gesprek over, nota bene, de hypotheekrenteaftrek.

"Kennelijk hebben de eerste bewoners van het huis in Nederland meer recht op spreektijd," zei hij dinsdagavond in het stadsgesprek over de spanningen tussen bevolkingsgroepen, een initiatief van De Balie en Het Parool.

Etnisch profileren
Gemeenteraadslid Sofyan Mbarki (PvdA), kwam ook met een persoonlijke ervaring. "Toen ik in Amsterdam opgroeide, als zoon van Marokkaanse gastarbeiders, omarmde de stad mij. Maar de migrant is steeds meer een buitenstaander geworden. Mijn kinderen worden vaker aangesproken als Marokkaan dan ik," zei hij. "Terwijl ik altijd had gehoopt dat mijn kinderen het beter zouden krijgen."

Schrijver Margalith Kleijwegt liep voor onderzoek rond op scholen. Op een witte school zeiden leerlingen dat de foto van de dode Syrische peuter Aylan op het strand propaganda was om de stroom vluchtelingen goed te praten. Op 'zwarte' scholen ontkenden leerlingen dat de aanslagen in Parijs iets met de islam van doen had. "Mentale segregatie," constateerde ze. "Een gebrek aan wederzijdse kennis en empathie."

Integratie is hard werken
Voorbeelden te over van discriminatie en gebrek aan integratie: etnisch profileren door de politie, de groeiende orthodoxie in Marokkaanse moskeeën en Turkse Amsterdammers die zich na de mislukte coup in hun land meer Turk dan Amsterdammer lijken te voelen.

Het wringt in Nederland, aldus Kleijwegt. "Integratie is hard werken en dat doen we nu. Dit gevecht moeten we leveren, dit hoort erbij."

Reden voor hoop
Toch is er reden voor hoop, zegt zij. Op het Amsterdamse Calvijn College werden de aanslagen van 9/11 niet besproken, de moord op Theo van Gogh evenmin. Het toen nog, witte schoolbestuur durfde het niet aan.

Door de jaren heen is de directie diverser geworden en worden wereldproblemen wél in de klas besproken. "Praten is de oplossing. Je moet het erover hebben, ruzie maken, er wakker van liggen."

Het onderwijs is een belangrijk middel om de integratie te verbeteren, vond ook Mbarki. Maar dan moet niet alleen de samenstelling van de klassen diverser, maar ook de samenstelling van de docentencorpsen.

Wit blijven
"Het is echt een prestatie hoe sommige scholen zo wit blijven. De lerarenopleidingen zijn veel diverser dan de docententeams. In een gemengd team kunnen fricties ontstaan, dan kan het voorkomen dat een docent niet mee gaat naar de vrijdagmiddagborrel. Maar die fricties moeten we niet uit de weg gaan. Ik geloof heilig in het gesprek en dat komt niet tot stand als we elkaar ontwijken."

VVD-raadslid Samira Bouchibti: "Scholen die de inhaalslag niet maken, gaan het verliezen."

Antropoloog Sinan Cankaya vindt dat de gemeente Amsterdam, als grootste werkgever van de stad, ook een belangrijke rol kan spelen bij de integratie, die nu eenmaal sneller verloopt met banen. "De gemeente moet het goede voorbeeld geven. Nu doet Amsterdam nog te weinig aan integratie binnen de eigen organisatie. Dat is niet consistent."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden