Opinie

'De middenklasse dreigt uit de stad te verdwijnen'

Het is tijd dat het college echt iets doet om de middeninkomens voor de stad te behouden, schrijft fractievoorzitter Marjolein Moorman van de PvdA in een opiniestuk in het Parool. Als de middelste treden van de ladder ontbreken, kom je niet verder omhoog.

Een van de penthouses in het voormalige hoofdkantoor van Verwelius op de Dam. 'De bovenkant van de samenleving groeit,' zegt Marjolein Moorman. Beeld Verwelius Bouw
Een van de penthouses in het voormalige hoofdkantoor van Verwelius op de Dam. 'De bovenkant van de samenleving groeit,' zegt Marjolein Moorman.Beeld Verwelius Bouw

Voor mensen met een inkomen tussen grofweg 35.000 en 45.000 euro is het bijna ondoenlijk een betaalbare woning in Amsterdam te krijgen. Het aantal huishoudens met een middeninkomen daalde in drie jaar van veertien tot elf procent. 'Amsterdam is van iedereen' is de titel van het coalitieakkoord van D66, VVD en SP. Het is tijd dat het college echt iets doet om de middeninkomens voor de stad te behouden.

Het verdwijnen van de middenklasse uit Amsterdam zet de emancipatiefunctie van de stad onder druk. In een ideale stad kun je opklimmen. Maar als de middelste treden van de ladder ontbreken, kom je niet verder omhoog.

Sociale cohesie
Steeds meer mensen met een middeninkomen vertrekken uit de stad omdat ze geen betaalbare woning kunnen vinden. Het zijn vaak de mensen die zich dag en nacht inspannen voor Amsterdam - de politieagenten, verpleegkundigen, basisschoolleraren - die zelf niet van de stad kunnen profiteren en ver buiten de stad wonen.

Daarmee komt de sociale cohesie in de stad onder druk. Juist de middenklasse kan de verbinding maken tussen de bovenkant en onderkant van de samenleving. In Amsterdam zien we dat de bovenkant groeit en de onderkant stabiel blijft, terwijl de middenklasse verdwijnt. Zo drijft Amsterdam steeds verder uit elkaar in twee gescheiden werelden.

Prijsopdrijving

Woningen krijgen steeds meer de functie van handelswaar op een overspannen markt. Panden worden in toenemende mate opgekocht voor vakantieverhuur, als investering voor internationale beleggers of door rijke ouders van studenten. Gevolg: een steeds grotere opdrijving van de huizenprijzen.

Inmiddels kunnen we elke week in Het Parool lezen over een nieuwe praalwoning die wordt gebouwd en waar tientallen miljoenen voor moeten worden betaald. De vraag is: wat hebben gewone Amsterdammers hieraan?

Deze grote veranderingen ontstaan niet zomaar, maar zijn het gevolg van politieke keuzes. Het college zou veel meer kunnen doen om ervoor te zorgen dat meer middeldure huurwoningen beschikbaar komen en blijven in de stad. Dan bedoel ik niet dat meer sociale huurwoningen moeten worden verkocht of geliberaliseerd, zoals nu veelvuldig gebeurt. Daarmee verdring je mensen die het minder breed hebben.

Doorstromers
Zeker in de populairdere buurten, waar het aantal sociale huurwoningen vaak al onder de 35 procent ligt, moet je die woningen juist behouden om te waarborgen dat de stad gemengd en divers blijft.

Dat geldt ook voor de middeldure huurwoningen. Zorg er dus voor dat woningen van 700 tot 900 euro niet in het duurdere segment terecht komen. Dat kan enerzijds door een uitbreiding van het wettelijk puntensysteem, zoals de parlementaire enquêtecommissie Woningcorporaties eerder bepleitte.

Anderzijds kan veel vaker in de voorwaarden bij gronduitgifte worden opgenomen dat er alleen middeldure huurwoningen op mogen worden gebouwd, waarvan de huur de komende twintig jaar niet te hard mag stijgen. Van de 8376 woningen die vorig jaar werden gebouwd, was maar zestien procent een middeldure huurwoning. Deze woningen worden binnen de kortste keren dure huurwoningen als we de prijs niet onder controle houden.

Voorrang
Naast het reguleren van de huurprijs kunnen we ook zorgen dat doorstromers uit Amsterdamse sociale huurwoningen voorrang krijgen. Dan slaan we twee vliegen in een klap, want dan komt ook weer een woning beschikbaar voor een huurder met een lager inkomen.

En bestrijd de prijsopdrijvende en woningontrekkende effecten die ontstaan door (illegale) vakantieverhuur, verkamering (verhuurders die hun woningen opdelen in kleine kamertjes die ze apart verhuren) en opkoop door (internationale) speculanten.

Makelaarsvoorzitter Sven Heinen sprak onlangs in deze krant zijn zorg uit over het verdwijnen van woningen voor de middenklasse en riep SP-wethouder Ivens op: "Put your money where your mouth is." Het lijkt op de beroemde uitspraak van PvdA-woonwethouder Schaefer in de jaren tachtig: "In geouwehoer kun je niet wonen." Aan de slag dus.

Marjolein Moorman Beeld Femke Boermans
Marjolein MoormanBeeld Femke Boermans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden