De meeste Top 600-leden hebben een stoornis

De resultaten na ruim drie jaar Top 600 ogen op het eerste gezicht prima - met ruim de helft minder recidive op het gebied van high impact crimes en 37 procent minder herhaling van andere misdrijven tot en met het eerste kwartaal van dit jaar. Nog maar heel weinig leden van de Top 600 plegen in de 48 uur na hun vrijlating een misdrijf. Van de Top 600 zitten gemiddeld tussen de 140 en 160 vast.

Paul Vugts
Gedetineerden worden al tijdens hun straf voorbereid op terugkeer in de maatschappij Beeld ANP
Gedetineerden worden al tijdens hun straf voorbereid op terugkeer in de maatschappijBeeld ANP

Voor het eerst werken hulpverlenings­instanties zoals de Dienst Werk en Inkomen en de GGD bijvoorbeeld intensief samen met de gevangenis in Lelystad en drie paviljoens in het Huis van Bewaring in de Bijlmerbajes, zodat de gedetineerden al tijdens hun celstraf worden voorbereid op hun terugkeer in de maatschappij. Niemand mag nog met een vuilniszak met zijn schamele bezittingen vanuit de gevangenis op straat komen staan zonder verblijfplaats, inkomen en een plan voor dagbesteding.

De cruciale rol in de Top 600 is weggelegd voor de ruim honderd regisseurs die als spinnen in het web de leiding hebben over al wat met een jongen gebeurt. Een voltijdregisseur (er zijn ook deeltijders) is verantwoordelijk voor tien tot vijftien jongens. De regisseurs komen uit dertien organisaties: politie, Openbaar Ministerie, GGD, Jeugd­bescherming, de drie reclasseringsinstanties, de William Schrikker Groep, de Dienst Werk en Inkomen en verscheidene onderdelen van de gemeenten in de regio.

Zorg
Nadat een 'informatieverzamelgroep' alle relevante gegevens van alle betrokken instanties heeft vergaard en als 'de weegploeg' heeft bepaald welke instantie de bes­te middelen heeft om de leiding te nemen over de jongen, moet de regisseur aan de hand van diens dossier en een plan van aanpak afdwingen dat deze jongen naast zijn straf de juiste zorg krijgt van een selectie uit de bijna veertig betrokken instanties.

Het is nieuw dat de GGD in principe alle leden van de Top 600 screent - waaruit in verreweg de meeste gevallen één of meer stoornissen blijken, vaak in combinatie met een beperkt verstandelijk vermogen. De eerste vijfhonderd screeningen leidden tot 348 diagnoses (tot juni) en vrijwel alle gescreenden bleken (psychische) zorg te behoeven.

De Top 600 wordt elk half jaar ververst. Voor iedereen wordt opnieuw bekeken of hij nog voldoet aan de criteria. Sinds het begin van de Top 600 in mei 2011 zijn ruim driehonderd personen uitgestroomd omdat ze niet meer op de lijst thuishoren - vooral omdat ze geen of minder misdrijven hebben gepleegd. Hun plaatsen zijn ingenomen door ongeveer evenveel nieuwelingen. Een analist onderzoekt hoe de eerste groep van zeshonderd veelplegers er nu voor staat.

Doelen
De Top 600 heeft drie doelen. Voorkomen dat de hardnekkige, gewelddadige criminelen slachtoffers blijven maken. De veelal jonge criminelen definitief van de straat halen en voorkomen dat hun broertjes en zusjes hun bedenkelijke voorbeeld zorgen. En, ook dat, systeemfouten opsporen waardoor instanties in het verleden onvoldoende of niet samenwerkten.

Hoewel deskundigen betwijfelen of de Top 600 geschikt is voor alle criminelen en een deel van hen zich van niets of niemand iets aantrekt, wil programmamanager Nijmeijer toch met iedereen wat proberen. 'Ik ben ervan overtuigd dat altijd nog iéts mogelijk is. Dat wil ik dan in elk geval op persoonlijk niveau besproken hebben. Daarbij moeten we nadrukkelijk ook out of the box denken en niets of niemand uitsluiten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden