Plus

De Matthäus-missie van Reinbert de Leeuw

De Matthäus-missie van Reinbert de Leeuw is een zwaar ontroerende documentaire van vijf kwartier, waar je de helft van de tijd met een brok in je keel naar zit te kijken.

Reinbert de Leeuw is een man die muziek ademt Beeld Wouter Jansen

Dirigent Reinbert de Leeuw, 78 jaar inmiddels, heeft internationaal een reputatie opgebouwd als ambassadeur van de nieuwe muziek. Maar vorig jaar, in de herfst van zijn glorierijke carrière, zette hij een stap die velen, en zeker ook hijzelf, niet voor mogelijk, of realistisch hadden gehouden.

Op uitnodiging van orkest Holland Baroque boog hij zich over Bachs Matthäus-Passion.

Cherry Duyns, die met De Leeuw onder meer de acht­delige reeks Toonmeesters maakte, gewijd aan grote twintigste-eeuwse componisten als Messiaen, Kagel, Vivier en Ligeti, besefte dat hier iets heel bijzonders en mogelijk iets groots stond te gebeuren en besloot het hele proces vast te leggen.

Brok in je keel
Het resultaat is De Matthäus-missie van Reinbert de Leeuw, een zwaar ontroerende documentaire film van vijf kwartier, waar je de helft van de tijd met een brok in je keel naar zit te kijken, over een man die muziek ademt en die zich nu ten langen leste met 'het hoogste', want zo ziet De Leeuw de Matthäus, mag bezighouden.

De ontroering zit hem in De Leeuws onverbiddelijke bevlogenheid en passie voor de Passie, die Duyns grandioos in beeld heeft weten te vangen. "Ik zou nog wel een heel leven voor me willen hebben om me hier aan te wijden," zegt De Leeuw in de film en gezien zijn leeftijd en zijn broos wordende gezondheid is dat een uitspraak die nogal binnenkomt.

Duyns is aanwezig bij repetities, waarin De Leeuw als eerste woorden dreigend zegt dat hij 'ontzettend veel' van de musici gaat vragen, bij exegetische momenten bij De Leeuw thuis, waar hij aan Judith en Tineke Steenbrink, de cameragenieke leiders van Holland Baroque, zijn visie op de Matthäus ontvouwt, en bij de uitvoering in De Nieuwe Kerk.

Verpletterend
Die fragmenten van de uitvoering maken diepe indruk door de voor De Leeuw zo kenmerkende devote concentratie die hij ook hier weer weet op te roepen.

De muziek van Bach maakt daardoor een ronduit verpletterende indruk, met als moment suprême wellicht slotmaten van Wir setzen uns mit Tränen nieder, waarvan de dissonant nog nooit zo mooi heeft geklonken.

Dat De Leeuws visie volledig losstaat van de historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk is evident. Het staat dichter bij de geest van Mengelberg dan bij Harnoncourt, Leonhardt of Jacobs. Toch weet De Leeuw 'dat Bach het zo bedoeld heeft'.

"Ik kan me niet voorstellen dat het anders kan," zegt hij in de film. En wie de IJslandse tenor Benedikt Kristjánsson Und weinete bitterlich hoort zingen, kan niet anders dat het beamen.

De Matthäus-missie van Reinbert de leeuw

Regie Cherry Duyns
Te zien in Eye, De Balie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.