Plus

'De man is continu bezig met: hoe kan ik mezelf groot houden?'

Nathan Vos verloor zijn broer David door zelfmoord. Dat leidde tot het boek Man o Man, over de worsteling van mannen met hun eigen identiteit. 'Kennen mannen hun drift wel?'

Nathan Vos zocht en vond zelf een therapie.Beeld Daniel Cohen

De psychoanalyse mag behoorlijk uit de mode zijn geraakt, Sigmund Freud is springlevend in het boek van Nathan Vos (Geldrop, 1971).

De zoektocht naar de oorzaak van de suïcide van zijn broer David brengt hem langs betrokkenen, psychologen en psychiaters. Met name Glenn Helberg (bekend van Zomergasten) grijpt terug op de drifttheorie van 's werelds beroemdste psychoanalyticus.

"De man is continu bezig met: hoe kan ik mezelf groot houden?" analyseert psychiater en relatietherapeut Helberg. "Want hij denkt dat dit is wat de maatschappij van hem vraagt."

Waarna Vos samenvat dat de piemel symbool staat voor 's mans maatschappelijke positie. Is die slap, dan is de maatschappelijke positie identiek.

Moderne wetenschappelijke inzichten plaatsen kanttekeningen bij het seksuele driftmodel van Freud, maar in het leven van alledag is er altijd wel ergens een klepel en klok.

Hard en zacht
"De man heeft het idee dat hij iets te verliezen heeft als hij zegt wat er werkelijk in hem omgaat," zegt Vos achter een koffie verkeerd in Amsterdam-West. "Als ze hun angst of verdriet bespreken, vrezen mannen dat ze zacht worden. Minder mannelijk."

Vrouwen hoeven hun identiteit niet zo streng te bewaken. Dat maakt dat ze veel beter kunnen omgaan met hun emoties, stelt Vos. "Als ze verdrietig zijn, of bang, delen ze dat."

De omgang van de man met zijn identiteit is een onderwerp dat Vos (getrouwd, hetero, vader van twee kinderen) al langer bezighoudt.

Hij werkte bij De Telegraaf, Het Parool en De Wereld Draait Door, en nu bij het tijdschrift Zin, waar hij het harde nieuws inruilde voor zachtere onderwerpen.

Hij zocht een onderwerp voor een boek, en vond het, cru genoeg, toen zijn broer zelfmoord pleegde, een vrouw en drie zonen achterlatend. Na een periode van rouw ging hij met het thema aan de slag.

Het vlot geschreven boek met de prachtige titel Man o Man is een zoektocht naar de man en mannelijkheid, maar ook een familiegeschiedenis van 'de Vosjes', zoals hij zelf schrijft. Die familie is complex, met een gedwongen verhuizing uit Indonesië, een evangelisch-christelijk geloof en een strenge vader, die op het einde van zijn leven stevig dronk.

Vader Vos valt van zijn voetstuk als het huwelijk stukloopt. David woont dan nog thuis en is ineens de man in huis. Buiten een genetische aanleg voor psychiatrische problematiek is in die periode de kiem gelegd voor de psychische nood van David, vermoedt zijn oudere broer Nathan.

"David was heel rustig en betrouwbaar. Ogenschijnlijk ging het altijd goed met hem, maar we spraken nooit over wat hem werkelijk bezighield. Of over de verhouding met onze vader."

Herbeleving
Dat laatste heeft Vos zelf ook nooit gedaan. Terwijl de relatie met de vader voor jongens van wezensbelang is voor de vorming van de eigen identiteit. Op het moment dat Vos zelf met zijn vader om tafel wilde om over de niet al te beste relatie te spreken, was de man al overleden.

Maar hij vond een eigen therapie om dat te verwerken. Onder het wakend oog van een niet-erkende therapeut nam hij een pil met MDMA (een werkzame stof in xtc) om alles tijdens een herbeleving te kunnen afsluiten.

Zijn zoektocht heeft van Vos een andere man gemaakt, vindt hij. "Ik ben rustiger geworden." En hij denkt dat hij een wat betere, vriendelijker vader is geworden. "Ik heb geleerd mijn energie te sublimeren," zegt hij, opnieuw verwijzend naar Freud.

"In plaats van je woede ongericht te ventileren als je op de bank tv zit te kijken, kun je beter een boek schrijven. Dat geeft meer bevrediging."

Man, suïcide en eenzaamheid

Donderdagavond is in Pakhuis de Zwijger een avond over de man, suïcide en eenzaamheid. Mannen plegen ruim twee keer zo vaak zelfmoord als vrouwen. In Nederland zijn er gemiddeld vijf mannelijke suïcides per dag, en twee vrouwelijke. Mannen drinken meer, eten ongezonder en leven korter.

Behalve Nathan Vos zullen suïcidespecialist Ad Kerkhof (hoogleraar klinische psychologie aan de Vrije Universiteit) en tv-presentator Lucas de Man een voordracht geven. De bijeenkomst (die om 20.00 uur begint) is georganiseerd in het kader van de Week tegen Eenzaamheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden