PlusAchtergrond

De maffia maakt een comeback in Italië

In Italië is het openbare leven deze week voorzichtig opgestart na bijna twee maanden lockdown.Beeld Davide Pischetolla/Getty Images

Maffiajagers in Italië slaan alarm: ze voorzien dat de georganiseerde misdaad dieper in de legale economie kan infiltreren.

Luciana Lamorgese, de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken, heeft alle prefecten opgeroepen extra alert te zijn: maffiabendes zullen proberen hun macht en rijkdom uit te breiden nu Italië wegzakt in een ongekende recessie. De drie grootste Italiaanse clans – Cosa nostra op Sicilië, de Camorra in en om Napels en de ‘Ndrangheta in Calabrië – zullen juist nu toeslaan, daarvan is ook Francesco Lo Voi overtuigd. De hoofdofficier van justitie in de Siciliaanse stad Palermo spreekt uit ervaring.

“Rond de val van de Berlijnse Muur hebben we een telefoongesprek van twee maffiosi afgeluisterd,” vertelt hij tijdens een videogesprek met een groep buitenlandse journalisten. “De een, op Sicilië, zei tegen de ander, die in West-Duitsland zat: ‘Ga naar Oost-Duitsland en koop’. ‘Wat moet ik kopen?’ ‘Alles. Restaurants, vastgoed, winkels, hotels. Koop alles wat te koop is.’ Dat gesprek laat zien dat de maffia altijd klaarstaat kansen te grijpen, ook tijdens crises. Ze wil vooral bedrijven kopen om het zwarte geld dat ze verdient met drugshandel, wapenhandel, in de bouw en met afpersing wit te wassen. Het gevaar is groot dat de maffia dieper in de legale economie gaat infiltreren.”

Onderpand

En niet alleen in Italië. “Ze doet ook aan witwassen in het buitenland: in Spanje, Frankrijk, Oost-Europa. Buitenlandse autoriteiten moeten nu goed opletten. Wanneer ze ergens ‘nieuw kapitaal’ zien opduiken, moeten ze checken waar dat vandaan komt,” waarschuwt Lo Voi.

Zijn collega Nicola Gratteri, hoofdofficier in Catanzaro, verwacht hetzelfde. Gratteri is de bekendste maffiajager van Italië. Hij werkt in het gewest Calabrië, de thuisbasis van de ‘Ndrangheta, de meest actieve en rijkste maffia van Europa. “Binnenkort gaan we zien dat de ‘Ndrangheta geld leent aan ondernemers die of heel moeizaam of helemaal geen geld van de bank krijgen,” zegt Gratteri over de telefoon.

“Banken vragen om een onderpand, een blanco cheque, getekende contracten. De maffia niet. Die rekent een lage rente en heeft geen onderpand nodig. Want het onderpand, dat is het leven van haar slachtoffer.”

Geen nee

Francesco Lo Voi: “Cosa nostra zal zijn mannetjes naar verlieslijdende strandtenten, restaurants en hotels sturen en de eigenaren een aanbod doen. Als een ondernemer zo’n bod accepteert, begrijpt hij direct dat hij met iemand te maken heeft waar hij geen ‘nee’ tegen kan zeggen. Dus als de maffia hem dan vraagt om aandelen, om partner te worden, kan ie dat niet weigeren. En zo begint de ondernemer zijn bedrijf te verliezen. Op papier blijft hij de baas, maar de maffia wordt de werkelijke eigenaar.”

De drie grote maffiagroeperingen kunnen dit op grote schaal doen omdat ze over enorme bedragen contant geld beschikken. Met name de ‘Ndrangheta, die bestaat uit een cluster van hechte Calabrese families, bezit miljarden in cash. Gratteri: “We kunnen natuurlijk niet precies weten om hoeveel geld het gaat. Maar veelzeggend is die grote drugshandelaar die we een keer afluisterden en die vertelde dat hij een vat met 150 miljoen euro had begraven en niet meer terug kon vinden. Hij praatte erover zoals wij dat doen wanneer we een tientje zijn verloren. Een andere ‘Ndranghetista hoorden we zeggen dat hij doodmoe was omdat hij twee nachten had doorgehaald met het tellen van bankbiljetten. Hij bereidde de koop van een partij cocaïne voor.”

Vrolijk feestje

Niet alleen de nabije toekomst baart de aanklagers zorgen: de maffiabendes roeren zich nú al. “Ze werpen zich momenteel op als weldoeners,” zegt Gratteri. “Ze stoppen gezinnen met financiële moeilijkheden 100 of 200 euro toe of betalen de boodschappen. In Napels hebben maffiosi voedsel uitgedeeld. Met dat soort acties kweken ze goodwill onder mensen die ze later om een gunst kunnen vragen.”

De komst van het virus naar Europa is dus een vrolijk feestje voor de Italiaanse maffiosi. En intussen gaan hun reguliere illegale activiteiten gewoon door. Weliswaar is door de lockdown en de bijbehorende politieblokkades de verkoop van drugs door de kleine handelaren op straat wat afgenomen, maar de groothandel ligt niet stil.

Gratteri: “De cocaïne wordt vanuit Zuid-Amerika in containers over zee naar Europese havens vervoerd. Die wordt opgeslagen in Spanje en Italië. De magazijnen zijn vol. Drie weken geleden hebben we hier in Calabrië bij een zoon van een maffiabaas nog een partij cocaïne gevonden. Die jongen had 600 kilo in huis.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden