PlusPS

De kunst van Bortusk Leer is uitzonderlijk vrolijk

Het werk van de Britse kunstenaar Bortusk Leer (43) is uitzonderlijk vrolijk. Dat geldt ook voor zijn expositie Fuck Off Winter, die zaterdag opent.

Bortusk Leer: 'Ik vind toevallig heel veel op straat en dat gooi ik dan op mijn schilderij'Beeld Charlotte Odijk

"Dit is helemaal niets voor mij," zegt Bortusk Leer - in een beschilderd, rafelig shirt, warrig haar en verf aan zijn vingers - wanneer hij poseert voor de fotograaf. "Ik zit altijd alleen maar in mijn studio. En dan te bedenken dat modellen dit voor hun werk doen."

Leer is op woensdagmiddag in de Dampkring Gallery aan het Singel druk bezig zijn tentoonstelling op te bouwen. Al zijn werk is al in de galerie verspreid over twee verdiepingen. Leer lacht. "Dat is altijd het belangrijkste: het werk onbeschadigd van de studio de galerie in krijgen. Daarna kan er eigenlijk vrij weinig fout gaan."

Plastic tasjes
Hoe langer je naar een kleurrijk schilderij van Leer kijkt, hoe meer je erin ontdekt. Een fotolijstje, speelgoedpoppetjes, glitters, klodders verf en plastic tasjes van de Albert Heijn en Lidl. Allemaal op één schilderij.

Of Leer daar lang over nadenkt? "Nee, helemaal niet. Ik vind toevallig heel veel op straat en dat gooi ik dan op mijn schilderij. Eerst werk ik heel gefocust en denk ik helemaal niet na. Daarna neem ik letterlijk meer afstand van mijn werk en dan kan ik uren ernaar kijken - puur om te zien of alles in balans is."

De Britse kunstenaar verhuisde vier jaar geleden van Engeland naar Amsterdam. Hij woonde in Londen, waar hij een rumoerig leven leidde. Eerst studeerde hij beeldende kunst, maar daarna - om te kunnen leven - werkte hij in verschillende bars en clubs. Alle overige uren besteedde hij aan het schilderen. Geld had hij niet - niet voor een studio, maar ook niet om doeken te betalen. Dus zocht hij naar andere manieren om te kunnen schilderen.

Vreemde vrolijke figuren
Hij begon met streetart. "Ik ging vreemde, maar wel vrolijke figuren op kranten schilderen. De kranten in Londen waren gratis en ik had geen geld. Ik zag het als een ideale win-winsituatie." De krantenpagina's met zijn eigen creaties erop verspreidde hij op allerlei plekken in Londen. "Ik deed veel aan streetart. Simpelweg omdat ik de stad wilde opvrolijken, maar ik heb nooit iets beschadigd. Dat was ook helemaal niet mijn doel."

Leer kan zich nog één moment herinneren, toen hij een dixi met zijn werk bekladde. "De politie betrapte me en het enige wat zij zeiden was: hang het de volgende keer niet meer op. Ik heb nog extra vriendelijk naar ze gelachen en gezegd: het wordt er alleen maar mooier van. Daar konden die politieagenten ook wel om lachen." Dat het illegaal was, maakte voor Leer niets uit. "Dat is juist ook wel een beetje de lol, toch?"

Toen zijn relatie was uitgegaan, kreeg hij behoefte aan een nieuwe stap. Hij verhuisde vier jaar geleden naar Amsterdam. "Ik geloof dat je als kunstenaar soms nieuwe, frisse energie nodig hebt. Niet om iets te ontvluchten, maar om je opnieuw te laten inspireren."

Donald Trump
Voor deze expositie heeft Leer twee geëngageerde werken gemaakt, gericht op de huidige politiek. "Normaal doe ik dat niet, dit ontstond meer toevallig. Het was meer dat ik dingen op straat vond en toen daar iets bij bedacht, dat toevallig geëngageerd is. Ik dacht niet: ik moet nu eens iets geëngageerds gaan maken."

Het eerste werk is een speelgoedkraan - "Ook gewoon gevonden op straat" - op een houten balk. Aan de kraan bungelt een poppetje dat op Donald Trump lijkt, ondersteboven. Hij lacht en zegt: "Hij doet aan bungeejumpen." Leer laat trots het zelfgemaakte poppetje zien. "Mijn kleine Donald Trump." Op het andere schilderij staat in grote letters geschilderd: u bastards fucks. "En weet je hoe ik het schilderij heb genoemd? Bericht aan wereldleiders."

Droomstudio
De rest van zijn werk is uitzonderlijk vrolijk. "Als ik schilder, komt het kind in me naar boven. Als kind schilderde ik niet bijzonder veel. Ik kan me wel nog één moment herinneren dat ik met mijn zus aan de keukentafel schilderde. En dat ik heel de wereld om mij heen vergat. Ik was alleen maar bezig met de juiste lijnen en kleuren op papier te krijgen."

Bortusk Leer: 'Misschien kan ik in de zomer een expositie openen die ik Fuck Off Summer noem'Beeld Charlotte Odijk

Nu heeft hij dat nog steeds - dat hij de wereld om hem heen kan vergeten als hij in zijn 'droomstudio' in Oost aan het werk is.

"Ik kan gewoon om half tien in de ochtend beginnen en vervolgens pas in de nacht rond een uurtje of zes, als het weer ochtend is, de tijd beseffen. Dan vergeet ik te eten, dan vergeet ik na te denken. Het voelt nooit als werk. Het is altijd gewoon plezier maken."

Nooit genoeg
Toch probeert hij als kunstenaar wel de balans te vinden, dat hij niet altijd alleen maar aan het werk is. "Als ik naar een show toe werk, ben ik wel de hele tijd in de studio. Ik zeg dan tegen mijn vrienden: ik zie jullie bij de opening. In andere periodes probeer ik de balans te vinden. Kunst is namelijk een wond waaraan je blijft krabben. Voor mij als kunstenaar is het nooit genoeg."

Leer noemde zijn expositie Fuck Off Winter. "In deze tijd is het buiten grauw en donker qua weer, maar ook qua politiek en dat voelt allemaal als shit. Daarom heb ik de expositie zo genoemd. Dat je dan vanuit je huis de kou in moet en daar een beetje van baalt, maar wanneer je binnen in de galerie komt alles vrolijk is en alle schilderijen kleuren hebben. Ik hoop - en dat weet ik bijna wel zeker - dat iedereen zich dan écht vrolijk voelt."

Met een lach bedenkt hij ook alvast een alternatief, voor een nieuwe expositie. "Misschien kan ik er in de zomer één openen die ik Fuck Off Summer noem. En dan is het buiten heel mooi weer. En als je binnen in de galerie komt? Dan zie je alleen maar schilderijen met zwarte strepen."

Fuck Off Winter van Bortusk Leer is vanaf morgen te zien in Dampkring Gallery, Singel 395.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden