Plus

De Kop van Java krijgt eindelijk haar 'bijzondere invulling'

Al jaren ligt de Kop van het Java-eiland te wachten op hét briljante idee dat bebouwing rechtvaardigt. Een brug neemt straks de ruimte in.

Links of rechts van de Kromhouthal komt na 2020 de brug over het IJ¿aan land in Noord Beeld Marijke Stroucken

De drol die mopshond Loes draait is niet bepaald van 'het allerhoogste niveau van internationale allure'. Een 'bijzondere invulling' van de Kop van Java is het evenmin - er ligt wel meer hondenpoep op het grasveld midden op het IJ.

Bovendien ruimt eigenaar Pushpika Vishwanathan (30) met een plastic zakje alles meteen weer op. "Iedere keer als ik hier loop verbaas ik me weer over hoe mooi het hier eigenlijk is," zegt ze.

De Kop van Java is een wonderlijke, lege plek in het hart van de stad die zich langzaam om het IJ aan het vormen is. En toch gebeurt hier, op een incidenteel festival na, al jaren helemaal niets. Als in het oog van een orkaan: het waait er alleen een beetje.

Een beetje zonde
Terwijl de rest van Java-eiland - begin twintigste eeuw aangelegd als golfbreker voor de Oostelijke Handelskade - werd getransformeerd tot woonwijk, besloot de gemeente in 2000 om hier pas op de plaats te maken met bebouwing. Het misschien wel mooiste plekje van de stad werd gereserveerd voor 'een bijzondere invulling van het allerhoogste niveau van internationale allure'.

Maar het briljante plan dat deze plek verdient is in al die jaren niet gevonden. Dus wordt het terrein nu vooral gebruikt door hardlopen en hondenbezitters. "Het is eigenlijk wel een beetje zonde," zegt Vishwanathan, terwijl het honderd meter lange Duitse binnenvaartschip Hanse langsvaart. "Voor zo'n centrale plek is het hier een dode boel."

Toch gaat er de komende tijd het een en ander veranderen. De 'strook' moet nog steeds vrij blijven, maar enkele jaren geleden is besloten dat er op de 'driehoek' - in het verlengde van de bebouwing langs de Java- en Sumatrakade - gebouwd mag worden. Inmiddels is daar de constructie van hotel Jakarta begonnen, dat eind dit jaar klaar moet zijn.

Daarnaast besloot het college deze week dat er een brug van Java-eiland naar Noord moet komen. Als in 2020 het besluit valt om daadwerkelijk tot aanleg over te gaan, heeft dat grote gevolgen. Om de beroepsvaart en het recreatieverkeer hier te scheiden, wordt door de Kop van Java heen een nieuwe twintig meter brede 'Jakartagracht' aangelegd, met twee beweegbare bruggen. De weg te graven grond keert mogelijk terug in een verlenging van het schiereiland.

Wokkel
Voor de brug zijn er twee varianten, beide met een lange hellingbaan over de Kop van Java. De eerste variant ligt in het verlengde van de Jan Schaeferbrug en komt uit bij de Hamerstraat. De tweede loopt via het Motorkanaal naar de Meeuwenlaan. Een hoogte van 9,35 meter is uitgangspunt, maar dat kan ruim 11 meter worden als het rijk dat eist. Dat betekent wel dat ook de hellingbaan langer wordt.

De brug over het IJ wordt twaalf meter breed, waarvan tien meter daadwerkelijk gebruikt kan worden voor fietsers en voetgangers. De 'wokkel', zoals de hellingbaan wordt genoemd, is alleen bedoeld voor fietsers. Voetgangers kunnen gebruik maken van trappen en liften om sneller omhoog te komen.

Of deze brug echt het iconische bouwwerk wordt waar de Kop van Java al jaren op ligt te wachten hangt af van het ontwerp dat nog moet worden gemaakt. De in 2007 ingestelde commissie-Kloos, die als een waakhond de Kop van Java heeft beschermd tegen vele minder briljante plannen voor het terrein, kan als gesprekspartner van de gemeente in dit project nog niet reageren op de komst van de brug.

En ook met brug blijft een deel van de Kop van Java nog steeds beschikbaar voor een bijzondere invulling. En, omdat de brug toch pas na 2020 komt, voorlopig ook nog voor mopshond Loes.

De Kop van Java Beeld Laura van der Bijl

Extra veren

De betere verbindingen over het IJ zijn nodig omdat het verkeer tussen de twee delen van de stad steeds intensiever wordt. Dagelijks steken 47.000 reizigers het IJ over, een aantal dat op dit moment ieder jaar met 10 procent groeit. In 2030, zo is de verwachting, zijn er 92.000 reizigers.

De aanleg van de brug begint pas na 2020. Daarom zal voorlopig een geoptimaliseerd veersysteem de groeiende drukte moeten opvangen. Het GVB schaft nog twee extra veren aan en de aanlegplaats van de IJpleinveer wordt verplaatst om een kortere vaarroute mogelijk te maken.

Aan de noordkant van het IJ moet een nieuwe brug over het Noordhollandsch Kanaal zorgen dat het IJpleinveer beter bereikbaar wordt vanuit Volewijck, Buiksloot en Overhoeks. In onderzoek is het weren van scooters van het Buiksloterveer, zodat er meer ruimte is voor fietsers en voetgangers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden