Plus

De kiosken in West slaan de plank mis

West plaatste kiosken op locaties waar de plaatselijke economie en leefbaarheid een zetje in de rug konden gebruiken. Goed idee, maar de uitvoering laat te wensen over.

De kiosk op de hoek van de Willem de Zwijgerlaan en de HaarlemmerwegBeeld Charlotte Odijk

De kiosk op het Zoutkeetsplein is de laatste aanwinst in een reeks paviljoentjes die de afgelopen maanden over stadsdeel West zijn 'uitgerold'.

Doel: de plaatselijke economie versterken en daarnaast de sociale veiligheid en leefbaarheid verbeteren. De kiosk moet uitgroeien tot een ­sociale ontmoetingsplaats, zo staat te lezen in de bestuursstukken die de gemeente erover ­opstelde.

Inmiddels zijn er twintig aanvragen van ondernemers gehonoreerd op plekken die het stadsdeel (en de welstandscommissie) geschikt heeft verklaard.

Dat zijn bijvoorbeeld de kop van het Westerpark, het Bos en Lommer­plantsoen, het Gulden Winckelplantsoen, de Jan van Galenstraat en de Silodam. In mei 2015 meldde Het Parool het voornemen van het stadsdeel om West te verrijken met kiosken.

Protesten
We zijn nu anderhalf jaar verder. En de conclusie luidt dat sommige kiosken niet gebouwd konden worden in verband met leidingen en ­kabels, dat andere wisselvallig open en dicht zijn en dat een enkele al van eigenaar is gewisseld. Hier en daar werd een spandoek opgehangen met de aankondiging 'Hier komt een kiosk', totdat droom en daad onverenigbaar leken.

Zoutkeetsplein (nog niet open)Beeld Charlotte Odijk

En dan zijn er nog aanzwellende protesten uit de buurt die het dagelijks bestuur van West ertoe hebben gebracht kritisch naar nieuwe aanvragen te kijken. De wijk mag niet overspoeld worden met kiosken, zo oordeelde eind juni ­Gerolf Bouwmeester van het stadsdeel. 37 aanvragen werden sowieso niet gehonoreerd ­omdat ze niet voldeden aan het bestemmingsplan.

Het voorbeeldproject van de kiosken staat op de Schinkelhavenkade 1 en biedt onderdak aan barbecuetoko Braai. Alcohol mag er niet ­geschonken worden, dat geldt ook voor de ­andere kiosken. Het stadsdeel wilde een ­uniform ontwerp waardoor een familie aan ­glazen dozen is ontstaan met een dikke dakrand, waarop het begrip architectuur niet van toepassing is.

Parijs
Wegwerppaviljoentjes van naamloze aan­nemers, dat is de beste kwalificatie voor de kiosk 2016. Je gaat met weemoed denken aan de sierlijke kiosken die vroeger op het Rembrandtplein of Leidseplein stonden, zeshoekig van vorm, opgetrokken in hout en glas, met een geschulpte dakrand en een koepeltje als dak. De aanprijzing op de plint: 'Abonnementen op alle couranten'.

SilodamBeeld Charlotte Odijk

De vergelijking met kiosken in Spanje, ­Griekenland of Parijs gaat al helemaal mank: daarin huist normaal gesproken een oud ­vrouwtje, ­bedolven onder tijdschriften, sigaretten, lottoformulieren en snoep.

De kraampjes in West houden het bij koffie, thee, sappen en sand­wiches. Veel meer ruimte is er ook niet, want de voorgeschreven maximale grootte is vijftien vierkante meter (en een hoogte van drie meter). Het uiterlijk komt nog het meest in de buurt van de bijbelkiosk bij het Concertgebouw en dat is evenmin een verheffende vorm van ­design.

Los van de architectonische vorm is de plaats van de kramen discutabel. Het gebouwtje bij het Westerpark blokkeert het uitzicht op de Haarlemmertrekvaart, de kraam bij de Silodam staat tegen de uitrit van de parkeergarage aangedrukt.

WesterparkBeeld Charlotte Odijk

Terrasjes zijn soms niet mogelijk of anders onaantrekkelijk. De SP in West verklaarde op AT5 spijt te hebben van het ondoordachte ­bestemmingsplan dat de kramen mogelijk maakte. Bewoners zijn niet of onvoldoende ­gehoord.

Mystificerend
Ergerlijk is dat het tot een belasting van de openbare ruimte heeft geleid die in Amsterdam toch al is volgestouwd. Welke ontwerper is er ­ingeschakeld? Het stadsdeel heeft op die eenvoudige vraag een ambtelijk (en mystificerend) antwoord: 'Het ontwerp voor de kiosken wordt gemaakt door de aanvrager/ontwikkelaar en is een verplichte bijlage bij de aanvraag voor een omgevingsvergunning.

Dit ontwerp wordt ­stedenbouwkundig getoetst en ook voorgelegd aan de welstandscommissie van de gemeente Amsterdam. Aangezien het grootste deel van de aanvragen gedaan is door een partij, is het ontwerp voor de meeste kiosken gelijk.'

En wie bepaalde waar de kiosken mochten ­komen? De aanvrager zelf, mits hij niet werd ­gedwarsboomd door leidingen en bestemmingsplannen.

De voorbeeldkiosk op Schinkelhavenkade 1, waar barbecuetoko Braai in huistBeeld Charlotte Odijk
Kioskaanvragen in stadsdeel WestBeeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden