Plus

De Key: 'Stadsverwarming is een techniek uit vervlogen tijden'

Woningcorporatie De Key wil uit het stadsverwarmingkeurslijf van Nuon. Directeur Leon Bobbe: 'Écht duurzame energie­ krijgt zo geen eerlijke kans.'

Aanleg van een warmtetransportleiding van Nuon in Noord. De Key wil dat het net voor meer leveranciers wordt opengesteld. Beeld Nuon/ Jorrit Lousberg

Voor het eerst uit een Amsterdamse woningcorporatie openlijk kritiek op stadsverwarming en Nuon. De Key heeft geen handtekening gezet onder de City Deal, de afspraken die andere corporaties in november maakten met Nuon en de gemeente over verwarming in een toekomst zonder aardgas.

Naar de smaak van De Keytopman Leon Bobbe leveren de corporaties zich door die afspraken over aan Nuon, omdat te veel ruimte wordt gelaten voor een verplichting woningen aan te sluiten op het warmtenet.

Kortetermijndenken
Bobbe vindt stadsverwarming zeker voor nieuwbouwwijken niet meer aantrekkelijk. Er komen steeds meer goedkope en duurzamere technieken om woningen te verwarmen. "All-electric, dus warmtepompen met zonnepanelen. Maar denk ook aan warmte-koudeopslag, warmteterugwinning, zonneboilers, windenergie, geothermie, elektrische cv-ketels."

De Key verwijt Nuon en de gemeente dat ze zich blindstaren op stadsverwarming. "Het is typerend voor de mindset van Nuon dat ze stadswarmte alleen vergelijken met aardgas," zegt Bobbe. "De gemeente gaat hierin mee. Maar in de nieuwbouw zou je stadswarmte moeten vergelijken met écht duurzame verwarming. Je moet er ook rekening mee houden dat we op de drempel staan van nieuwe innovaties."

Bobbe vindt het daarom ook niet wenselijk als Amsterdam bestaande woningen die van het gas afgaan automatisch aansluit op stadswarmte met een contract waar de eigenaren tientallen jaren aan vastzitten. "Ik begrijp dat Amsterdam de doelen uit het klimaatakkoord van Parijs wil halen. Maar dan hoef je je nog niet aan Nuon uit te leveren. Dat is te veel kortetermijndenken."

Techniek uit vervlogen tijden
Volgens afspraken met de gemeente gaan de woningcorporaties nog voor 2018 10.000 bestaande woningen aanwijzen waar de gasaansluiting wordt weggehaald. Overigens is het geen uitgemaakte zaak dat ze dan stadsverwarming krijgen.

Met de corporaties werkt wethouder Abdeluheb Choho (Duurzaamheid) aan een kaart die per buurt uitwijst welke verwarming het beste alternatief is voor aardgas.

De Key vindt stadsverwarming techniek uit vervlogen tijden. "In de jaren zeventig kenden we het al. Begin deze eeuw werd een contract gesloten tussen de gemeente en Nuon. Corporaties en projectontwikkelaars deden mee en verplichtten zich om nieuwbouw aan te sluiten op het warmtenet."

Monopoliepositie
Grote delen van Nieuw-West, Zuidoost, IJburg en Noord kregen stadswarmte. "Overal krijgen we bij de uitgifte van de grond de verplichting mee voor onze huurders een contract met Nuon af te sluiten," zegt Bobbe.

Destijds was daar nog wat voor te zeggen. Net als bij AEB lag de zeggenschap bij Nuon bij overheden. Inmiddels is het verkocht aan multinational Vattenfall. Belangrijker is dat zich voor moderne, grondig geïsoleerde woningen duurzamere alternatieven aandienen. Ook schiet straks minder restwarmte over uit fossiel gestookte elektriciteitscentrales en uit afvalenergiebedrijf AEB, waar verbranding plaatsmaakt voor recycling.

Dat zou Amsterdam aan het denken moeten zetten, vindt Bobbe. "Ik denk dat we hier niet almaar mee door moeten gaan." Want Nuon is als enige energiebedrijf betrokken bij de City Deal. Dat geeft Nuon een monopoliepositie, vindt Bobbe. Een gotspe, vindt hij. "Wij hebben als corporaties gezegd: er mag geen monopolie optreden. Dat is de hele tijd gezegd. Ook bij deze City Deal."

Dat het warmtenet van Nuon in de toekomst wordt opengesteld voor andere warmteleveranciers, overtuigt Bobbe niet. "Daarmee blijft de aansluiting verplicht en de rekening die daarbij hoort. Andere energievoorzieningen krijgen zo geen eerlijke kans."

Lastig ruimte vinden
"Bij de omschakeling op andere manieren van verwarmen is stadswarmte niet de enige, maar wel een interessante optie, vooral voor steden," reageert Alexander van Ofwegen, directeur van Nuon Warmte.

"In dichtbebouwde steden is het vaak lastig om ruimte te vinden voor warmtepompen of grote installaties. Of er moeten enorme investeringen gedaan worden om woningen geschikt te maken voor wonen zonder aardgas, waardoor die opties onbetaalbaar worden."

Lees ook: Amsterdam krijgt warmte van de hoogovens

Open netten 

Meer stadsverwarming kan helpen om Nederland klimaatneutraal te maken. Tot die conclusie kwam het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) gisteren in een studie waaruit blijkt dat warmtenetten in potentie de helft van de verwarming van de ­gebouwde omgeving kunnen leveren. Nu is dat vier procent. Een voorwaarde is wel dat het in de toekomst gaat om open netten rond meerdere warmtebronnen van verschillende eigenaren. En uiteraard niet meer, zoals nu vaak, rond een ­fossiel gestookte warmtebron. In plaats daarvan ziet PBL kansen voor klimaatneutrale warmtebronnen zoals geothermie, biomassa, groen­gas en restwarmte uit de industrie. Daarbij ziet PBL nog wel grote belemmeringen, waarvan gebrek aan coördinatie en grote financiële risico’s voor investeerders de voornaamste zijn. De onderzoekers spreken van een ‘patstelling’ die de overheid moet doorbreken.

Stadswarmteplicht in Diemer nieuwbouwwijk is vergissing

Veertienhonderd huiseigenaren in de wijk Holland Park in Diemen hebben in hun koopcontract de verplichting dat zij aangesloten moeten blijven op stadswarmte van Nuon. Een vergissing, zeggen Nuon en de projectontwikkelaars achter Holland Park.

De intimiderende bepaling in het koopcontract trok pas recent de aandacht, nadat Leon Bobbe, topman van woningcorporatie De Key, de passage op Twitter had gezet.

Hij sprak van 'wurgcontracten'. Het koopcontract verbiedt bewoners andere warmtebronnen te gebruiken. Nuon mag hen in dat geval een boete van 50.000 euro in rekening brengen. De bepaling in het koopcontract komt voort uit het contract van Nuon met Snippe en Bouwaccent, de projectontwikkelaars achter Holland Park.

Nuon wilde daarmee afdwingen dat de projectontwikkelaars geen andere verwarming zouden installeren. Per ongeluk is die bepaling terechtgekomen in de koopcontracten van 1400 eigenaren. "De verkoop was een groot succes, waardoor de akten onder grote tijdsdruk tot stand kwamen," volgens Holland Park.

Snippe en Bouwaccent gaan de aktes aanpassen. Dat gebeurt door een collectieve akte en een aantekening bij het Kadaster. De kopers krijgen daarover binnenkort bericht.

Volgens Nuon gaat het in Holland Park om een 'unieke situatie' en niet, zoals Bobbe vreesde, om een standaardcontract voor nieuwbouw. "Eigenaren zijn niet verplicht stadswarmte af te nemen en kunnen zonder boetes of extra kosten alternatieven installeren," zegt een woordvoerder.

Nuonklanten met stadsverwarming kunnen in negen werkdagen gratis van hun leveringscontract af, zegt hij. De warmtewisselaar wordt dan weggehaald. Daarbij moeten ze wel bedenken dat ze ruim duizend euro kwijt zijn als ze weer aangesloten willen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden