De kerstballen mogen weer uit de boom

UTRECHT - Het is woensdag Driekoningen. De kerstballen kunnen weer naar zolder en de dennennaalden weer opgeveegd. Op Driekoningen herdenken christenen dat drie wijzen uit het oosten de ster van Bethlehem volgden en bij de stal uitkwamen waar het kindje Jezus in de kribbe lag. De ster wees er volgens de drie mannen op dat er een koning was geboren.

Driekoningenoptocht in Oosterhout (archief, 2007). ANP

Maar Driekoningen is niet alleen een christelijke feestdag, die dag kan de kerstboom de deur weer uit. ''Vroeger zeiden ze altijd dat de kerstboom tot Driekoningen versierd moest blijven'', vertelt directeur Ineke Strouken van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur in Utrecht. ''Want dan breekt officieel de laatste dag van de kersttijd aan. Dat is waarom veel mensen de boom na 6 januari aftuigen. Maar dat hoeft niet per se, januari is een kale maand.''

Driekoningen is ook volgens Strouken ook een dag om alle ramen te openen. ''Dat ritueel is bedoeld om het geluk binnen te halen. Met kerst horen de ramen dicht, om het ongeluk buiten de deur te houden, zo luidt de volkswijsheid.''

Snoep
In plaatsen in Midden-Brabant gaan kinderen op de dag van Driekoningen verkleed langs de deuren. ''Dan zingen ze het driekoningenlied. Ze krijgen dan snoep of zingen voor een goed doel.'' In Den Bosch werd de driekoningenoptocht zondag al gelopen. Honderden verklede kinderen met lampionnen in de hand liepen gezamenlijk in een sliert door de stad naar de Sint-Jan.

''Driekoningen is de viering van het laatste bedelfeest van de kersttijd, die officieel van 21 december tot 6 januari duurt. Mensen die arm waren, mochten vroeger tijdens het bedelfeest langs de deuren en kregen dan eten of bijvoorbeeld brandstof na het zingen van een kerstlied'', vertelt Strouken. ''Kerken en kloosters deelden ook eten uit.''

Geen echte koningen
Dat de nieuwsjaarswens na Driekoningen niet meer zou mogen, vindt Strouken onzin. ''Sommige nieuwjaarszangers spraken vroeger tot aan Valentijnsdag de beste wensen voor het nieuwe jaar uit. Maar officieel is de kersttijd wel afgelopen na Driekoningen.''

De drie mannen uit de christelijke Bijbel die de ster van Bethlehem volgden waren volgens Strouken geen echte koningen. In het Bijbelboek Mattheüs is een korte passage te lezen over het drietal. ''Omdat ze drie geschenken bij zich hadden, spreekt men van drie koningen. Maar Mattheüs noemt geen aantal. Vroeger sprak men ook wel over twaalf of vijftien koningen. En koningen waren ze dan misschien niet, maar ze waren wel belangrijk.'' (ANP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden