Update

De Jager: Voorspellingen CPB vallen echt tegen

Het kabinet moet zo'n 9 miljard euro bezuinigen om te voldoen aan de Europese eis dat het begrotingstekort maximaal 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) mag zijn. Minister de Jager (Financiën) vindt de voorspellingen van het CPB over het tekort tegenvallen.

Jan Kees de Jager, minister van Financiën. Beeld reuters

'Hoewel het nog om voorlopige cijfers gaat, moeten we de realiteit onder ogen zien', aldus De Jager. 'De economische prognoses vallen iets mee, maar uit de voorspellingen blijkt ook dat het begrotingstekort fors hoger uitvalt. Dat valt echt tegen. Het betekent dat we achterop dreigen te raken bij het gezond maken van de overheidsfinanciën. Daarover gaan we de komende weken met elkaar in gesprek.'

'Zoveel extra bezuinigen is funest voor mensen en economie. Geen tijd meer voor taboes', aldus Jolande Sap van GroenLinks. 'Er is geen ontkomen meer aan, kabinet: hervorm nu!'

Alexander Pechtold (D66) noemt de cijfers 'steviger dan we hadden verwacht'. 'Nu moeten we zo snel mogelijk hervormen en aanpakken', zegt de partijleider. 'Het kabinet schuift al jaren grote hervormingen op arbeid, zorg en wonen voor zich uit. Het uitgangspunt is dat je je aan de regels houdt. Andere Europese landen die er nog slechter voor staan dan Nederland, houden we daar ook aan. Taboes moeten niet langer vooruitgeschoven worden. Rutte, regeer of treed af. Het speelkwartier is voorbij.'

Dood spoor
Jeroen Dijsselbloem van de PvdA vindt de cijfers behoorlijk tegenvallen. 'Het kabinet zit met haar beleid op een dood spoor', aldus de waarnemend fractievoorzitter. 'Je kunt op tal van terreinen stappen zetten, zoals op de arbeidsmarkt, woningmarkt en de studiefinanciering.'

Emile Roemer (SP) vindt dat het kabinet de kortetermijnbezuinigingen moet loslaten. Hij echt de drie-procentnorm onhaalbaar en heel onverstandig. 'Als we dat wel zouden doen, dan zijn de bezuinigingen voor de korte termijn zo rigoureus, dat raakt mensen zo hard in de portemonnee', aldus Roemer. 'Je moet met een investeringspakket komen, geld naar voren halen om de economie op korte termijn te stimuleren en meer mensen aan het werk te helpen.'

Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie, roept het kabinet op nu knopen door de hakken en moeilijke besluiten niet voor zich uit te schuiven. 'Doe dat wel op een verantwoorde manier', zegt Slob. 'Zo is er al stevig gekort op ontwikkelingssamenwerking en chronisch zieken en gehandicapten. Het zou onverantwoord zijn daar nu opnieuw miljarden weg te halen.'

Bas Eickhout, Europarlementariër voor GroenLinks zegt op Twitter: 'Nu de economische cijfers terugslaan op Nederland, roepen CDA/VVD ineens geen boekhouders te zijn. Nieuwe ervaring voor Zuid-Europa.'

Werkelijkheid onder ogen zien
'De tekortcijfers zijn stevig, maar het is de nieuwe realiteit', zegt premier Mark Rutte in een eerste reactie. 'We zullen die werkelijkheid samen onder ogen zien. Dat hebben we ook afgesproken in het regeer- en gedoogakkoord.'

De premier zei vamorgen in de CPB-voorspellingen nog wel een lichtpuntje te zien, namelijk dat de economische groei volgend jaar zal aantrekken. In reactie op de kritiek dat het kabinet te veel zou willen bezuinigen, wees Rutte erop dat ook hervormingen nodig zijn. Maar de overheidsfinanciën moeten op orde, zo maakte de premier duidelijk. 'We kunnen niet te lang te hoge tekorten hebben, dat is schadelijk voor de Nederlandse economie.'Rutte benadrukte dat bij de drie partijen de wil er is om eruit te komen, maar dat het pittige gesprekken zullen worden.

Geen cijferfetisjisten
PVV-leider Geert Wilders spreekt van 'moeilijke cijfers'. 'Maar wij zijn geen cijferfetisjisten. We moeten doen wat goed is voor Nederland en voor de burger. We moeten ons niet blindstaren op cijfers. Ik vraag me af of zo veel bezuinigen wel verstandig is. Er staat niets vast, ook niet die cijfers. We gaan een flink robbertje vechten vanaf maandag.' Op twitter zegt de PVV leider dat de inzet is om er uit te komen, maar dat hij de kans op verkiezingen net zo groot acht.

Stef Blok, fractievoorzitter van de VVD noemt de drie-procentnorm niet heilig, maar af van die tekorten wil hij wel. 'De VVD is altijd geweest van de financiële degelijkheid, we willen geen rekeningen doorschuiven. De inzet is om eruit te komen op een manier waar Nederland beter van wordt. In het verkiezingsprogramma zijn ook ruim voldoende mogelijkheden opgenomen om de nodige maatregelen te nemen. Ik zie het met vertrouwen tegemoet.'

Voor het CDA vormt de drie-procentnorm een richtsnoer, zegt fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma. 'Maar een gezonde economie en een gezonde samenleving vormen de uitdaging van deze onderhandelingen.'

Domste jongetje van de klas
Agnes Jongerius van de FNV waarschuwt voor de gevolgen van strenge bezuinigingen. 'Nederland heeft zich altijd opgesteld als het slimste jongetje van de klas, maar met rigoureuze bezuinigingen lopen we het risico dat we echt het domste jongtje van de klas worden.'

Sweder van Wijnbergen, hoogleraar economie aan de universiteit van Amsterdam noemt het stuitend dat het kabinet nog geen visie heeft op de manier waarop de financiën op orde moeten worden gebracht. 'De financiële markten eisen nu dat er op korte termijn knopen worden doorgehakt over de structurele problemen in de economie, niet dat er maanden geruzied gaat worden.

Wim Boonstra- chef econoom van de Rabobank is 'wel een beetje opgelucht'. Qua groei ligt het ergste achter de rug, denkt hij. 'Die gaat dit jaar weer aantrekken. Wil men uitkomen op de doelen voor overheidsfinanciën dan moet er wel stevig worden bijgestuurd, maar de vraag is of je dat nu al moet doen. We zitten niet in hetzelfde water als in 2009, toen we een enorme val meemaakten.'

Geschrokken
VNO-NCW-voorzitter Wientjes laat weten geschrokken te zijn van de cijfers. Hij noemt bezuinigen noodzakelijk op de korte termijn, maar benadrukt het belang van hervormen op de lange termijn. 'We zijn zijn er in 2015 niet uit, het is alle hens aan dek', aldus Wientjes. De voorzitter zegt vandaag in de Volkskrant: 'Het begrotingstekort mag daarom best iets meer zijn dan de Europese spelregels voorschrijven, als stevige hervormingen maar uitzicht geven op een laag begrotingstekort in 2015 en daarna.'

Hoofdeconoom Charles Kalshoven van ING verwacht dat de economische groeiverwachtingen van het CPB niet gehaald worden. Dat heeft volgens hem te maken met de aanhoudende hoge olieprijs en een mogelijke verdere daling van de euro die een bedreiging vormen voor de economie.

'Poten af van studenten'
'De overheid moet met zijn poten van studenten afblijven', vindt Sebastiaan Hameleers, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). De extra bezuinigingen, mogen volgens Hameleers niet op studenten verhaald worden. 'Onderwijs is een investering, die betaalt zich op de lange termijn moeiteloos terug.'

Albert Jan Maat van land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland roept het kabinet op niet te bezuinigen op de land- en tuinbouw, maar te investeren in lastenverlichtng en innovatie. 'Zet in op agrarische export voor het herstel van de Nederlandse economie. De land- en tuinbouw staan op de plaatsen één en twee van de meest belangrijke economische sectoren in Nederland.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden