Column

De Hollanders bevinden zich met hun stervenshulp op een hellend vlak

Albert de Lange (57, @deAlbertLange), bijna dertig jaar redacteur bij Het Parool, is 'uitbehandeld'. Hij bericht de komende tijd, ongewis hoe lang, over zijn aangekondigde dood. Vandaag: over 'Sterbehilfe' bij de Duitsers.

Albert de Lange.Beeld Floris Lok

De SCEN-arts, die samen met dokter Bart beoordeelt wanneer mijn uitzichtloze ziektebeeld daadwerkelijk overgaat in ondraaglijk, zal nog een keer terug moeten komen. Het gaat te lang goed met me, binnenkort zijn z'n bevindingen van eind september niet actueel meer en dat staan de zorgvuldigheidseisen rond euthanasie niet toe.

Vertel dit aan een Duitser in dezelfde situatie, hij zal zeggen: 'Deine Sorgen möchte ich haben'. In Duitsland vind je vrijwel geen arts bereid assistentie te verlenen bij een zelfgekozen dood, laat staan euthanasie te verrichten. Artsen die de patiënt op verzoek een dodelijk drankje ter beschikking stellen (opdrinken zonder hulp), komen daar juridisch wel mee weg, maar riskeren in bijna alle deelstaten royement door de eigen beroepsorganisatie.

De Bondsdag beweegt richting iets grotere speelruimte voor artsen, maar veel is niet veranderd sinds eind 2004, toen Bartholomäus Grill zijn doodzieke broer Urban op een stapel matrassen in een geleende bestelwagen over de Zwitserse grens bracht om daar in een levenseinde­kliniek te sterven. Grill, nu correspondent in Afrika voor Der Spiegel, publiceerde zijn verhaal destijds in Die Zeit.

Het bracht heel wat teweeg, maar een discussie over actieve levensbeëindiging is in Duitsland haast niet mogelijk: het systematisch uitmoorden van gehandicapten door de nazi's heette 'Euthanasie-Programm'. Ook een begrip als 'Gnadentod', genadige dood, is daar besmet geraakt en dus blijft de Duitse taal, evenals als de Duitse praktijk, steken in 'Freitodbegleitung' en 'Sterbehilfe'.

Veel hulp kreeg Urban Grill niet in het diep-katholieke Beieren. Met een agressieve kanker in mond en keel, nog maar 45 kilo zwaar, kon hij met zijn doodswens nergens terecht, een ware lijdensweg die ten slotte met hulp van Bartholomäus tot een einde kwam.

Hij heeft dit jaar een boek gepubliceerd, 'Um uns die Toten', waarin het verhaal van Urban het sleutelstuk is, naast andere ervaringen met sterven, in Afrika ook. Zoals dat gaat in de journalistiek werd Grill in eigen land direct als 'levenseinde-deskundige' geadopteerd. Het weekblad Stern wist hem te overreden tot een twistgesprek met de beroemdste katholieke moraalfilosoof van Duitsland, adviseur van pausen, Herr Professor Robert Spaemann.

Grill heeft dan al veel aanvragen afgewimpeld, maar in dit geval bedenkt hij: 'Na alle christelijke huichelarij die mijn broer zo woedend heeft gemaakt, zal ik in zijn plaats met die katholieke dogma's afrekenen.'

Het gesprek - met de oorlog als draaipunt, natuurlijk - staat afgedrukt in het boek en geeft een verbijsterende indruk van hoe in de hoogste Vaticaanse kring over euthanasie wordt gedacht, de Nederlandse praktijk in het bijzonder.

Je gelooft bijna niet wat je leest.
Wij, die blöde Holländer, bevinden ons met de actieve stervenshulp volgens Spaemann (87) op een hellend vlak, waarbij de wens van de patiënt ondergeschikt is geraakt. 'Volledig toerekeningsvatbare mensen worden met toestemming van de familieleden door een arts gedood. Ze worden gedood omdat de arts ze als niet meer levenswaardig beoordeelt.'

Volgens de filosoof wordt euthanasie 'in dertien procent van de gevallen of zoiets' toegepast binnen een dag nadat de patiënt er om heeft gevraagd. 'Er zijn gevallen dat de arts zegt: laat ik het snel doen, want dan komt er weer een bed vrij. (...) In Nederland worden mensen tegen hun wil gedood.'

Je vraagt je af waar zo'n man het vandaan haalt.


Zaterdag: Tussen de zerken

Eerdere columns teruglezen? Dat kan hier.

Wil je reageren op deze column? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen of mail naar a.delange@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden