Plus Blikvangers

De herwaardering van verzetsheld Wally van Hall

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme ­beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? Dit keer: Monument voor Walraven van Hall.

Het monument was een particulier initiatief van de Brabantse oud-huisarts Hans Weijer Beeld Carly Wollaert

Onder het bladerdek van het Frederiksplein, vlak bij de fontein, liggen takken op de bestrating. Als je dichterbij komt, blijkt het zelfs een hele boom te zijn. Bedrieglijk echt, maar gemaakt van brons.

Een omgevallen boom, dood en fragiel, gemaakt in een materiaal dat de eeuwen kan trotseren. Losse takjes en bladeren van de echte bomen vermengen zich met de bronzen takken. Het beeld staat bij een halfronde, stenen muur. Daarachter staat de afgebroken stam van de bronzen boom achteloos in een perkje tussen het andere groen.

Historisch beladen
Het beeld is gemaakt door de Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo, die vaak historisch beladen gebeurtenissen gebruikt als basis voor zijn werk. Zo exposeerde hij vijf jaar ­geleden in Madrid een serie werken die nogal ­uiteenlopende reacties uitlokten. Hij had een schip gekocht dat van de voormalige dictator Franco was geweest, het in stukken gezaagd en die stukken laten samenpersen.

Deze 'pakketjes' werden tentoongesteld onder de titel Guernica syndrome, als verwijzing naar Franco's oorlogsverleden. Het kunstwerk lag gevoelig en uit de reacties bleek dat het erfgoed van Franco nog niet helemaal verleden tijd was.

Ook dit beeld heeft met de Tweede Wereldoorlog te maken. Een plaquette op de grond leert dat het monument is gemaakt ter nagedachtenis van de verzetsheld Walraven van Hall. 'Bankier van het verzet, 1906-1945' staat er in bronzen letters. Vandaar natuurlijk die plek, tegenover De Nederlandsche Bank.

Ingenieus systeem
Walraven (Wally) van Hall was met zijn broer Gijs, de latere burgemeester van Amsterdam, de bedenker van een ingenieus systeem waardoor het Nationaal Steun Fonds ontstond. Het fonds was tientallen miljoenen guldens groot, die tijdens de oorlog stiekem verdeeld werden onder oorlogsslachtoffers, onderduikers, gastgezinnen, verzetslieden en de illegale pers.

Monument voor Walraven van Hall

Sinds 2010
Kunstenaar Fernando Sánchez Castillo
Waar Frederiksplein

Van Hall werd op 27 januari 1945 door de Duitsers gearresteerd tijdens een vergadering van verzetsleden op de Leidsegracht. Van Hall gebruikte de schuilnaam Van Tuyl, waardoor zijn arrestatie aanvankelijk met een sisser leek af te lopen. Hij werd echter verraden en op 12 februari 1945, drie maanden voor de bevrijding, gefusilleerd in Haarlem.

Hoewel Wally van Hall een leidende figuur in het verzet was, raakte zijn verhaal een beetje in de vergetelheid. Het monument was een particulier initiatief van de Brabantse oud-huisarts Hans Weijers.

In vijf jaar tijd slaagde Weijers erin het geld voor de oprichting bij elkaar te krijgen, zo'n 270.000 euro. De herwaardering zette daarna door. Volgend jaar verschijnt een speelfilm over het leven van Wally van Hall. Met Barry Atsma in de hoofdrol en Pierre Bokma als de gevreesde collaborateur Rost van Tonningen.

Bekijk het overzicht met alle blikvangers uit deze serie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden