Recensie

De hele wereld komt in volmaakte harmonie samen bij het Nieuwjaarsconcert (****)

Het Concertgebouw veranderde op nieuwsjaardag voor één dag in een huiskamer voor het 'Nieuwjaarsconcert' van het Nederlandse Blazers Ensemble.

Asielzoekers, jonge talenten en het Nederlands Blazers Ensemble tijdens de generale repetitie op oudjaarsdag. Beeld Remko de Waal/ANP
Asielzoekers, jonge talenten en het Nederlands Blazers Ensemble tijdens de generale repetitie op oudjaarsdag.Beeld Remko de Waal/ANP

Het is pijnlijk duidelijk dat al die schurkachtige dictators in het Midden-Oosten, of waar ook ter wereld, op 1 januari hun televisies nooit op Nederland 2, sorry, NPO 2, afstemmen. Of dat ze op 1 januari in een uitverkocht Concertgebouw zitten bij het 'Nieuwjaarsconcert' van het Nederlands Blazers Ensemble.

Deden ze het maar. Dan zouden ze zien dat het heel wel mogelijk is dat mensen van verschillende afkomst, achtergrond en gezindte in pais en vree en in volmaakte muzikale harmonie met elkaar kunnen samenleven.

Dat 'Nieuwjaarsconcert' doet elk jaar opnieuw de hoop oplaaien dat het wellicht tóch ooit goed zal komen met de mensheid. Eenmaal buiten domineren dan vooral weer het besef hoe idioot goed we het hier in dit land hebben en de woede over de onoplosbare vraag waarom het elders anders is. Waren alle mensen maar muzikant. Dan was het met de mondiale verdraagzaamheid zonder twijfel beter gesteld. (Ziehier nog een reden waarom deugdelijk muziekonderwijs aan de basis staat van een betere samenleving. En vergeef me de zalvende toon.)

Levensomarmend feest
De Grote Zaal van het Concertgebouw was op nieuwjaarsdag omgebouwd tot een huiskamer. Om de gezelligheid te vergroten droegen alle musici een brandende schemerlamp op hun rug. Een Wim T. Schippersaccentje, maar zonder de bijbehorende ironie. Want asielzoekers die huis en haard hebben moeten verlaten voor een ongewisse toekomst in een land waar ze eigenlijk helemaal niet willen zijn - daar is niets ironisch aan.

Het Nederlands Blazers Ensemble werd gisteren bijgestaan door musici uit Senegal en Syrië; die laatsten verblijven momenteel in Nederlandse asielzoekerscentra. De stap naar een vol Concertgebouw, waar tweeduizend mensen enthousiast voor ze klapten, moet absurd groot voor ze zijn geweest. Het programma, zoals vanouds een levensomarmend feest van verbroedering, was gestut op de 'Achtste symfonie van Mahler', in een verrassend effectieve bewerking voor blazers van Willem van Merwijk.

Daaromheen waren stukken gedrapeerd uit alle windstreken, met momenten van contemplatie (een Assyrische klaagzang voor twee udspelers, contrabas, handtrommel en een solerende hoboïst - Bart Schneemann), verdriet ('Beirut' van Ibrahim Maalouf, met trompettist André Heuvelman als indringende voorzanger), maar ook opwinding (het virtuoze Le tigre - Derwisch van David Orlowsky, waarbij de solist, sopraansaxofonist Johan van der Linden, op een rode canapé door de gangpaden van de zaal werd voortgeduwd).

Popmuziek
De apotheose was natuurlijk de finale van Mahlers 'Achtste', waarvoor een gigantisch koor was uitgerukt, met Consensus Vocalis als spil, aangevuld met leden van onder veel meer het Anatolia Studentenkoor, het reART Wereldmuziekkoor en het daklozenkoor De Straatklinkers. Prachtig, zelfs ontroerend, was het moment waarop muziek van duduk en ud naadloos overging in Mahlers slotkoor.

Verschillende werelden raakten elkaar hier in harmonie en die symboliek vatte het hele concert samen. De zaak werd in het gareel gehouden door een geheime dirigent, wiens gebaren op een scherm op het voorbalkon werden geprojecteerd. Dat leverde een licht vervreemdende ervaring op: de musici op het podium keken over de hoofden van het beneden gezeten publiek naar achteren. En als je je niet omdraaide, had je geen idee waar ze naar keken.

Uiteraard ontbrak ook de wedstrijd van de jonge componisten niet. Uit 150 inzendingen waren er vier uitgekozen, waarvan alleen de dertienjarige Pelle van Esch en de vijftienjarige Michelle Brunt zich in een klassiek idioom uitdrukten. De andere mededingers maakten popmuziek, die eigenlijk niet in deze context thuishoort. Misschien een aandachtspuntje voor het 'Nieuwjaarsconcert' van 2016.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden