De Gulle lach - 7


Ziehier, het zevende en laatste tiental van zeventig kandidaten voor de titel Geestigste Amsterdammer ooit. U mag twee finalisten kiezen. Volgende week: de finale.

Met verbazing en een tikje weemoed stelde de jury vast dat Annie Schmidt in ronde 6 de finale niet heeft gehaald. Ze kreeg in de zesde ronde twintig procent van de stemmen en moest Wim Sonneveld (22 procent) en Wim T. Schippers (24 procent) voor laten gaan. Finalisten tot nu toe: Adèle Bloemendaal, Simon Carmiggelt, Nico Dijkshoorn, Arjan Ederveen, Paul Haenen, Youp van 't Hek, Herman Koch, John Kraaijkamp, Drs P., Gerard Reve. Wim T. Schippers, Wim Sonneveld.

Onderaan deze pagina kunt u tot zondag 17 augustus 22.00 uur stemmen op uw favoriete Geestigste Amsterdammer(s) ooit.

Eli Asser (1922)
Profetisch


Tekstschrijver: reclame, radio (onder meer Radio Luxemburg) en vooral tv: Citroentje met suiker, 't Schaep met de 5 pooten. Hit: 'Het zal je kind maar wezen.'(1970) Overigens een tikje reactionair, het was een reactie op Provo, lang haar en seksuele bevrijding: "Weg met orde en gezag,/alles mag vandaag de dag. / Ik zien wel eens foto's in De Lach/ en denk dan bij me eigen:/Hoe durft een mens vandaag de dag /nog kinderen te krijgen." We dragen het hem niet na en misschien had het ook wel iets van een dubbele bodem. De Lach was destijds een oh-la-la blaadje dat nu slechts de gaapzucht zou opwekken. Schreef een profetisch lied over de Bijlmermeer in aanbouw:
Die troosteloze woestenij/Wordt een betonnen wijk/ Met duizend huizen op een rij/ En allemaal gelijk.
Het hele blok is ingedeeld/ In een volmaakte sfeer/ O, wat een heerlijk toekomstbeeld/Bijlmermeer...
Hij geldt niet als een toonbeeld van souplesse. Tien jaar geleden in deze krant: "Ik heb nog nooit ruzie met iemand gehad. Zij zoeken een conflict met mij. Het is wel zo dat ik van mijn hart geen moordkuil maak."

Schaep met de vijf Pooten Het zal je kind maar wezen 1969 (YouTube)

Murth Mossel (1970)
Man-o-Script


Opgegroeid in de Bijlmer, stand-upcomedian, maakt deel uit van de rapformatie Flinke Namen. Ook wel bekend als Murth the Man-o-Script. Actief in de Comedytrain.
Is ook al de jongste niet meer en ziet verschillen met de allochtone generatie na hem. "Die zijn veel harder. Najib en ik begrijpen elkaar goed doordat we allebei tweedegeneratie-immigranten zijn, we benadrukken de overeenkomsten. Die jonge jongens zoeken veel sneller de verschillen op."
Doet erg goed een poes na: "Ik heb ook een leuke dag gehad hoor, ik was de hele dag binnen omdat íemand vergeten was het kattenluikje open te maken." Is single , zou wel kinderen willen, maar de verantwoordelijkheid valt hem zwaar. Hij ziet er al tegenop een bibliotheekboek in huis te hebben.

21 jan 2010: Murth Mossel met Status Aparte (YouTube)

Peter van Straaten (1935)
Flodderen


Schrijver (Agnes) maar vooral tekenaar, sinds 1958 voor Het Parool en later ook in onder meer Vrij Nederland. Van Straaten tegen NRC: "Vaak schuilt er een grote mate van hulpeloosheid en melancholie in zo'n tekening. Neem één van mijn favorieten: een man en een vrouw omhelzen elkaar in een kaal tuintje in een nieuwbouwwijk. En zij zegt: 'Wat zullen we hier gelukkig worden, Jan.' Dat is zo treurig. En tegelijkertijd erg grappig."
"In mijn tekeningen moet iets wringen. Ik maak eigenlijk humanistische cartoons. Het zal wel een vorm van mededogen zijn. We zijn uiteindelijk toch allemaal stakkers. Agnes is ook een vrij hulpeloos iemand, maar toch dapper. Ze gaat altijd door, met veel vallen en veel opstaan. Eigenlijk is zij een verkapt zelfportret."
In datzelfde interview: "Ik vind eigenlijk dat ik het vak niet beheers. Ik doe maar wat. Ik kan niet goed schilderen. (...) Ik kan bijvoorbeeld ook geen portretten tekenen. Zelfs iemand van een foto overtrekken lukt me niet. (...) Ik flodder er maar wat omheen."
Breed gedeelde hoop: veel verder flodderen.

www.petervanstraaten.nl


Wim Suurbier (1945) en Ruud Krol (1949) (Snabbel en Babbel)
Voetbalhumor


Hier betreden we het rijk van de voetbalhumor en dat is, aldus Rob van Erkelens in De Groene,'een specifiek soort humor die meestal in de kleedkamer wordt gehanteerd'. "Korfbal- of biljarthumor is heel anders. Gewichthefhumor ook."
Snabbel en Babbel deden tijdens het WK van 1974 dagelijks geïmproviseerde sketches op de televisie - die niet leidden tot uitnodigingen uit de theaterwereld. Maar hun humor beperkte zich niet tot die paar minuten. Collega Ruud Geels in Vrij Nederland: "Ik zat aan, wat ik noem, de tafel Israel, Van Hanegem, Keizer, Rep, Krol, Suurbier. Ik zat precies tegenover Krol en Suurbier, je weet wel, dat o zo leuke, o zo geestige duo Snabbel en Babbel. Er heerste een sfeer van: wat moet die piepel bij ons aan tafel? (...). Ik werd aan tafel verschrikkelijk vernederd. Kijk, een keer, oké, maar vier weken lang, drie keer per dag, echt waar, drie keer per dag zonder ophouden, dat was niet vol te houden." Voorbeeld uit het repertoire van Snabbel en Babbel: het geslacht uit de broek halen. Ook: vinger in de broek steken en die dan dopen in de soep van Geels.

Max Tailleur (1909-1990)
Moppen


Moppentapper. Van 1952 tot 1966 had hij groot succes in De Doofpot aan het Rembrandtplein. Daar vertelde hij per avond meer dan tweehonderd Sam-en-Moosmoppen, met een Jiddisch accent. Dat werd nogal eens als pijnlijk ervaren, zo kort na de massamoord op de Joden. Wat heet. Publiciste Henriëtte Boas: "In Joodse kring wordt dit cabaret in het algemeen verafschuwd." Tailleur, van Joodse afkomst: "Men wilde mij niet begrijpen, ik kon het wel uitschreeuwen: begrijp me alsjeblieft. Lach niet óm mij, maar met mij. Om hetgeen meer dan honderden jaren de rijkdom van de stad was, de Joodse gein en taal."
Hij sloot zijn zaak vanwege zijn gezondheid (reuma), publiceerde nog vele bundels (anderhalf miljoen exemplaren) , begon de Geinlijn (telefoon, mop van 28 seconden) en zette zich in voor andere reumapatiënten. Zijn archief met dertig- tot veertigduizend moppen ligt nog bij het Theaterinstituut. Leukste mop naar eigen zeggen: Moos verkoopt ijs, op zijn karretje heeft hij een bord: 'Alleen voor christenmensen'. Bram: "Maar Moos, ben jij antisemiet geworden?" Moos: "Heb jij mijn ijs geproefd?"

Max Tailleur (YouTube)

Hans Teeuwen (1967)
Reacties


Cabaretier, zanger, en ook filmacteur en regisseur (Masterclass, 2005). Bracht het bij de verkiezing van de Grootste Nederlander tot de 44ste plaats, treetje hoger dan Joseph Luns. Kreeg geweldige kritieken in Engeland: Bloody weird but bloody funny, his affected madness is a distinctive delight. Richt zich als komiek nu op het Britse publiek, wij moeten het doen met de zanger. Columnist Max Pam moest even aan hem wennen, "want als je met Wim Kan bent opgegroeid, is het koninklijke kontneuken van Hans Teeuwen meer dan een hink-stap-sprong."
Teeuwen vorig jaar in NRC: "Ik ben niet bewust aan het grenzen verleggen. Ik wil alleen maar de aandacht van het publiek vasthouden: Is dit spannend? Is dit leuk? En ik wil reacties oproepen. Dat heeft geen ideële bedoelingen."

Hans Teeuwen - Jaloers op zijn vriendin die naar de kroeg gaat (YouTube)

Sanne Wallis de Vries (1971)
Rubikkubus


Cabaretière, actrice (de musical Foxtrot, onder meer), prachtige typetjes in Kopspijkers en Koefnoen. Haar Beatrix werd dermate populair dat ze dikwijls als stand-in gevraagd wordt als er een lint moet worden doorgeknipt. Kon op elfjarige leeftijd de Rubikkubus oplossen in 54,25 seconden. Voorstelling dit jaar: Kaka Passa. "Heel lelijke mannen die over heel mooie vrouwen, onbereikbare vrouwen, kunnen zeggen: 'Daar zou ik het wel op kunnen'. Dat zeggen heel lelijke mannen, het liefst vanaf de bank."
Zei twaalf jaar geleden in een interview: "Mijn gezicht is als een zwembad waar je een steen in gooit. Als ik denk dat ik heel subtiel een spier vertrek, beginnen ze allemaal te trekken. Sommige mensen kunnen er helemaal niet tegen. Mijn ex-vriendje draait zich altijd om in de zaal als ik die Alphense vrouw nadoe. Ik deed haar laatst eens voor de spiegel, en ik moet zeggen dat ik er zelf ook van schrok."
Sekszaken in haar voorstellingen liggen wat gevoelig. In 2002: "In mijn nieuwe show zit een stukje met een kunstpenis. Eerst is mijn vader naar de try-out komen kijken, daarna mijn moeder. Mijn moeder vond het niet kunnen. Mijn vader bleek het niet te hebben gezien. Hij moet het gewoon verdrongen hebben. Dat is mijn vader."

Kaka Passa - Sanne Wallis de Vries (YouTube)


Micha Wertheim (1972)
Minachting


Radiomaker, columnist, cabaretier. Treedt dezer dagen op in New York als The Amsterdam Abortion Survivor. Lezeres Marieke Schilp:
"1. Lees zijn bijsluiter bij de euthanasiepil, zijn eindexamenopdracht Nederlands, zijn formule voor een tv-debat tussen politieke commentatoren.
2. Zie zijn ontwerp voor een barbecue met microvulkanische warmte (lekker buiten eten zonder geluidshinder).
3. Volg zijn instructie om hondjes te maken van ballonnen.
4. Teken zijn gastenboek.
5. Probeer niet één keer te lachen.
Michawertheim.nl: grappiger hoeft het niet."
Proef op de som genomen: klopt. Heeft, zegt hij, 'een gezonde minachting voor andere mensen'. Stelling: "Wat echt grappig is, bevat vanzelf diepgang."
Uitgangspunt: "Iets laten zien wat mislukt, is interessanter dan iets wat lukt. Met acht ballen jongleren is knap, maar iemand met drie ballen die dat niet kan: dat gaat over zoveel meer. Over onvermogen. Dat is interessanter, want dat gevoel kent iedereen."

Micha Wertheim - Meepraten (YouTube)

Ivo de Wijs (1945)
Natuurfanaat


Cabaretier (Kabaret Ivo de Wijs) maar in de eerste plaats begenadigd liedjes- en tekstschrijver.
Zoals Van 't Hek zijn Buckleraffaire had, had De Wijs een akkefietje met Skol:
"Zou je ook iets mogen zeggen over Skol/dat het niet te drinken is/Dat het ruikt naar kattenpis/dat het smaakt naar uilenzeik/En pantoffels tegelijk." Nee, dacht mocht De Wijs niet zeggen, hij kreeg advocaten van de brouwerij op zijn dak.
Hij was een genoeglijke presentator van Vroege Vogels; na zijn vertrek in 2005 kwam het niet meer goed met dat radioprogramma.
Een ecofundamentalist met gevoel voor humor, een vrij unieke combinatie. Natuurfanaat: "Er is geen kijk op dat het aantal auto's slinkt/En elke wagen die vooruit gaat/Braakt z'n gassen uit de uitlaat/Elke dag wordt de natuur weer wat meer verminkt."
Geestig: zijn vers Aan de vrouwtjes.
"Toe, bespaar mij het gehaspel/ van het voorspel en het naspel."

Literair Varie2 - stuntrijm (YouTube)

Cor Witschge (1925-1991)
Pipo


Lezer K.C.G. van den Berg: "Wie kent niet de meesterlijke creatie Pipo de Clown? Pipo hield iedereen, jong en oud, gedurende twintig jaar aan de buis gekluisterd."
"Van 1960 tot 1980 was Pipo de kindervriend. Speelde ook veel toneelrollen bij verschillende gezelschappen. Witschge werd in het openbare leven, gelukkig maar, niet herkend. Dat ondervond hij als een zeer groot voordeel in zijn privéleven."
"Hij had zelf geen kinderen. Misschien was het verlangen naar kinderen de oorzaak dat Witschge zich zo op zijn gemak voelde in de nabijheid van kinderen. Hij verzaakte nooit. In tegendeel, het was in die tijd dat hij opgebeld werd door een moeder met de vraag of Pipo even 'Dag vogels, dag kinderen, slaap lekker' wilde zeggen tegen haar zoontje, dat niet slapen kon."

pipo de clown - de brim bram bromtol (YouTube)

PAUL ARNOLDUSSEN



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden