Column

De Grondwet is geen bezweringsformule

Roel Kuiper, lijsttrekker van de ChristenUnie voor de verkiezingen van de Eerste Kamer, wil in de Grondwet opnemen dat voor de sharia, het islamitische rechtsstelsel, in Nederland geen plek is. Hij zei het op de website van Trouw zo: Desnoods nemen we het in de Grondwet op. Dat woordje desnoods geeft al aan, dat hij zijn eigen voorstel niet absoluut nemen wil.

null Beeld

Het woordje is cruciaal. Het kan betekenen: 'als we het echt willen', of: 'als je er nu per se aan hecht', dan wel: 'als er echt geen alternatief meer is, dan..' Het woordje betekent in alle gevallen, dat Kuiper zijn signaal niet al te serieus genomen wil zien worden, maar dat hij tegelijkertijd toch het onderwerp wel als kwestieus wil agenderen.

De uitspraak van Kuiper draait een eerdere uitspraak van minister Piet Hein Donner vreemd genoeg om. Donner stelde een aantal jaren geleden dat, als twee derde van de Nederlandse bevolking de sharia wil invoeren, dat moest kunnen. Zo werkt democratie nu eenmaal, voegde Donner er aan toe. Later verklaarde de toenmalige minister van justitie, dat hij verkeerd begrepen was. Hij had niet zozeer willen wijzen op de mogelijkheden met de sharia, als wel op wat de uiterste consequentie van democratie zou kunnen zijn.

Beide heren hebben het volste recht te stellen, wat ze willen stellen. Waarbij Kuiper dan wel moet weten dat zijn verbod in de Grondwet hem niet zal helpen als, zoals in het voorbeeld van Donner, tweederde er bij nader inzien later 180 graden anders over blijkt te zijn gaan denken. Maar dit terzijde.

Kuiper en Donner benadrukken met hun pleidooi ieder op zich het belang en de waarde voor Nederland van de democratische rechtsstaat. En gelijk hebben ze. Wat me echter bijzonder intrigeert is waarom ze om dat belang te benadrukken de sharia er met de haren bij moeten slepen. Niet om te laten zien dat een democratie gevolgen kan hebben en niet om te laten zien dat je iets absoluut niet hebben wilt. Kuiper heeft de Grondwet niet nodig om ons ervan te overtuigen dat zoiets als de sharia of welke op de islam gebaseerde wet dan ook in Nederland niet thuishoort. Sterker, met het huidige eerste artikel in de Grondwet hebben we vooralsnog een uitstekend verweer tegen welke poging dan ook.

Dat hij zijn, door hemzelf met het woordje desnoods ook al niet al te serieus genomen, voorstel deed, heeft vooral te maken met de grote invloed die de PVV heeft op het hele politieke debat in Nederland. Die invloed valt niet te overschatten, ook niet op die politici die zeggen een eigen, niet door Wilders te beïnvloeden, politieke thematiek te willen agenderen.

Een zinnig debat zou kunnen beginnen bij de vraag of in de democratische rechtsstaat plaats is voor mensen, die zeggen zich geïnspireerd te weten door de islam. Ik zou zeggen van wel. Dan is vervolgens de vraag hoe ze die plaats innemen en wat daarvoor nodig is.

Natuurlijk is daarin geen plaats voor de sharia. De democratische rechtsstaat zal zich dienen te wapenen tegen elke poging daar verandering in te brengen. Ook dat is een debat meer dan waard.

Maar haal daar dan alsjeblieft niet zoiets als de Grondwet bij. Het maakt, meneer Kuiper, inderdaad uw pleidooi stukken minder geloofwaardig. Het leidt zo maar de aandacht af van uw veel belangrijker boodschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden