PlusAchtergrond

De gifbeker van de brexit moet helemaal leeg

Boris Johnson verloor dinsdag in het Britse Lagerhuis weer een belangrijke stemming over de brexit. Beeld VIA REUTERS
Boris Johnson verloor dinsdag in het Britse Lagerhuis weer een belangrijke stemming over de brexit.Beeld VIA REUTERS

De Britse premier Boris Johnson leed dinsdag een nieuwe nederlaag: het Lagerhuis stemde zijn tijdschema voor brexitwetgeving weg. Volgen er nieuwe verkiezingen of toch uitstel?

Met 322 tegen 308 stemmen keurde het Lagerhuis dinsdag Johnsons tijdschema af. Het Lagerhuis vond de extreem korte tijd die het van de regering kreeg voor ratificatie van de brexitwet onacceptabel.

De oppositie was woedend: normaliter duurt dat proces weken tot maanden, nu zou ze binnen enkele dagen een beslissing moeten nemen over de belangrijkste wet in decennia. Een meerderheid van de parlementariërs wil meer tijd om de wet te bestuderen en eventuele wetswijzigingen aan te brengen.

Het verlies is een klap in het gezicht van premier Johnson, omdat de brexit hoogstwaarschijnlijk opnieuw vertraging oploopt. Deze week alle wetgeving door het Britse parlement loodsen is onmogelijk, waardoor de deadline van 31 oktober voor een brexit mét deal niet meer kan worden gehaald.

Maandenlang uitstel

Wat er nu gebeurt, is onduidelijk: Johnson kan terug naar de tekentafel, het tijdspad van de brexitwetgeving aanpassen en aansturen op een kort uitstel bij de EU om alsnog zijn brexitwetgeving in lager tempo door het parlement te krijgen.

Als de EU alleen een langer uitstel wil, dan wil hij landelijke verkiezingen. Voor de stemming van dinsdag dreigde hij aan te sturen op een volksraadpleging als de EU nu instemt met een maandenlang uitstel.

Met verkiezingen hoopt Johnson een grote Conservatieve meerderheid te winnen: een ander, meer brexitgezind parlement zal de brexitdeal wel goedkeuren, verwacht hij. “Wat er ook gebeurt: we zullen de EU verlaten met de door mij voorgestelde deal,” zei Johnson dinsdagavond in een eerste reactie.

Eerder op de avond, nog voordat parlementariërs over zijn deal gingen stemmen, kwam Johnson al met een duidelijke waarschuwing: “Ik zal hier in geen geval nog maanden mee doorgaan. Als het parlement weigert de brexit goed te keuren en in plaats daarvan zijn weg gaat en besluit om alles uit te stellen tot januari of mogelijk langer … moet ik met grote spijt zeggen dat de wet moet worden ingetrokken en we verdergaan naar algemene verkiezingen.”

De bal ligt nu bij de EU: zij moet zich buigen over het verzoek tot uitstel van de Britse uittreding tot 31 januari, dat Johnson afgelopen weekend al deed. Als de EU besluit geen uitstel te verlenen, crasht het Verenigd Koninkrijk op 31 oktober toch zonder deal uit de EU.

De verwachting is echter dat Brussel er met tegenzin toch mee zal instemmen en dat vertraging een feit is. Een zware tegenvaller voor de Britse premier. “We stappen uit de EU op 31 oktober, wat er ook gebeurt. Do or die,” zei Johnson meermaals na zijn aantreden als premier. Die belofte blijkt onhoudbaar, en dat zal hij moeten uitleggen aan de Britse kiezer.

Symbolische beslissing

Toch was er dinsdagavond ook wat positief nieuws voor Johnson. Want eerder op de avond gaf het Lagerhuis wel met ruime meerderheid steun aan de brexitwetgeving die hij had voorgesteld, met 329 tegen 299 stemmen.

Het was een symbolische beslissing, omdat de wet in de volgende fase nog ingrijpend kan worden aangepast en alsnog kan worden verworpen. Maar toch was het een belangrijk moment: voor het eerst in de brexitgeschiedenis stemde het Lagerhuis voor een brexitdeal. De eerste horde is genomen. De vraag is hoe lang het duurt voor de finale horde in zicht komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden