Plus

De gemeente als activistische aandeelhouder

Amsterdam wil de topsalarissen van bedrijven waarin de gemeente deelneemt, fors verlagen. Dat wordt een heidense klus.

Hoe zal Jos Nijhuis, bestuursvoorzitter van Schiphol, reageren als wethouder Kajsa Ollongren hem vraagt zijn salaris met zo'n zeven ton te verlagen? Beeld anp
Hoe zal Jos Nijhuis, bestuursvoorzitter van Schiphol, reageren als wethouder Kajsa Ollongren hem vraagt zijn salaris met zo'n zeven ton te verlagen?Beeld anp

Hoe zal Jos Nijhuis, bestuursvoorzitter van Schiphol, reageren als wethouder Kajsa Ollongren hem vraagt zijn salaris met zo'n zeven ton te verlagen? Ongetwijfeld zal hij haar beleefd aanhoren, om vervolgens, net zo beleefd, uit te leggen dat Schiphol een complexe organisatie is, waarin miljarden omgaan en dat hij opereert in een internationale markt, waarbij collega's in het buitenland veel meer verdienen dan hij. Kortom: dat gaat niet gebeuren.

Het zal een ongemakkelijk gesprek zijn voor Ollongren, maar ze zal wel moeten. De gemeenteraad nam woensdag een motie aan van GroenLinks, die haar opdraagt om aan tafel te gaan zitten met grootverdieners bij deelnemingen - dat zijn bedrijven waarvan de gemeente aandeelhouder is - om hen te bewegen hun beloning terug te brengen tot 179.000 euro, het salaris van een minister.

Symboolpolitiek
Dit betekent dat Ollongren ook op de koffie moet bij in elk geval de Amsterdamse Haven, het Afval Energiebedrijf, GVB, Bank Nederlandse Gemeenten en Alliander. De kans dat de directeuren zomaar hun salaris terugbrengen, is verwaarloosbaar. Dan zou je dit kunnen afdoen als symboolpolitiek, maar dat doet geen recht aan de inzet van de gemeente om de topbeloningen bij de deelnemingen aan te pakken.

Ollongren heeft de beloningsnorm van 179.000 euro die geldt voor (semi)publieke instellingen, ook van toepassing verklaard op deelnemingen. Hiermee gaat Amsterdam verder dan de wet voorschrijft.

Ontsnappingsroutes
Bovendien zal Ollongren erop aandringen dat de beloningen van alle directeuren openbaar worden en ze zal die aan de orde stellen tijdens de aandeelhoudersvergaderingen. Wie toch meer verdient, moet met een goed verhaal komen. De gemeente werpt zich hiermee op als activistisch aandeelhouder.

Probleem is dat de topverdieners ontsnappingsroutes hebben. Deelnemingen kunnen bijvoorbeeld aangeven geen goede directeur te kunnen vinden voor een ministersalaris. Daarmee neemt Ollongren geen genoegen. Ze wil tot in detail weten hoe de zoektocht is verlopen en wie zijn benaderd. Hierover legt de wethouder op haar beurt verantwoording af aan de raad.

De gemeente kan niet tornen aan bestaande afspraken. Bestuurders met een contract dat is ingegaan voor 1 januari 2016, de dag waarop de norm van 179.000 euro inging, mogen meer verdienen. Dat geldt voor de meesten.

Publieke opinie
Hiermee is versobering van de salarissen een kwestie van de lange adem. De kracht van de activistische houding van de gemeente en de kopjes koffie van Ollongren, is dat die de publieke opinie kunnen bespelen en zo het proces versnellen. Dat is eerder gebeurd. Bij Nuon bijvoorbeeld. Het energiebedrijf weigerde enkele jaren geleden de topbeloningen te versoberen, maar ging overstag nadat gemeenten en provincies als aandeelhouder hadden geprotesteerd en klanten vervolgens hun contract opzegden. Ook ABN Amro draaide vorig jaar bonussen terug onder druk van de publieke opinie.

De eerste confrontatie dient zich al aan. De RAI benoemt binnenkort een nieuwe topman. Zijn beloning zal niet meer onbesproken blijven, dat hebben Ollongren en de raad al bereikt.

Topbeloningen bij Amsterdamse deelnemingen (inclusief bonussen en pensioenbijdrage) in 2014:

Afval Energiebedrijf (100 % aandeelhouder): 207.000 euro
GVB (100%): 213.000 euro
Havenbedrijf Amsterdam (100%): 214.965 euro
Schiphol (20%): 903.466 euro
Alliander (9,2%): 440.000 euro
Bank Nederlandse Gemeenten (1,1%): 663.900 euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden