Plus

De Erfenis

Als een kunstenaar kinderen krijgt, ontstaat soms een spanningsveld tussen werk en opvoeding.

Postema laat ook zien dat de appel niet ver van de boom viel Beeld De Erfenis

Zo ook in het geval van de vermaarde fotograaf en cineast Ed van der Elsken (1925-1990), die zijn zoon Daan alleen echt interessant leek te vinden als hij artistiek iets met hem kon.

In De erfenis zitten bizarre archiefbeelden van een heroïneverslaafde puber met een grote microfoon voor zijn neus. Geen ­moment heb je het idee naar een vader en zoon te kijken. Van der Elsken benaderde zijn kind als ieder ander onderwerp.

Daan ging heel jong het huis uit, vluchtte dus in drugs en kampt nu al vijftien jaar met een manische depressie. Zijn leven wordt beheerst door een hunkering naar nooit gekende vaderliefde en de angst dat zijn dochter voorgoed is beschadigd door zijn somberheid.

Zoektocht
Deze documentaire, gemaakt door Daans beste vriend Joris Postema, is een confrontatie met het verleden, een zoektocht naar wie zijn vader echt was. Als hij niet uit­geteld op bed ligt, spreekt Daan met familieleden of oude bekenden die zijn beeld veelal bevestigen. Ed van der Elsken was dominant. Hij regisseerde zijn leven en iedereen die daarin voorkwam.

Postema laat echter ook zien dat de appel niet ver van de boom viel. Daan bemoeit zich obsessief met het geluid, de composities en de planning van de film. Hij probeert op die manier grip te krijgen op zijn werkelijkheid, zo lijkt het. Maar wacht even: gold dat dan misschien ook voor zijn vader?

Gebruikte hij zijn kunst om orde te scheppen, om de gekte op afstand te houden?

Langzaam wordt De erfenis een spiegelpaleis van mogelijke betekenissen die je nooit helemaal hard kunt maken. Zo zorgt Daans zus Tinelou voor een flinke kanteling. Zij ervoer hun opvoeding heel anders en had veel meer moeite met hun moeder, die Daan juist op een voetstuk heeft staan.

Genegenheid
Houdt zijn geheugen hem voor de gek? Was Ed van der Elsken misschien tóch een goede of op zijn minst adequate vader? Zitten de problemen vooral tussen Daans oren? "Ik kan me geen knuffel herinneren," zegt hij halverwege. Archiefbeelden laten echter wel degelijk genegenheid zien tussen vader en zoon.

Maar ja, was de camera een stille getuige of was de omhelzing een acteerprestatie - de enscenering van geluk lang voordat dat een trend werd op sociale media?

Fascinerende vragen in een prachtig en soms angstig eerlijk portret. De gesprekken tussen Daan en zijn dochter zorgen godzijdank voor wat broodnodig optimisme. Een intelligent, empathisch meisje met wie het vast wel goed komt. Ook het slot lijkt hoopvol te zijn, al is dat wel de enige ­scène waarin Postema wat geforceerd naar structuur zoekt om de cirkel min of meer rond te kunnen maken.

De Erfenis Beeld -

De Erfenis

Regie Joris Postema
Te zien in Eye, Ketelhuis
****

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden