Column

De Eerste Kamer zal een politieke rol niet overleven

Het televisiedebat, maandagavond, tussen de beoogde fractievoorzitters van de politieke partijen in de Eerste Kamer maakte vooral duidelijk dat zelfs zij het specifieke van hun rol in de vaderlandse politiek niet meer serieus wensen te nemen.

null Beeld

Het bontst maakte de VVD'er Hermans het. Of hij nu iets ziet in de vijfhonderd man sterke speciale dierenpolitie of niet, deed niet ter zake. Het regeerakkoord schrijft de vorming van de dierenpolitie voor en dus zal ook Hermans hieraan zijn steentje bijdragen.

Dat Hermans het wel of niet een goed idee vindt om een speciale politie-eenheid te formeren om dierenmishandeling te bestrijden, moet hij vooral zelf weten. Het gaat hier om het argument dat hij hanteert. Het regeerakkoord bepaalt, mijn partij heeft dat akkoord onderschreven en dus heb ik het als lid van de Eerste Kamer uit te voeren.

De VVD-lijsttrekker gooit hier het laatste restje van zijn onafhankelijkheid bij het groot vuil.

Hij is niet de enige. Eerder toonde de debutant in dit bal, de PVV'er De Graaf, zich al een brave partner voor Rutte en Verhagen en onder Brinkman zal het kabinet van de CDA-fractie in de senaat ook niet veel te duchten hebben.

De oppositiepartijen lieten al tijdens de formatie zien regeerakkoorden uiterst serieus te nemen. Zij schreven een brief aan de informateur dat zij vooralsnog de meerderheid hadden in de senaat en dat de formerende partijen hen dus serieus te nemen hadden.

Met terugwerkende kracht is het vreemd dat destijds, tijdens de zomer, CDA en VVD bijna stikten in hun verontwaardiging. Een regeerakkoord is iets van de fractie in de Tweede Kamer, was toen nog de, op zich veel juistere, redenering. De oppositie mat zich volgens de twee latere coalitiepartners een rol aan die de Eerste Kamer niet past.

Maar ja, het wordt kennelijk 2 maart erop of eronder voor Mark Rutte en zijn coalitie. In ieder geval tot die verkiezingsdatum doen CDA, VVD en PVV mee aan het toemeten van een oneigenlijke rol aan de Eerste Kamer.

De verleiding is natuurlijk ook groot. De kiezer valt een stuk gemakkelijker te motiveren de moeite te nemen zijn stem uit te brengen als er iets groters op het spel staat. Maar de senatoren spelen wel met de toekomst van hun instituut.

Als ook de Eerste Kamer verwordt tot een mede-uitvoerder van regeerakkoorden, komt de specifieke functie van de Eerste Kamer onder druk te staan.

Er is al jaren een, meestal sluimerend, debat over nut en functie van de Eerste Kamer. Soms laait dat debat in alle hevigheid op, meestal als de senaat iets doet dat raakt aan de grenzen van haar taak. Zoals het blokkeren van het referendum of de gekozen burgemeester.

Er zijn immers prima alternatieven voor de Eerste Kamer als hoeder van de kwaliteit van wetgeving. En die alternatieven komen dichterbij nu de staatscommissie voor een grondwetsherziening adviseerde de rechter toe te staan wetten aan de Grondwet te toetsen.

Als de Eerste Kamer regeerakkoorden als uitgangspunt neemt, steekt zij de Tweede Kamer naar de kroon wat het politieke primaat betreft. Die concurrentiestrijd kan zij alleen maar verliezen. De nadruk op het voortbestaan van het kabinet-Rutte kan dan wel eens een hogere opkomst voor de Statenverkiezingen betekenen en, uiteindelijk, de teloorgang van de Eerste Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden