Plus

De echte strijd van Lodewijk Asscher moet nog beginnen

En alweer heeft de PvdA een nieuwe leider: Lodewijk Asscher. Roemloos is de aftocht van zijn tegenstander Diederik Samsom. Maar de echte strijd moet nog beginnen.

Diederik Samsom en Lodewijk Asscher tijdens de uitslag van de PvdA-lijsttrekkersverkiezing Beeld anp

De PvdA heeft wel iets met verlossers: bijna elke verkiezing een nieuwe. Deze eeuw waren het er al zes: Wim Kok, Ad Melkert, Wouter Bos, Job Cohen, Diederik Samsom en nu dan Lodewijk Asscher (42). Met 54,5 procent hebben de leden van de partij hem aangewezen als de man die deze keer de brokken bijeen mag rapen.

Zeven zetels in de peilingen. Dat wordt concurreren met de ChristenUnie, liet PVV-leider Geert Wilders al smalend weten.

Gewend aan winnen
Het zal niet meevallen voor een man die gewend is aan winnen. In Amsterdam heeft Asscher nimmer een nederlaag hoeven incasseren. In 2006 haalde hij als lijsttrekker zelfs bijna een absolute meerderheid met twintig van de 45 zetels. Toen D66 vier jaar geleden de hegemonie van de PvdA in Amsterdam eindelijk doorbrak, was Asscher al vertrokken naar Den Haag om er vicepremier te worden, 38 jaar pas.

'Ik hou van Lodewijk Asscher,' schreef journalist Frénk van der Linden met zijn bekende terughoudendheid. En Bert Wagendorp liet in zijn Volkskrantcolumn weten: 'Er hangt iets nieuws in de lucht, iets ongewoons en het gezicht dat daarbij past, is dat van Lodewijk Asscher.'

De kersverse vicepremier zelf zei: "Ik ben Lodewijk Asscher en ik ga u teleurstellen." Met grote regelmaat, vulde hij een half jaar later aan. "Toen ik hier kwam, kregen sommige mensen last van de koortachtige gedachte dat alles goed zou komen. Maar ik kan geen wonderen verrichten. Ik kan alleen mijn best doen."

Hoe zou het voelen om altijd maar bezongen te worden? Kan Lodewijk Asscher wel vechten als het erop aankomt?

Kennismaking
Asscher zette in 2001 zijn eerste schreden in de politiek. De Amsterdamse kandidatencommissie onder leiding van partijideoloog Jos de Beus zag het wel zitten in de jonge student rechten en zette hem op de achtste plaats voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2002.

Een mooie kennismaking met de PvdA. In een zweterig bovenkamertje op de Nieuwmarkt sprak De Beus streng: "Elke vier jaar schrikt men bij de PvdA weer van de verkiezingen, als de burger een korte blik kan werpen in de holte van de partij, waar de bedorven geur van belangenverstrengeling hangt."

Asscher stond erbij en keek ernaar. Zwijgend, een mengsel van verbijstering en lichte geamuseerdheid in de ogen. Anderhalf jaar later noemde deze krant hem voor de eerste keer de kroonprins van de PvdA. Hij was anders dan de rest. Rustiger, beheerster, maar op de momenten die erom vroegen ook vele malen harder.

Rücksichtslos
Als aankomend fractievoorzitter van de PvdA stuurde hij in 2004 rücksichtslos zijn politiek leider Rob Oudkerk de laan uit nadat die gesnapt was op de tippelzone aan de Theemsweg. Niet veel later volgde VVD-wethouder Frits Huffnagel, nadat was gebleken dat die zichzelf onterecht een toelage uit de gemeentekas had toebedeeld.

Na het gezamenlijk nuttigen van een door Asscher meegebrachte fles whiskey kwam Huffnagel zelf tot de conclusie dat zijn positie onhoudbaar was geworden. Hard op de inhoud, zacht op de relatie.

Voormalige VVD-minister Gerrit Zalm van Financiën zal zich nog kunnen herinneren hoe een blaag uit Amsterdam met een minderheidsaandeel van tien procent wist te voorkomen dat hij Schiphol kon privatiseren, dreigementen dat het op deze manier nooit meer wat zou worden met de politieke carrière van de jonge Asscher ten spijt.

Gestrekt been
Ook de afgelopen weken heeft hij zich van zijn harde kant laten zien. Het gestrekte been waarmee Asscher tegenkandidaat Diederik Samsom tegemoet trad, had niemand aan zien komen. Eigengereid, noemde hij hem, een man die zat te kwartetten met de waarden van de sociaaldemocratie. De warme omhelzing waarmee hij de verliezer gisteren aan de borst drukte was er niet minder om.

Zijn strategie voor de komende tijd is ook duidelijk: een frontale aanval op rechts, op de PVV van 'de grijnzende moslimhater' Geert Wilders en de VVD van Mark Rutte, met wie hij vier jaar in vrede heeft samengewerkt, maar die hij vlak daarvoor even gemakkelijk afschilderde als 'een blije corpsbal die zijn vingers aflikt bij maatregelen die minder welgestelde Amsterdammers treffen'.

Asscher zei gisteren dat hij een man van 'waardegedreven politiek' is. De stem van de 'zwijgende meerderheid' die genoeg heeft van geschreeuw en verdeeldheid. Zal hij deze keer toch wonderen moeten verrichten.

Lees ook: Lodewijk Asscher verkozen tot lijsttrekker van de PvdA

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden