De dronken coach en de gemiste kansen

De roeiers van de Holland Acht beginnen deze maand aan een nieuw wedstrijdseizoen. Het is te hopen dat de komende jaren rustiger verlopen dan de afgelopen vier. Een reconstructie.

Sevilla. Voorjaar 2009. Train hard. Party hard. Dat lijkt het motto van de zware roeiers die tijdens het trainingskamp met hun coach Dave McGowan in een auto stappen. Na dagen van tientallen kilometers roeien in de Spaanse voorjaarszon is het tijd voor ontspanning.

McGowan daagt zijn roeiers uit bij een spelletje: wie kan de auto-aansteker het langst tegen zijn arm houden? De uitdaging past goed bij de charismatische Australiër. Als je meer pijn kunt verdragen dan je tegenstander win je, zo zegt hij vaak. Een winnaar komt er. Die roeier houdt er een duidelijk zichtbare brandwond op zijn arm aan over.

McGowan is op dat moment hét succesverhaal van de Koninklijke Nederlandse roeibond (KNRB). In de zomer van 2007 pakt hij in Duitsland de wereldtitel met de lichte acht. McGowan is met zijn 26 jaar weliswaar jonger dan sommige roeiers, maar bezit een ongekende gave om hen in korte tijd te laten pieken. 'Dit is de kans om de gestolen fiets van je grootouders terug te jatten', zegt hij vlak voor de WK-finale.

Meer succes volgt: in 2008 een vierde plek in Peking met de Holland Acht en een jaar later een bronzen WK-medaille.

Eigen waarheid en gevaarlijke stunts
McGowan wordt verantwoordelijk voor een grote groep zware roeiers. De coach die veel eist van zijn roeiers en soms openlijk aan hun inzet twijfelt, houdt er soms zijn eigen waarheid op na. En dan zijn er altijd weer die gevaarlijke stunts. Op een huisfeestje staat McGowan in de buurt van een frituurpan. Hij daagt een roeister uit: als ze haar hand een paar seconden in het kokende vet houdt, kan ze meer pijn weerstaan dan haar concurrenten. McGowan: 'Ik verwachtte niet dat diegene het zou doen. Als ze het zou doen, was het een idioot.'

Na de wereldkampioenschappen in Nieuw-Zeeland in 2010 wordt besloten om een nieuwe hoofdcoach aan te nemen. Toenmalig technisch directeur René Mijnders: 'Dave gaf de tip voor Antonio. Ik had er na gesprekken met hem een goed gevoel bij.'

Twee handen op één buik
Antonio is Antonio Maurogiovanni. De Italiaan leidde in 2000 een Australische vier met McGowan aan boord naar de vierde plaats op de Spelen van Sydney. Wat niet wordt verteld, is dat Maurogiovanni de peetvader van McGowans tweede kind is en dat de mannen twee handen op één buik zijn. De roeiers worden onder Maurogiovanni sterker dan ooit, maar hun techniek lijdt onder de zware trainingen en ze twijfelen aan zijn kunde.

Op een dag legt Maurogiovanni uit dat hun hart sterker moet worden. Hij maakt een tekening en vertelt. De Italiaan lijkt te vergeten dat enkele aanwezige roeiers geneeskunde studeren. Die stellen vragen. Een goed antwoord blijft uit. Eén van de aanwezigen: 'Hij dacht met heel veel dingen dat hij het beter wist. In dit geval was niet duidelijk of het een taalkwestie was, of dat hij het echt niet wist. Het maakte geen diepe indruk.'

Eind 2011 stuurt een groep roeiers een brandbrief naar de bond waarin ze aangeven geen vertrouwen in hun coaches te hebben. De bond handhaaft Maurogiovanni en McGowan.

Meer van Varese
Op het Meer van Varese gaat het in het voorjaar van 2012 stevig mis. De roeiers van de Holland Acht varen een selectiewedstrijd in de twee zonder stuurman. Diederik Simon en Olivier Siegelaar halen de finale niet en klagen over hinderen. De coaches laten Simon en Siegelaar alsnog toe en communiceren dat via papier.

Andere roeiers zijn kwaad. Sjoerd Hamburger: 'Het was het zoveelste incident waarbij afspraken niet werden nagekomen. Er was sprake van structureel wantrouwen ten opzichte van de coaches.'

Als Simon en Siegelaar de volgende dag naar de start roeien voor de finale, roeien de andere ploegen demonstratief naar de kant. De coaches kijken sprakeloos toe.

In de eetzaal van het hotel volgt een grimmige bijeenkomst. Mijnders voert het woord en is kwaad over iets wat hij dan als een incident ziet. Hij zegt dat een grens is overschreden. Als het moet, trekt hij de stekker uit de Holland Acht.

De roeiers zijn met te weinig om het protest voort te zetten. Ze buigen en gaan weer trainen. Rogier Blink: 'Eigenlijk had er toen nog wat uitgesproken moeten worden. Ik vertrouwde Antonio niet meer na die dag.'

Bom barst
Een paar maanden later vallen de resultaten tegen. Besloten wordt om Mijnders Maurogiovanni te laten helpen. Daar komt het echter nauwelijks van en op een teambuildingsdag bij de Luchtmobiele Brigade, kort voor de Spelen, barst de bom. Hamburger raakt bij een oefening op de stormbaan geblesseerd en schreeuwt tegen de toekijkende coaches en NOC-baas Hendriks waar ze mee bezig denken te zijn. Het probleem ligt niet bij de roeiers, maar bij de coaches.

Maurogiovanni wordt voor de Spelen vervangen door Mijnders. De acht eindigt in Londen onder zijn leiding een tree lager dan in 2008: vijfde. Blink: 'Het is een harde conclusie, maar de kansen van een groep getalenteerde sporters op een goed resultaat in Londen zijn weggegooid.'

Stapavond
In Londen blijkt na een vijfde plaats met de vier zonder ook dat McGowan zijn streken nog niet is verleerd. Tijdens een stapavond na afloop van het roeitoernooi ziet één van de roeiers hem in een kroeg. McGowan komt laat die avond beschonken aan in het olympisch dorp. NOC-baas Maurits Hendriks waardeert dat niet. McGowan moet naar huis.

Na Londen stuurt NOC*NSF topcoach Joop Alberda als interim technisch directeur naar de Bosbaan om een verandering in gang te zetten. Alberda breekt met de roeicultuur waarin niet-functionerende coaches hun baan behouden. Oud-roeier Paul Drewes: 'Niemand wordt ontslagen bij de roeibond. Roeiers zitten permanent op de wip en coaches niet.'

McGowan mag vertrekken. Voormalig bondscoach Mark Emke keert terug en ook roei-icoon Nico Rienks wordt binnengehaald als coach. Diverse andere functies moeten nog worden ingevuld door de nieuwe technisch directeur Hessel Evertse, maar het woord is nu aan de roeiers.

Rio
Roeier Jozef Klaassen: 'Natuurlijk was het de afgelopen jaren niet optimaal, maar als wij als atleten geen persoonlijke verantwoordelijkheid nemen en alleen de schuld bij een ander leggen, dan haal je ook in Rio geen medaille.'

Maurogiovanni staat nog tot 2014 onder contract en wilde niet reageren op dit verhaal. De bond probeert van zijn contract af te komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden