PlusAchtergrond

De Corona-archives zijn een collectief logboek van deze rare tijd

De Corona-archives zijn een collectief logboek om individuele reacties op deze vreemde tijd te documenteren. Kunstcentrum Nieuw Dakota hoopt er een voorschot mee te nemen op de toekomst, die door de crisis onherroepelijk anders zal zijn.

Still uit de film van Kunstenaarscollectief Het Beeld.

De trompetklanken dragen ver over de lege Dam, weerkaatsen tegen de ­gevel van het Koninklijk Paleis. Er is niemand die ze hoort. Behalve dan de bellenblazer die transparante miniplaneten over het plein laat glijden. Op een normale dag zou dit kitscherig toeristenvermaak zijn, nu poëzie met een melancholische inslag.

De film die Henri Borduin op 18 maart maakte in het uitgestorven stadscentrum is een van de tientallen tekeningen, teksten, cartoons, col­lages en video’s die Tanja Karreman kreeg toegezonden nadat ze een open call had geplaatst op de website van Nieuw Dakota. “We deden de oproep in een energetische opwelling,” vertelt de directeur van het kunstcentrum in Noord. “Maar er is blijkbaar een grote behoefte om juist nu contact te houden.”

‘Corona – we leven allemaal translokaal’, staat er boven de oproep. Dat begrip, ‘translokaal’, werd een paar jaar geleden gemunt door Nieuw Dakota. “Er werd toen een beetje lacherig over gedaan, veel mensen vonden het vaag. Het woord komt oorspronkelijk uit de digitale hoek en helemaal niet uit de kunst en cultuur. Maar wat we ermee bedoelen, is de manier waarop het lokale een afspiegeling is van ontwikkelingen op mondiaal niveau. Het is ook een tegengeluid voor het romantisch-nostalgische nationalisme van iemand als Thierry Baudet. Ecologie, migratie en nu dan dit virus – dat zijn realiteiten die zich niet houden aan grenzen.”

Zonder filter of selectie

Karreman merkte dat steeds meer kunstenaars, bij uitstek verbinders van het kleine individuele en het grote algemene, zich concentreren op de wereld direct om hen heen. “En ik bedoel niet op buurthuisniveau of door middel van community art. Voor onze tentoonstelling Far Away Close By maakte Judith Westerveld bijvoorbeeld prints met tekstfragmenten die ze had opgepikt bij taalcursussen voor nieuwkomers in Molenwijk. In de huidige wereld is niemand meer echt thuis. Daar kunnen we ook iets positiefs uit ­halen, een gevoel van gemeenschappelijkheid en verbroedering.”

Dat is ook de grondtoon van wat nu de Corona-archives is gedoopt. Op de gelijknamige site worden alle inzendingen geplaatst, zonder filter of selectie. Uit dat reservoir wordt geput voor posts op sociale media. “De Corona-archives zijn in eerste instantie bedoeld als logboek, een veelkleurig verslag van deze bijzondere en rare periode. Maar op de lange termijn gaat het om de vraag: hoe heeft corona mijn leven veranderd? Het is best fijn om met dit project eens los te komen van onze presentatieruimte maar uiteindelijk willen we hier ook een tentoonstelling van maken. Die zal op z’n vroegst pas in het najaar plaatsvinden.”

De inzendingen zijn extreem divers. Zo maakte Marisca Voskamp een film over haar hond Louise, die haar een excuus geeft om elke dag even naar buiten te gaan maar die lak heeft aan welke quarantaineregel dan ook. Paolo Ventura schilderde zelfportretten in Philip Gustonstijl: met paniekerige ogen en ­eeuwige sigaret.

Kunstenaarscollectief Het Beeld trok net als Henri Borduin naar de Dam, maar in de één minuut durende film is die ­amper herkenbaar. De stad is geabstraheerd tot kleurvlakken waardoor dingen opvallen die je normaliter niet opmerkt, zoals de kruisiging op het monument.

Muzikanten, filmmakers en historici

Dichter Maarten Doorman noemde zijn bijdrage Voorjaar in de stad: waar iedereen is waar / is iedereen, iedereen is / in zichzelf, zichzelf in / voor anderen, anderen voor / ons maar wij blijven maar wij / blijven waar iedereen in / zichzelf iets verzint, waar is / iedereen als het begint: / het voorjaar.”

Een bijzonder project is Songlines van Nick Verstand en Vincent Boschma. Zij maken muziek met software die gps-data van acht telefoons verzamelt. Doordat de eerste deelnemers in isolatie vastzitten in onder meer New York, Amsterdam, Lima en Tokio, levert dit een monotoon, zagend geluid op.

De Corona-archives staan open voor iedereen: van filmmakers tot beleidsmakers, van muzikanten tot historici. “Kunstenaar Wouter Klein Velderman, die lesgeeft op de academie, heeft de oproep uitgezet bij zijn studenten. Hij staat zo’n beetje de hele dag met hen in verbinding. Sommigen komen uit het buitenland en voelen zich alleen, velen zijn gestrest. Er komt veel los met deze crisis. Het voelt traumatisch aan terwijl er in de directe omgeving eigenlijk niet veel ergs gebeurt. De kunstenaars die ik spreek over de mail of telefoon zitten allemaal in hun werkplaats geïnspireerd te zijn. Ze vragen zich af waar ze in het geval van een lockdown voor moeten kiezen: thuis of het atelier. Er zijn al flink wat kampeerbedjes geïnstalleerd.”

corona-archives.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden