Plus

De Chinese familiekroniek Mountains May Depart is meer dan een allegorie

Een Chinees liefdes- en familiedrama over een vrouw die moet kiezen tussen twee mannen, maar ook tussen twee culturen.

Beeld -

Van de drie delen waaruit Mountains May Depart (Shan he gu ren) bestaat, is het middendeel, dat speelt in het heden, het kortst. Toch heeft de Chinese regisseur Jia Zhangke met zijn twaalfde film juist over de huidige toestand in zijn land weer veel te zeggen. De opening van de film, die zich afspeelt in 1999, vormt eigenlijk een zeer verlengde proloog - de titel van de film komt pas na 45 minuten in beeld. En het slotstuk, waarin we ons verplaatsen naar het Australië van 2025, biedt als toekomstvisie vooral een waarschuwing over de richting die we in het heden hebben ingeslagen.

Die nadruk op het heden wordt bevestigd door de drie verschillende beeldformaten die Jia en zijn vaste cameraman Nelson Lik-wai Yu gebruiken. Ogenschijnlijk wordt het beeld steeds groter: van ouderwets volbeeld, naar het tegenwoordig dominante breedbeeld, naar het nog wijdsere cinemascope. Maar in de praktijk van de bioscoopzaal werkt het anders. Van het verleden in volbeeld naar het heden in breedbeeld, wordt het beeld inderdaad groter. Maar de tweede sprong betekent dat het beeld niet breder, maar juist platter wordt. De toekomst oogt weliswaar wijdser, maar perkt de personages in feite verder in.

Allegorische lading
In zijn 25 jaar overspannende verhaal vertelt Jia een familiekroniek rondom Tao, gespeeld door zijn muze en echtgenote Tao Zhao. Dat begint met een liefdesdriehoek in het hoopvolle 1999, midden in de Chinese economische boom. "Een driehoek is stabieler," probeert de speelse Tao nog, maar ze wordt gedwongen tot een keuze: gaat ze voor Liangzi (Jing Dong Liang), arbeider in een kolenmijn, of toch voor de economische veiligheid van oliehandelaar Zhang (Zhang Jinsheng)?

Mountians May Depart

Regie Jia Zhangke
Met Tao Zhao, Yi Zhang, Jing Dong Liang
Te zien in Eye, Filmhallen, Rialto

Dat de rijke Zhang door werkpaard Liangzi consequent neerbuigend 'de elite' wordt genoemd, maakt de allegorische lading hier niet moeilijk te ontwaren. De strijd die de twee mannen voeren is de strijd tussen arbeid en geld, met Tao als de gedeelde cultuur die hen bij elkaar probeert te houden. Tevergeefs.

Dichtbij huis
In het slotstuk in het Australië van 2025 zien we Tao's zoon Daole, die door zijn vader 'Dollar' wordt genoemd: een totaal onthechte student in het Westen. Tao zelf blijft achter in de kleinere stad Fenyang

Fenyang is ook de geboorteplaats van regisseur Jia en hij filmde er eerder onder meer zijn debuut The Pickpocket en het succesvolle Platform, dat met zijn decennia overspannende structuur veel met deze nieuwe film gemeen heeft.

De persoonlijke band met de stad is ook op andere manieren voelbaar, en dat maakt dat Mountains May Depart meer is dan alleen de allegorie. Jia schetst een beeld van de cyclus die wij als mens gemeen hebben, en hoe we met onze drang naar economische groei misschien te ver van die basiswaarde af zijn komen te staan.

Regisseur Jia ZhangkeBeeld IFFR
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden