Plus PS

De bromance is inmiddels vooral een clickbaitterm

De bromance is het mannelijke equivalent van een bff. De hartstochtelijke variant van de mannenvriendschap is te vinden van Hollywood tot Washington.

Barack Obama en Joe Biden

Zouden de drie vrienden van de Amstelreclames van rond de eeuwwisseling inmiddels hun appjes aan elkaar afsluiten met een x'je? Elkaar eens echt omhelzen, in plaats van elkaar op de rug slaan? Zouden ze over hun gevoelens praten, ook voordat ze tien vaasjes hebben gedronken? Misschien durven ze zelfs te zeggen dat ze van elkaar houden? Kortom: zouden ze inmiddels een bromance hebben?

In de tientallen (en veelvuldig bekroonde) reclames die Amstel tussen 1997 en 2003 liet uitzenden werd oneindig gevarieerd op het clichébeeld dat een mannenvriendschap vooral bestaat uit bier drinken en voetbal kijken.

Zonder gezeur en met bitterballen. Waarbij het grappig was als een van de drie vrienden in het café op een transvrouw afstapte, testte of ze wist hoe de buitenspelregel werkt en hard lachend terug liep naar zijn vrienden om zijn conclusie te delen: "Het is een man."

Maar zoals mannen in het café behalve pils tegenwoordig ook gerust een saison met citroengras en szechuan­peper bestellen, is ook de verbeelding van mannenvriendschap in reclames, series en films veranderd.

Mannen blijken niet altijd aan drie woorden genoeg te hebben. Ook hun onderlinge relaties zijn vaak complex en zitten vol emoties. Voor de hartstochtelijkste variant van de mannenvriendschap is in de popcultuur inmiddels een nieuwe cliché ontstaan: de bromance.

Als een broer hield ik van jou
Het is de Amerikaanse auteur David Carnie die de eer krijgt voor het samentrekken van de woorden brother en romance, waarmee hij in de jaren negentig de hechte vriendschappen tussen skaters beschreef.

Die eer had overigens ook André Hazes kunnen toekomen. "Jarenlang was jij mijn gabber, als een broer hield ik van jou," zong hij in 1980, waarmee hij een perfecte definitie gaf van wat nu een bromance heet. Had hij zijn nummer Bromantiek genoemd in plaats van 'n Vriend, dan had hij nu misschien ook buiten de landsgrenzen enige bekendheid genoten.

De sterke emotionele band tussen vrienden waar de bromance voor staat is dan ook niet nieuw. In een boek over het fenomeen bromance gaat de Amerikaanse hoogleraar Michael DeAngelis terug tot de klassieke oudheid, toen Aristoteles een vorm van mannenvriendschap beschreef waarbij de diepe, emotionele band tussen vrienden als hoogst haalbare vorm van menselijke interactie werd beschouwd.

Vladimir Poetin en Donald Trump Beeld AP

Dat we dat tegenwoordig een bromance noemen, komt volgens DeAngelis door de Amerikaanse televisieseries en films die sinds 2005 de intieme mannenvriendschappen zijn gaan omarmen in hun verhaallijnen. De 'guy love' tussen JD en Christopher Turk in de serie Scrubs bijvoorbeeld, of de band tussen House en Wilson in House MD.

Loyaal
Die mannenvriendschappen zijn veel dynamischer, intiemer en meer uitgesproken dan de brave rechttoe rechtaan mannenvriendschappen in jarennegentigseries als Friends. In navolging van het succes van het nieuwe soort mannenvriendschap in de tv-series werd de bromantic comedy zelfs een filmgenre. In films als The 40 Year-old Virgin, Knocked Up en I Love You, Man komt de romantiek vooral voort uit de ontluikende mannenvriendschappen.

Uit de films komt een beeld naar voren dat vrienden in een bromance loyaal zijn, elkaar vertrouwen en vol empathie zitten. Ze praten over hun relatie en durven elkaar aan te raken, zonder er ook maar enig ongemak bij te voelen. Maar vastomlijnd is het allemaal niet. Voor een bromance zijn geen regels over hoe vaak je elkaar moet zien, bellen of appen.

House MD

Of hoe je elkaar begroet: knuffelend of zoenend ligt voor de hand, maar als je alleen de handen schudt, sluit dat niet meteen een bromance uit. Hoe lang je elkaar kent, maakt ook niets uit: een bromance kan voortkomen uit een onverwachte mancrush op een nieuwe collega of ontstaat doordat je elkaar al sinds de kinderdagopvang kent.

Lekkere term
Eigenlijk is maar er maar één strikte regel, die laat zien dat de term bromance voortkomt uit de heteronormatieve wereld: een bromance is een aseksuele relatie. Hoeveel bro's ook van elkaar houden en knuffelen, het blijven hetero's. En doordat bromance meteen duidelijk maakt dat er geen seks in het spel is, maar een lekkere term is om eigenlijk elke vriendschap te beschrijven, duikt de bromance nu overal op.

Zelfs in de berichtgeving over internationale politiek. Met dank aan de Amerikaanse oud-president Barack Obama. Zijn relatie met zijn vicepresident Joe Biden is misschien wel de meest besproken bromance van de afgelopen jaren.

Op het einde van hun ambtsperiode verschenen honderden fotoseries en videocompilaties waarin de twee ('Jobama') liefdevol naar elkaar glimlachen, elkaar omhelzen of gearmd door de tuin van het Witte Huis lopen. Toen Donald Trump de verkiezingen won, werd het bedenken van onderschriften bij de foto's al snel een meme.

Mark Rutte en Ard van der Steur Beeld ANP

Zelf speelden de twee ook graag met het imago van hun bromance. Toen Obama jarig was twitterde Biden een foto van een vriendschapsarmband met de namen 'Joe' en 'Barack'. 'A brother to me, a best friend forever,' schreef Biden erbij.

Obama en Biden hebben de internationale politiek inmiddels verlaten, maar de term is daar blijven hangen. Zelfs in gerenommeerde kranten als The New York Times duikt het regelmatig op om de politieke verhoudingen van Trump te duiden.

Eerst had hij wel een bromance met Poetin, toen weer niet, toen weer wel. Ook dook de bromance - is het aan of uit? - op in verhalen over zijn betrekkingen met Emmanuel Macron, Xi Jinping en Justin Trudeau.

Vanwege de hoge aaibaarheidsfactor van Trudeau lijkt er trouwens bij elke foto van de Canadese premier met een andere mannelijke leider sprake te zijn van een bromance. Ook in Nederland wordt de term graag gebruikt. Mark Rutte die voor het oog van de camera's zijn net afgetreden minister Ard van der Steur omhelst? Bromance!

Naar het stadhuis
Daarmee is de bromance inmiddels vooral een clickbaitterm. De echte romantiek is ver te zoeken. Terwijl er voor mannenvriendschap nog een wereld te winnen valt.

Scrubs

Vriendschap is belangrijk. Zeker in een stad waar een groot deel van de bewoners 'import' is en veel familie elders heeft wonen.

In een recente enquête van de dienst Onderzoek, Informatie en Statistiek van de gemeente bleek dat de gemiddelde Amsterdammer 6,74 goede vrienden heeft. Dat aantal is wat vertekend doordat sommige mensen zeggen 88 goede vrienden te hebben, maar de meeste mannen gaven aan zeker 4 of 5 goede vrienden te hebben.

Alleen, hoe belangrijk die vriendschappen ook zijn: de kwalificatie 'vriendschap' zegt juridisch niets. Stel, er loopt een rechtszaak tegen je: je partner en familieleden kunnen zich beroepen op het verschoningsrecht, waardoor ze niet tegen je hoeven te getuigen; je allerbeste vriend heeft dit recht niet. Of wat als je geld wil schenken aan een vriend? De fiscale regels waar je gebruik van kunt maken bij schenkingen aan familie gelden dan niet.

Officiële status
Vandaar dat de bevriende Amsterdammers Joost Janmaat en Christiaan Fruneaux een paar jaar geleden bij een notaris een vriendschapsovereenkomst lieten vastleggen. Een ludiek initiatief, bedoeld om de discussie over het wettelijk erkennen van vriendschap aan te slingeren.

Het zal nog even duren, maar wellicht is dat de toekomst van de bromance. Nu het cliché van mannenvrienden die alleen maar in de kroeg zitten en voetbal kijken is verdwenen, is het misschien tijd voor de volgende stap: een officiële status voor de bromance, waarvoor je samen naar het stadhuis moet om de vriendschap aan te geven. Waarbij je eerst, net zoals je vroeger op de basisschool aan iemand voorstelde om beste vrienden te worden, een aanzoek moet doen. Dan komt er eindelijk ook echt een beetje romantiek kijken bij de bromance.

I Love You, Man
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden