Plus

De beelden uit thriller Évolution blijven in je hoofd spoken

In Évolution toont regisseur Hadzihalilovic een geheimzinnige wereld waarin jongetjes in een desolaat dorp worden opgeleid voor een sinister doel.

null Beeld -
Beeld -

In het begin is er de zee. Onder water, op woest vulkanisch gesteente, wortelen vreemde planten die buitenaards aandoen. De oranjerode bladeren wiegen heen en weer met de golfslag. Het felle zonlicht wordt door het water gebroken tot diffuus uitwaaierende stralen. In de zee zwemt een tenger jochie. Hij vindt een grote, knalrode zeester. En ziet een bleek jongenslijkje. De zee geeft, de zee neemt.

Lucile Hadzihalilovic opent haar film Évolution met betoverende, mysterieuze beelden, die eerst verleiden en dan verontrusten. Ze werden opgenomen rond Lanzarote, een Canarische Eiland dat dankzij het vulkanische gesteente een oerlandschap suggereert. Natuurlijk begint de evolutie daar, op die rotsen.

Compromisloze films
Omdat het openingsbeeld lang aanhoudt en de filmtitels subtiel in de marge van het kader zijn geplaatst, komt de onheilszwangere fotografie van Manu Dacosse optimaal uit de verf. Dit is niet de zee van BBC Earth. Het camerawerk van Dacosse gaf vorig jaar een aanzienlijke esthetische meerwaarde aan Alléluia, de moordfilm van de Belg Fabrice Du Welz, die net als Hadzihalilovic eerder met cameraman Benoît Debie werkte.

Évolution

Regie Lucile Hadzihalilovic
Met Max Brebant, Roxane Duran, Julie-Marie Parmentier
Te zien in Eye, Filmhallen, Lab 111, Rialto

Aan het rijtje Hadzihalilovic, Dacosse, Debie en Du Welz kan ook de naam van Gaspar Noé worden toegevoegd. Hij is de bekendste exponent van het rebellenclubje, dat in de Franstalige filmwereld een reeks omstreden en compromisloze films maakte. Films als Irréversible, Calvaire, Love en Évolution zijn zichtbaar met elkaar verwant door de esthetiek, waarin halfduistere en grofkorrelige fotografie maatgevend is. Ze getuigen inhoudelijk van lef, artistieke dadendrang en een liefde voor genrefilms uit een ver verleden.

Mysterieuze wereld
Dat Lucile Hadzihalilovic de minst bekende van het clubje is, ligt niet aan haar kwaliteiten als filmmaakster. Ze dankt haar marginale status aan de focus op de belevingswereld van prepuberale kinderen en een obsessie voor de klassieke Europese horrorfilms uit de jaren zeventig. Die ongemakkelijke combinatie kenmerkte het monumentale debuut Innocence, dat een symbolistische novelle van Frank Wedekind uit 1903 verbond aan invloeden uit Dario Argento's heksenfilm Suspiria (1977). De film kreeg in deze krant vijf sterren, maar viel niet overal in goede aarde.

In Innocence werden jonge meisjes in een hermetisch gesloten internaat voor een verontrustend raadselachtige toekomst opgeleid. Het instituut bevond zich in een enorm loofbos, dat door de fotografie van Benoît Debie een zinnenprikkelend karakter kreeg. Het siert de filmmaakster dat ze de obscure status van haar incidenteel vertoonde debuut uit 2004 voor lief nam, en met Évolu­tion aan haar eigen principes trouw bleef.

In haar nieuwe film toont Hadzihalilovic opnieuw een mysterieuze en gesloten wereld, waarin kinderen met rituele handelingen en onder lichte dwang worden klaargestoomd voor een ogenschijnlijk sinister doel. Het zijn allemaal jongetjes, die in een desolaat dorp aan de woeste kust door uniform geklede en geknipte 'moeders' worden begeleid en gedrogeerd. De kleine Nicolas, die in de openingsscène de zeester vindt en het lijkje ziet, begint zich tegen de dwingelandij te verzetten. Dat blijft niet onopgemerkt.

Rondspoken
Met de spaarzame en bondige dialogen, een loom tempo en een reeks aanvankelijk raadselachtige rituelen plaatst de maakster de kijker in de positie van een kind dat de wereld niet kan begrijpen, beklemd raakt en naar verlossing zoekt. Daarin wordt min of meer voorzien, maar net als in Innocence laat Hadzihalilovic zo veel onbenoemd, dat de meningen na afloop sterk verdeeld zijn.

Er is een verwantschap met de horrorfilms die de Spanjaard Narciso Ibáñez Serrador in de jaren zeventig maakte, maar er zijn ook raakvlakken met de lichamelijke mutaties die het werk van de Amerikaanse beeldhouwer Matthew Barney kenmerken. In de verleidelijke en intrigerende oersoep van Évolution zwemt van alles rond, dat nog dagen door het hoofd blijft spoken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden