Plus

De Bascule lijkt de controle kwijt: 'Een onhoudbare situatie'

Hoge werkdruk, wachtlijsten en volgens critici een chaotische bedrijfsvoering. De Bascule, de belangrijkste organisatie op het gebied van psychiatrische jeugdzorg in Amsterdam, ligt ernstig onder vuur.

De Bascule in Duivendrecht. De kritiek op de instelling voor jeugdpsychiatrie zwelt aan Beeld Rink Hof
De Bascule in Duivendrecht. De kritiek op de instelling voor jeugdpsychiatrie zwelt aanBeeld Rink Hof

'We halen de kennis zelf in huis, omdat de Bascule het laat afweten." Als bestuurder van een scholengemeenschap voor speciaal onderwijs doet Cor de Ruiter permanent een beroep op de Bascule, een academisch centrum dat psychiatrische zorg verleent aan kinderen, jongeren en gezinnen. Vanwege wachtlijsten krijgt De Ruiter vaak nul op het ­rekest.

De Ruiter is bestuurder van Orion, de grootste aanbieder van speciaal onderwijs in Amsterdam. Met negen scholen en twaalfhonderd leerlingen. Tweehonderd daarvan komen in aanmerking voor behandeling door de Bascule. Maar voor sommige stoornissen zit er een jaar tussen een verwijzing van de huisarts en het ­begin van de behandeling.

Zo lang kan De Ruiter niet wachten. "Onze klassen zijn klein, ­gemiddeld twaalf leerlingen. Eén of twee ­probleemgevallen die eigenlijk naar de Bascule moeten, leiden tot grote onrust. Dat gaat ten koste van het onderwijs."

Winst
De Ruiter zegt noodgedwongen vijf sociotherapeuten in dienst te hebben genomen, die werk doen dat Orion normaliter uitbesteedt aan de Bascule. "We teren in op onze financiële reserves. Die bedroegen in 2006 dertien miljoen ­euro, nu nog zes miljoen. Dit jaar en volgend jaar lijden we een miljoen verlies."

De Ruiter wijt de wachtlijsten aan wanbeleid bij de Bascule, de grootste organisatie op het ­gebied van psychiatrische jeugdzorg in de regio. Vorig jaar betaalde de gemeente Amsterdam de Bascule ruim veertien miljoen voor zorg. Om de wachtlijsten te verkleinen maakte het stads­bestuur vorige maand nog eens twee ton vrij.

Tot frustratie van De Ruiter zijn de wachtlijsten daarmee niet weg. Hij ontwaart een patroon: "Een paar maanden voor de kerst en de zomervakantie waarschuwt de Bascule dat het ­gemeentebudget voor de behandeling van kinderen op is. Vervolgens trekt de gemeente de portemonnee. Maar de wachtlijsten blijven."

Wat hem het meest steekt, is dat in 2014 en 2015, toen de Bascule zelf waarschuwde voor een faillissement, de organisatie een boekhoudkundige winst maakte van in totaal ruim vier miljoen. Volgens de Bascule zijn die zwarte ­cijfers het gevolg van onvoorziene meevallers, die samenhangen met de complexe declaratiesystematiek en nabetalingen door de gemeente, en werd er operationeel verlies geleden.

Fusie
­Ook FNV-bestuurder Fred Seifert is kritisch. "In 2013 zei de directie zelf dat de Bascule niet 'in control' was. Dat is nog steeds zo. De interne bedrijfsvoering is niet op orde. Volgend jaar kan de Bascule onder water staan."

De FNV heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg gevraagd om onderzoek naar de hoge werkdruk en wachtlijsten. De inspectie beraadt zich daar nog over.

Seifert beschouwt de problemen als structureel: "De declaratiesystemen en de hulpvraag van cliënten zijn veel complexer geworden. Tel daar de kortere behandeltijden en hogere productienormen bij op en je weet: je komt niet uit."

De enige oplossing die Seifert ziet voor de ­Bascule is een fusie, waardoor administratieve taken door anderen kunnen worden uitgevoerd. Logische fusiepartners zijn volgens hem het AMC of een andere instelling uit de geestelijke gezondheidszorg.

Nellieke de Koning, pas aangetreden als ­bestuurder en psychiater bij de Bascule, vindt het te vroeg daar iets over te zeggen. "Het is geen noodzaak, het kan een optie zijn."

De Koning erkent dat er teams zijn waar de werkdruk erg hoog is. Zij weerspreekt echter dat de bedrijfsvoering niet op orde is en dat een ­faillissement dreigt. Om de wachtlijsten terug te dringen wil ze samenwerken met collega-­organisaties. Die kunnen wachtlijstpatiënten overnemen.

Complexe gevallen
Voor een verklaring van de wachtlijsten verwijst De Koning naar jarenlange bezuinigingen in de gehele jeugdsector. De Bascule verloor in vier jaar tijd een kwart van het budget en een vijfde van het personeelsbestand, ruim honderdvijftig werknemers. De vraag naar jeugdzorg bleef volgens De Bascule echter gelijk.

De Koning: "De Bascule heeft fantastisch personeel, maar is doorgegaan met het behandelen van cliënten met complexe problemen, terwijl de budgetten gekrompen zijn. Een onhoudbare situatie. Dan wordt de werkdruk te hoog en ­ontstaan er uiteindelijk wachtlijsten."

Een andere verklaring voor de wachtlijsten schuilt ook in de populariteit van de Bascule bij ouders, ook buiten Amsterdam. De instelling is gespecialiseerd in zeer complexe gevallen, die andere instellingen niet aankunnen. Het ­Amsterdamse PvdA-raadslid Sofyan Mbarki ­beaamt dat. "De Bascule geldt als de Champions League. Alle ouders willen daarnaartoe."

Voor de nabije toekomst is er nog geen oplossing voor de wachtlijsten. Amsterdam en andere gemeenten willen de budgetten verder terugschroeven, maar de Bascule ziet geen daling van de zorgvraag. De partijen zijn in overleg.

Wanneer de wachtlijsten zijn weggewerkt, kan De Koning niet zeggen. "Ik wil geen valse beloftes doen. Feit is dat we in een maand van 145 wachtende kinderen naar 120 zijn gegaan."

Lees ook: FNV trekt aan bel over De Bascule in Duivendrecht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden