Column

De Amsterdamse woningmarkt als splijtzwam

Michiel CouzyBeeld Wolff

De woningmarkt bepaalt hoe Amsterdam er de komende ­jaren uit gaat zien, dus is het geen wonder dat zo'n groot onderwerp tot spanningen leidt in de Amsterdamse coalitie van D66, VVD en SP.

Reinier van Dantzig, fractievoorzitter van D66, kondigde deze week aan dat hij niet zal instemmen met de woonplannen het college, waarin notabene vier wethouders van zijn eigen partij zitten.

Die aankondiging ging gepaard met een persbericht vol verwijten. De woonplannen zijn 'niet toekomstbestendig' en hebben 'te weinig aandacht voor Amsterdammers met een middeninkomen.' Zulke persberichten sluiten de terugweg af. Dan weet je: dit gaat ploffen.

En dat gebeurde.

De woningmarkt was al vanaf het begin een potentiële splijtzwam in het college, omdat VVD en D66 nu eenmaal een compleet andere visie hebben dan de SP. De liberalen willen meer vrije markt en koop, de socialisten meer sociale woningbouw.

Deze tegenstelling zijn lang gesmoord door coalitiediscipline en de ambitie van de drie ­partijen om een succes te maken van deze bijzondere samenwerking. Maar met de verkiezingen in zicht neemt de discipline af.

Dat D66 ineens SP-wethouder Laurens Ivens in de kou laat staan, is natuurlijk geen toeval. Het steekt Van Dantzig dat de SP het voor elkaar heeft gekregen dat Amsterdam de komende ­jaren meer sociale huurwoningen bouwt. Ivens kreeg de extra sociale woningbouw in ruil voor zijn steun aan de erfpachtplannen van D66 en VVD.

De woningplannen van het college lijken zo uit het verkiezingsprogramma van de SP te komen, zei Van Dantzig. Diederik Boomsma (CDA) wreef het nog even extra in door pesterig op te merken dat een liberaal college met D66 en VVD veel verder gaat met sociale huur dan het vorige college met GroenLinks en PvdA.

In de woningplannen is ook meer ruimte voor middeldure huizen, een stokpaardje van D66, maar dat was onvoldoende pleister op de wonden. Daarvoor had Ivens zijn winst iets te uitbundig en iets te luid gevierd. Dat deed pijn en schreeuwde om revanche.

Maar het gaat om meer dan ­revanche. D66 wil van de woningmarkt dolgraag een verkiezingsthema maken, waarbij de partij kan zich profileert als koning van de middeninkomens. Links wil dat de strijd de komende maanden gaat over de drukte, toerisme en Airbnb. D66 is te pakken op deze onderwerpen. De partij heeft aan zich kleven dat ze de drukte heeft onderschat en zelfs omarmd.

Afleiding is dus gewenst en Van Dantzig heeft de eerste aanzet gegeven. Ook de VVD kan wel wat afleiding gebruiken. Deze partij is net zo kwetsbaar als D66 op het druktedossier en de nieuwe erfpachtplannen hebben te weinig effect op de populariteit.

De uittocht van gezinnen die geen betaalbare koopwoning kunnen vinden, biedt de VVD een uitgelezen kans zich te profileren als hoeder van de kopers. Maar de partij houdt zich opvallend stil.

Bij de VVD voert de onervaren Tjakko Dijk het woord, terwijl D66 en SP van de woningmarkt een strijd maken tussen de lijsttrekkers. Ik ben benieuwd wanneer de VVD wakker wordt.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? m.couzy@parool.nl

Beeld Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden