Plus

De Amsterdamse 'elite' is voor Rutte een populair doelwit

Premier Mark Rutte had zich kennelijk zo erg voorgenomen de Amsterdamse elite de oren te wassen dat hij in tv-programma Buitenhof niet één, maar twee keer verwees naar deze kaste van de hoofdstad.

Mark Rutte Beeld ANP
Mark RutteBeeld ANP

De eerste keer ging het over het klimaatakkoord en de klimaatdoelen. Die moeten we halen, zei Rutte, maar 'niet omdat we dat leuk vinden of omdat het van de Amsterdamse elite moet'.

Een half uur later ging het interview over ­Donald Trump. Rutte wordt 'af en toe giftig', zei hij, van de 'witte wijn sippende Amsterdamse elite' die Donald Trump 'toch wel heel verkeerd' vindt. Waarbij Rutte het woord 'heel' langgerekt uitsprak en de armen ten hemel hief.

Verharde toon
Daar zit je dan, als goedbedoelende Amsterdamse elite, te kijken naar Buitenhof. Het is nog te vroeg voor witte wijn, maar de fles voor de avond staat al koud. En dan word je zo weggezet door de premier. Ook jóuw premier.

VVD'ers hebben er patent op andersdenkenden te verpakken in een karikatuur. Kamerlid Thierry Aartsen sprak eind vorig jaar over chablis drinkende D66'ers en GroenLinksers in het Concertgebouw. En Klaas Dijkhoff zet D66 weg als 'klimaatdrammers'.

De verharde toon past in de campagne die is aangebroken voor de verkiezingen van de Provinciale Staten. Partijen zien vooral de klimaatdiscussie als een buitenkans zich te profileren en de VVD kiest de kant van 'het volk', dat zich zorgen maakt over de kosten voor een duurzamer leven.

Rutte probeert de tegenstellingen tussen volk en elite op te porren, zegt Kaj Leers, auteur van het boek Megafoonpolitiek over politieke communicatie en tegenwoordig bestuurder van de PvdA in Amsterdam. "Hiermee probeert hij zijn achterban in de suburbane gebieden te behagen: daar is de VVD sterk, maar daar is ook de bedreiging van Forum voor Democratie groot."

'Wereldvreemde linkse mensen'
Amsterdam is met zijn linkse bestuur een dankbaar doelwit. "Dat lijkt een communicatiestrategie van Rutte," zegt Michael Hameleers, docent politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. "Op nationaal niveau wordt de stad afgeschilderd als de plek waar de wereldvreemde linkse mensen wonen."

De vraag is of de lokale VVD daar blij mee is. De Amsterdamse VVD-leider Eric van der Burg reageert niet, op een jolige tweet na.

In de boot
Probleem voor Rutte is wel dat hij zelf door het volk wordt gezien als elitair, zegt Hameleers. Op Twitter verschenen al foto's van Rutte die, het bovenlijf ontbloot, in een boot zit met Jort Kelder, die een glas witte wijn vasthoudt: hoe elitair wil je het hebben?

De VVD is dan misschien wel de partij van bier en bitterballen, maar kiezers associëren Rutte daar niet mee. Hier is duidelijk sprake van een uitgedachte strategie om stemmen weg te halen bij Baudet en Wilders, vermoedt Hameleers. "Maar het is niet geloofwaardig."

Rutte hoort premier te zijn van alle Nederlanders, dus óók van die vermaledijde Amsterdamse elite. Hameleers: "Maar Rutte probeert door anti-elitarisme nu vooral de premier van de gewo­ne Nederlanders te zijn."

Lees ook: Wrevel over uitspraken Dijkhof over klimaatakkoord

Reacties

Reinier van Dantzig
Fractievoorzitter D66
"Het zou voor een premier van alle Nederlanders goed zijn als hij zich niet zo afzet tegen de hoofdstad. Verder weet ik uit mijn ervaring als barkeeper dat Amsterdammers meer bierdrinkers zijn."

Lodewijk Asscher
PvdA-leider en Amsterdammer
"Rutte verwart zijn ballerige VVD-vriendjes met gewoon Amsterdam. Amsterdammers maken zich zorgen om de woningnood, het leraren­tekort en het gebrek aan goede banen voor jongeren. Rutte moet leiding geven of wegwezen."

Theo Hiddema
FvD-Kamerlid en wijnliefhebber
"Wat een flauwekul! Eerst wil hij erop slaan en nu dit. Het is zo doorzichtig en ongeloofwaardig. Door zich af te zetten tegen witte wijn in Amsterdam zoekt hij aansluiting bij platvloerse gedachten."

Harold Hamersma
Wijnkenner
"Ik zou champagne aanbevelen, dat is ook witte wijn. Die kun je 24 uur per dag drinken en geeft veel tijd om te mijmeren over de aardbol of Trump: it bubbles your troubles away. Pommery Pop Earth is biologisch en niet al te duur."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden