De ambulance is steeds vaker laat ter plekke

De ambulance kwam vorig jaar in Amsterdam en de regio ruim zesduizend keer vertraagd bij de patiënt. In jaren zijn de aanrijtijden niet zo hard achteruit gegaan.

Beeld ANP

Van de spoedritten die ambulances afleggen moet 95 procent binnen vijftien minuten bij de patiënt zijn.

Ambulance Amsterdam haalt dat bij lange na niet. In 2017 kwam slechts 90,2 van de spoedambulances op tijd, 2,6 procent minder dan in 2016. Dat is na Rotterdam-Rijnmond (met 88,5 procent) de slechtste aanrijtijd van Nederland.

Dat blijkt uit cijfers van koepelorganisatie Ambulancezorg Nederland (AZN), dat alarm slaat over de vastlopende acute zorg in Nederland. De rek is eruit, zegt AZN-voorzitter Han Noten. "De grenzen van de manier waarop nu zorg wordt verleend zijn bereikt."

Chronisch personeelstekort
Landelijk waren 1 procent meer ambulances vertraagd. Dat zou tot levensgevaarlijke situaties kunnen leiden, bijvoorbeeld bij mensen met ernstige bloedingen of bij hartpatiënten. Volgens Ambulance Amsterdam zijn er geen calamiteiten door vertragingen bekend.

Wat voor schade patiënten hebben opgelopen door bijvoorbeeld het later toedienen van medicijnen of zuurstof weet Noten niet. "Daar is weinig onderzoek naar gedaan. Zonder het probleem weg te wuiven: de kwaliteit van onze ambulancemedewerkers is enorm verbeterd. Ik heb liever een goed gekwalificeerde broeder die te laat is dan een taxichauffeur die op tijd is."

De ambulancediensten worden geplaagd door een chronisch tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen en een toenemende vraag naar spoedzorg. In Amsterdam is dat al jaren een probleem.

"Op een formatie van ongeveer 250 verpleegkundigen hebben we structureel 25 tot 30 vacatures open staan," zegt Frans Sier, directeur van Ambulance Amsterdam. "Vorig jaar hebben we er twintig opgeleid en zijn er negentien weggegaan."

Om druk van de ketel te halen huurt Ambulance Amsterdam sinds april drie patiëntenvervoerders in om een deel van het 'besteld vervoer' te doen, de ritten zonder spoed. "Het is een noodoplossing," zegt Sier.

"Het is te duur om daar langer dan nodig mee door te gaan." Ook begint de ambulancedienst een pilot waarbij ze niet-gespecialiseerde verpleegkundigen aantrekken om het besteld vervoer te doen. "Zo binden we mensen aan ons met minder complex werk, die we intern kunnen opleiden zodat ze later ook op de spoedambulance kunnen."

Verwarde patiënten
Er zijn meer factoren die de druk opvoeren, stelt Hoofd Operatie van Ambulance Amsterdam Frank Berg. De opnamestops bij de ziekenhuizen, waardoor ambulances moeten uitwijken naar een ander ziekenhuis.

Amsterdam wordt ook drukker, zowel met verkeer als met inwoners en toeristen. Al jaren neemt het aantal ritten toe, tot 128.053 ritten in 2017. Opvallend is dat het aantal ritten nu lijkt te stabiliseren.

Tegelijkertijd, zegt Berg, zijn ambulance­medewerkers wel vaak langer bezig met kwetsbare patiënten. Ouderen wonen door overheidsbeleid langer zelfstandig thuis.

"Ze worden vaak zieker aangetroffen dan vroeger. Ook zien we een flinke toename van patiënten met verward gedrag waar we naartoe gaan. Voordat die mensen de juiste diagnostiek en zorg hebben gaat er veel tijd voorbij. De druk in de stad neemt toe en onze 500 collega's lopen 24 uur per dag de benen uit hun lijf om al die mensen goede zorg te leveren."

Volgens Sier mogen al die factoren geen excuus zijn. "We hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid om op tijd bij die patiënt te zijn. Het percentage van ambulances dat op tijd is, moet omhoog."

Aantal ritten van Ambulance AmsterdamBeeld Laura van der Bijl

Cijfers in Amsterdam

- Amsterdamse ambulancemedewerkers moeten gemiddeld 4,7 keer uitrukken per dienst, gemiddeld is dat in Nederland 2,3 keer.

- De Amsterdamse ambulance is gemiddeld met 10:14 minuten bij de patiënt in nood. Het landelijk gemiddelde is 9:41 minuten.

- Pas bij 18 minuten is in Amsterdam en regio de 95 procent van de ambulances ter plaatse.

- Van de 128.053 ritten waren er in 2017 88.205 spoed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden