Plus

De Almereconnectie van Turkse premier Yildirim

Het familiebedrijf van de Turkse AKP-premier Binali Yildirim zit deels in Nederland. De wirwar aan activiteiten leidt tot forse verliezen en verwarring.

President Erdogan (rechts) op het huwelijk van Erkam Yildirim (midden). Links van de bruid premier Binali Yildirim. Beeld Anadolu Ajansi

Een curieus bericht deze zomer in Het Parool: in de nacht van de couppoging in Turkije belde een moskee in Almere met de zoon van premier Binali Yildirim, om te vragen hoe de vlag erbij hing.

Erkam Yildirim, die met zijn vader op een geheime locatie bivakkeerde, meldde die bloedige julinacht dat alles in orde was. "Hij vroeg ons voor hem en zijn vader te bidden," vertelde de voorzitter van de Sultan Ahmetmoskee in Almere. "Ik moest de groetjes doen aan alle leden van de moskee."

Hoe kent de familie Yildirim de moskee­gangers in Almere? Wat is haar band met Nederland? Is het toeval dat Binali Yildirim in 2014, als minister, de Sultan Ahmetmoskee bezocht?

Te gevoelig
Moskeevoorzitter Ramazan Gül, volgens zijn Facebookpagina dit voorjaar speciale gast op het congres van de regerende AKP waar Yildirim werd benoemd als partijvoorzitter, wil er nu niets meer over zeggen. Een toezegging voor een gesprek over de Yildirims trekt hij de volgende dag in. Ook elders in de Turks-Nederlandse gemeenschap is het onderwerp te gevoelig om openlijk te bespreken.

Binali Yildirim is vertrouweling van president Recep Erdogan, die hem vier maanden geleden premier maakte. De band met Erdogan gaat ver terug. Yildirim promoveerde in 1994 tot baas van de veerdienst in Istanboel, waar Erdogan net burgemeester was. Bij het huwelijk van Erkam Yildirim in 2012 was Erdogan getuige.

Happy Dolphin
Toen Binali Yildirim in 2002 minister werd, werd zoon Erkam de baas van het bescheiden maritieme familiebedrijf Derin Denizcilik, aldus Turkse media. Volgens diezelfde bronnen kocht Erkam in 2003 voor 445.000 euro de veerboot Happy Dolphin, die dan gaat varen tussen Turkije en Italië. Het is het begin van een opmars in de scheepvaart.

De zakelijke activiteiten zijn niet onomstreden. In 2014 stelde oppositiepartij CHP vragen. Bezit Erkam inmiddels dertig schepen? Heeft minister Yildirim grote opdrachten gegeven aan de Kolin Group, een concern waarmee zijn zoon banden zou hebben? Is Erkam mede-­eigenaar van het bedrijf Zealand Shipping in Almere? De vragen bleven onbeantwoord, meldden Turkse kranten nog dit voorjaar.

Privérekening
Dat past in het beeld dat Erkam Yildirim (35) onder de radar blijft. Voor dit verhaal is hij niet bereikbaar. Op internet laat hij nauwelijks sporen achter van zijn zaken in Nederland. Ook over de sponsoring door Zealand Shipping van een zaalvoetbalteam in Almere is vrijwel niets terug te vinden.

De privérekening van Yildirim in een jaarverslag van een bv in Almere is een van de tastbare bewijzen van zijn aanwezigheid. Eind 2014 bedraagt het saldo 9186 euro.

Het grote publiek in Turkije kent Erkam Yildirim als zakenman in de maritieme sector. Dit voorjaar kwam hij in opspraak omdat hij in een casino in Singapore was gefotografeerd. Pijnlijk, want in het overwegend islamitische Turkije is gokken verboden. De beelden belandden op de voorpagina van de krant Sözcü. Erkam klaagde de krant aan wegens smaad.

Yusuf Efe speelt een belangrijke rol bij de banden van de familie Yildirim met Nederland. Efe, afkomstig uit Turkije en werkzaam in Nederland, zou als vermogensbeheerder van ABN Amro in contact zijn gekomen met de familie Yildirim.

Zealand Shipping
Vanaf 2010 leidde Efe vanuit Almere Zealand Shipping. Yildirim was aanvankelijk de enige aandeelhouder van de eerste internationale vrachtrederij van Flevoland, zoals het bedrijf zich afficheert.

Zealand Shipping houdt zich bezig met scheepsbouw, cargotransport en het leveren van bemanningsleden. Met het gunstige fiscale klimaat en de rechtszekerheid geldt Nederland als goede uitvalsbasis voor zulke bedrijven.

In 2011 leverde Zealand Shipping zijn eerste schip af, de Zealand Beatrix. 130 meter lang en ruim twintig meter breed - een volwaardig zeeschip. Een groot deel van de daaropvolgende negen schepen is ook vernoemd naar leden van het Nederlandse koninklijk huis.

De meeste schepen zijn gebouwd op een Turkse scheepswerf van de Kolin Group, een concern met volgens kenners goede banden met de regering in Ankara. Datzelfde Kolin duikt op als aandeelhouder in Shipport International, een inmiddels opgeheven bv'tje met Yusuf Efe als bestuurder en Zealand Shipping als bewaarder van de boeken.

De krant Sözcü bericht over in ­Turkije omstreden casinobezoek van Erkam Yildirim, ­omcirkelt op de ­foto Beeld Sözcü

Via weer een andere bv in Almere was Yildirim tot 2014 medeaandeelhouder van een Turkse scheepsbevrachter. Er is een connectie met het Panamese North Bulkers en tot 2014 was Yildirim mede-eigenaar van Q-Shipping uit Barendrecht, dat scheepsmanagement levert aan rederijen.

Niet nauw betrokken
"Ik heb Erkam Yildirim een paar keer de hand geschud. Maar hij is niet nauw betrokken bij de dagelijkse gang van zaken," zegt Jurry Hofland, financieel directeur van Q-Shipping. Hij noemt Zealand Shipping 'een vrij belangrijke cliënt'.

Volgens Hofland is Zealand Shipping niet alleen van Yildirim, maar ook van een aantal internationale investeerders. Die zijn dan mede-aandeelhouders in Holland Investments Coöperatief, een door Yildirim bestuurde bv in Almere die boven Zealand Shipping hangt. De wirwar van bv's is ook voor het personeel ondoorgrondelijk. Soms weet je niet voor wie je aan het werk bent, vertelt een ingewijde.

Om de verwarring te vergroten: het moeder­bedrijf van Zealand Shipping had tot eind 2015 een bv voor het exploiteren van een sauna. Volgens de Turkse krant Cumhuriyet schonk deze bv in 2014 1,75 miljoen Turkse Lira (een half miljoen euro) voor de bouw van een moskee in een door de AKP bestuurd district in Istanboel.

De schenking past in het beeld van de Yildirims als zeer religieuze familie. "We kregen een koran als relatiegeschenk," herinnert een oud-werknemer in Istanboel zich.

Van tijd tot tijd bezoekt Yildirim Almere. In 2007 kocht hij een bescheiden hoekhuis in de stad, voor 230.000 euro. Volgens de leverings­akte zou hij het gebruiken als woonhuis, buurtbewoners zeggen dat hij er nooit zelf heeft gewoond. Een bekende van Zealand Shipping vertelt dat hij elders in de stad een appartement gebruikt(e) als pied-à-terre.

Yildirim is in Almere onder meer (mede-)eigenaar van twee naast elkaar gelegen kantoor­panden, gekocht voor in totaal ruim een miljoen euro. In een van die glazen 'bedrijfsvilla's' zitten Zealand Shipping én Castillo Real Estate, een andere onderneming van Yildirim, actief in het onroerend goed. Ook hier was oud-ABN Amrobankier Yusuf Efe lange tijd bestuurder, met zijn in Amsterdam geboren echtgenote.

Keihard getroffen
In 2014 leed Castillo Real Estate verlies. Dat heeft het bedrijf gemeen met Zealand Shipping. De maritieme sector is keihard getroffen door de economische crisis. Wereldwijd verkopen rederijen bezittingen en schrappen ze banen om te overleven.

Schepen zijn sterk in waarde gekelderd, soms met wel vijftig procent in een jaar. Dat vormt een belangrijke verklaring voor de verliezen van Zealand Shipping. Tussen 2012 en 2015 gaat het om meer dan acht miljoen.

Yusuf Efe en Yildirim zijn inmiddels uit elkaar. Volgens een ingewijde ligt de oorzaak in onenigheid over de grote leningen die het bedrijf vanaf 2011 is aangegaan, waardoor het eind 2014 was opgezadeld met een schuldenlast van meer dan honderd miljoen, een ongunstige solvabiliteit (de verhouding tussen vreemd en eigen vermogen, een graadmeter van de financiële positie op lange termijn) en een negatief werkkapitaal van bijna tien miljoen.

Niet dynamisch
Het kantoor van Zealand Shipping in de Guam­straat in Almere wekt deze week niet de indruk van een dynamisch bedrijf. Welgeteld één werknemer is aanwezig om de deur open te doen en de telefoon te beantwoorden voor zowel Zealand Shipping als Castillo Real Estate. De directie is twee weken op vakantie, meldt hij.

De website van Zealand oogt achterhaald. Schepen die al in 2013 zijn verkocht aan bv's van de Kolin Group, die zijn gevestigd aan de Herengracht in Amsterdam, staan nog vermeld als onderdeel van de eigen vloot.

Volgens een ingewijde zijn vanaf 2015 de nodige medewerkers in Turkije en Nederland vertrokken en niet vervangen. "Personeel vroeg zich al langer af: hoe lang kan dit nog goed gaan?"

Geen reactie Yildirim

Erkam Yildirim was niet bereikbaar voor commentaar. Via Zealand Shipping/Castillo Real Estate zijn hem en de bedrijfsleiding een aantal vragen voorgelegd, waarop geen antwoord is gekomen.

Yusuf Efe en zijn vrouw weigerden medewerking. "We zijn uit elkaar en hebben afgesproken daarover niet naar buiten te treden," aldus Efe over Yildirim. Verder wil hij er niets over zeggen. De Kolin Group en premier Yildirim reageerden niet op verzoeken om contact.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden