De Academie van Bouwkunst Amsterdam is 100 jaar

Eeuwfeest Academie van Bouwkunst ter ere van haar 100 jarig bestaan. Alumni medewerkers, studenten, werkgevers, docenten van nu en vroeger vieren feest op de Alumnidag. Foto Olivier Middendorp Beeld
Eeuwfeest Academie van Bouwkunst ter ere van haar 100 jarig bestaan. Alumni medewerkers, studenten, werkgevers, docenten van nu en vroeger vieren feest op de Alumnidag. Foto Olivier Middendorp

AMSTERDAM - De Academie van Bouwkunst Amsterdam werd zondag dit weekeinde honderd jaar. Dat werd gevierd met een symposium in het Amsterdamse Conservatorium.

Architectuuropleidingen zitten altijd in een spagaat. Moeten ze studenten leren hoe je een mooi gebouw ontwerpt, of moeten ze hen opleiden voor de zelfstandige beroepspraktijk? In dat geval zouden ook vakken als acquisitie en bureauorganisatie aan de orde moeten komen. Nu komt daar meestal weinig van te terecht.

Bij de Amsterdamse Academie van Bouwkunst zal dat ook nog wel even zo blijven, bleek zaterdag uit het symposium 'Reinventing the Academy' in het Conservatorium op het Oosterdokseiland. Met het symposium en tentoonstellingen in Arcam en de Zuiderkerk viert de school zijn honderdjarige bestaan. ''Niet iedere student heeft de ambitie om een eigen bureau te beginnen'', vindt directeur Aart Oxenaar.

''Het is de taak van de academie om studenten zich te laten realiseren wat voor soort architect ze willen zijn. De rest leren ze wel in de praktijk.'' En praktijkervaring is verzekerd, want alle studenten aan de academie werken vier dagen per week op een architectenbureau. In de avonduren en op vrijdag volgen ze de Masteropleiding, de weekends zijn voor studie. Niet voor de luie leerling dus.

Om de opleiding af te zetten tegen wat in het buitenland gebruikelijk is, nodigde de academie sprekers uit van soortgelijke scholen in Engeland, Zwitserland en de Verenigde Staten. Over een ding zijn de buitenlanders het eens: veel architectuuropleidingen beantwoorden niet meer aan de eisen die de samenleving aan architecten stelt.

''De scholen verliezen hun relevantie voor de architectonische praktijk'', zegt Brett Steele, de Amerikaanse directeur van architectuuropleiding AA in Londen. Ouderdom (de AA werd opgericht in 1847) is daarbij eerder een handicap dan een voordeel. ''Veel eerbiedwaardige culturele instituten missen aansluiting op de hedendaagse maatschappij, doordat ze vasthouden aan de idealen uit de tijd van hun oprichting. Die zijn inmiddels achterhaald. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor dagbladen, zelfs voor de New York Times.''

Iets soortgelijks constateert Ted Landsmark, directeur van de Boston Architectural College (uit 1881). ''De architectuurpraktijk is globaal en interdisciplinair'', zegt hij, ''en scholen zijn dat over het algemeen niet''. Met andere woorden: er zijn ontzettend veel partijen bij het bouwproces betrokken, maar in het onderwijs wordt hun inbreng gemist. ''De meeste docenten geven nog steeds les zoals dat gebruikelijk was aan het begin van de twintigste eeuw, als een soort Frank Lloyd Wright die zijn potlood slijpt en streng over de schouder van de student meekijkt.''

Nog een gemis noemt hoogleraar Christophe Girot van de ETH in Zürich (1855): er zijn geen discussies meer over wat mooi en lelijk is. ''Als je tegenwoordig het woord esthetiek in de mond neemt, kijkt iedereen je vies aan. ''

Maar hoe moet het dan wel? Dat bleek uit het middagprogramma, waaruit verschillende suggesties naar voren kwamen. De academie moet internationaler worden, studenten moeten vrijer worden gelaten om hun eigen interesses te onderzoeken, docenten moeten in het openbaar met elkaar in discussie treden over hun didactische uitgangspunten, de school moet 24 uur per dag, zeven dagen per week open zijn, er moet meer uitwisseling komen met andere creatieve disciplines. En, de opvallendste uitkomst: meerdere mensen adviseerden de directeur het huidige gebouw te verlaten, een prachtig, net verbouwd zeventiende-eeuws pand aan het Waterlooplein.

Oxenaar zelf herkende die behoefte wel: ''Ons gebouw is zo mooi, dat het je in slaap sukkelt. Het geeft je de indruk dat alles wel in orde is met het architectuuronderwijs. Misschien moesten we maar eens verhuizen naar een loods in het Westelijk Havengebied.'' (DAVID KEUNING)

Tentoonstelling 'Stad uit de School', Arcam, Prins Hendrikkade 600. Tot 25 oktober. Tentoonstelling 'Academie van Bouwkunst Amsterdam: afstudeerprojecten van 1908 tot 2008', Zuiderkerk, Zuiderkerkhof 72
Tot 28 november.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden