Lijstje

De 8 grootste dossiers uit Van der Laans eerste ambtstermijn

De eerste ambtstermijn van Eberhard van der Laan zit erop. Donderdag is hij officieel herbenoemd als burgemeester van Amsterdam. Wat waren de grootste dossiers in zijn eerste termijn? Wij zetten ze in oktober 2015 op een rij. Lees ze hier terug.

In januari 2013 luidde Eberhard van der Laan de 24 uursvergunning in met een dj-set in Trouw. Beeld Marc Driessen (www.marcdriessen.com)
In januari 2013 luidde Eberhard van der Laan de 24 uursvergunning in met een dj-set in Trouw.Beeld Marc Driessen (www.marcdriessen.com)

1. Zwarte Piet
Vanwege de enorme felheid van het Zwarte Pietdebat durven maar weinigen zich uit te spreken over de kwestie. Zo niet Eberhard van der Laan. Als echte burgervader nodigt hij eind 2013 voor- en tegenstanders uit voor gesprekken over de zwarte knecht van Sinterklaas.

Hij maakt zich er uiteindelijk hard voor om Zwarte Piet te ontdoen van 'negroïde stereotyperingen', maar Van der Laan gaat wel in beroep tegen het besluit van de rechter dat de gemeente de vergunningverlening voor de intocht moet heroverwegen, zoals tegenstanders van Zwarte Piet hadden geëist. Zijn argument: de rol van Zwarte Piet moet geen juridische zaak zijn, maar onderwerp van een maatschappelijk debat.

Uiteindelijk stelt Van der Laan in november 2014 de nieuwe Piet voor aan Amsterdam: de 'schoorsteenpiet' - mét roetvegen, maar zonder goudkleurige oorringen en roodgeschminkte lippen.

null Beeld anp
Beeld anp

2. Huldiging Ajax
Als hooligans tijdens kampioenshuldiging van Ajax in 2011 een spoor van vernielingen door de stad trekken, is voor Van der Laan de maat vol. Bij een volgend kampioenschap hoeven de fans niet meer te rekenen op een huldiging op het Museumplein.

En inderdaad: als Ajax zich het seizoen erop na 34 speelrondes opnieuw kampioen van Nederland mag noemen, wordt het feestje verplaatst naar het troosteloze Arena Park. Van der Laan maakt zich er niet geliefd mee bij de Ajaxaanhang, maar dat weerhoudt hem er niet van het podium te beklimmen voor een toespraak.

Een striemend fluitconcert klinkt, maar Van der Laan dient de fans scherp van repliek. 'Ik wil jullie er wel aan herinneren dat ik al een seizoenskaart had toen jullie allemaal nog naar Sesamstraat keken in jullie pyjamaatjes.' Alle daaropvolgende huldigingen verlopen zonder noemenswaardige incidenten.

3. Zedenzaak rond Robert M.
De omvangrijke misbruikzaak in 2010 - tientallen Amsterdamse baby's en peuters waren door Robert M. misbruikt in onder meer kinderdagverblijf Het Hofnarretje - geldt voor Van der Laan als zijn eerste echte crisis als burgemeester.

Hadden sommige Amsterdammers bij zijn aantreden nog wat twijfels door zijn 'shabby' uiterlijk, tijdens het drama rond de zedenzaak ontwikkelt Van der Laan zich met verve tot burgervader van Amsterdam. Met een stevig onderhoud op het stadhuis leidt hij het aftreden van de directeur van Het Hofnarretje in.

En door zich op te werpen als vertrouwenspersoon van de ouders wier kinderen mogelijk slachtoffer waren, weet hij te voorkomen dat hun zorgen en frustraties zich tegen de gemeente richten.

null Beeld anp
Beeld anp

4. Inhuldiging van Willem-Alexander
De inhuldiging van Willem-Alexander als koning in 2013 is veruit de grootste veiligheidsoperatie onder verantwoordelijkheid van Van der Laan, die als burgemeester ook eindverantwoordelijk is voor de openbare orde en veiligheid.

Naar verwachting zouden 1 miljoen mensen naar Amsterdam komen om het koninklijke spektakel van dichtbij mee te maken en voor de reguliere festiviteiten op Koninginnedag. Met de rellen tijdens de inhuldiging van koningin Beatrix op 30 april 1980 nog in het geheugen, worden alle risico's en gevaren onder leiding van de burgemeester in kaart gebracht. Het móet goed gaan.

En dat gaat het. Het enige noemenswaardige incident is de arrestatie van twee republikeinse activisten vlak voor de balkonscène. Eberhard van der Laan biedt er later uitgebreid z'n excuses voor aan.

null Beeld anp
Beeld anp

5. Top 600
Vlak na het aantreden van Van der Laan als burgemeester in 2010 vraagt toenmalig hoofdcommissaris van de politie Bernard Welten hem wat hij het liefst zou willen. Dat antwoord heeft de burgervader paraat: de meest criminele jongeren van de straat halen.

De top 600 is geboren. De wens van Van der Laan is niet verrassend: veiligheid is vanaf het begin zijn hoogste, en volgens sommige critici enige prioriteit. De aanpak moet ervoor zorgen dat de 600 grootste lastpakken van de stad binnen twee jaar stevig worden aangepakt met een lik-op-stukaanpak. De eerste resultaten zijn positief, maar of de aanpak echt succesvol is, valt nog niet te zeggen.

null Beeld anp
Beeld anp

6. Treiteraanpak
Na jaren voor enorme overlast te hebben gezorgd in Amsterdam-Noord, moet de familie Dimitrov uiteindelijk in 2013 gedwongen verhuizen naar een afgelegen containerwoning op Zeeburgereiland. In datzelfde jaar gaat actieplan Treiteraanpak van start.

Een absolute verdienste van Van der Laan, die met zijn vastberaden optreden laat zien dat treiteraars in zijn stad niet langer hun gang kunnen gaan. Met de aanpak wil de burgemeester opkomen voor Amsterdammers die gebukt gaan onder de terreur van asociale buren.

De familie Dimitrov geldt als slechts één van de vele gezinnen in de stad die omwonenden terroriseren. In totaal worden door de stadsdelen 79 zaken aangemeld voor de zogeheten Treiteraanpak.

null Beeld anp
Beeld anp

7. 24 uursvergunningen
Al in zijn eerste jaar als burgemeester werkt Van der Laan aan een voorstel waardoor een aantal horecazaken dag en nacht open mag zijn. Hij komt daarmee tegemoet aan de grote behoefte onder uitgaanspubliek tot in de vroege ochtend uit te gaan.

Ook de gemeenteraad vraagt om versoepeling van openingstijden om het uitgaansleven een nieuwe impuls te geven. Van der Laan wil er best aan meewerken, maar bewoners mogen niet uit het oog worden verloren.

Daarom maken alleen clubs buiten het centrum kans op een zogeheten 24 uursvergunning. Wijlen TrouwAmsterdam krijgt in januari 2013 uiteindelijk de primeur. Op z'n Van der Laans kruipt de burgemeester zelf achter de draaitafels om de vergunning in te luiden. Welke plaat hij draait? Brotherman van Detroit Swindle.

null Beeld Marc Driessen (www.marcdriessen.com)
Beeld Marc Driessen (www.marcdriessen.com)

8. Uitgeprocedeerde asielzoekers
Eind 2012 ziet Van der Laan zich geconfronteerd met een groep uitgeprocedeerde asielzoekers die van plek naar plek door de stad zwerven: van tentenkamp naar gekraakte garages en leegstaande kantoren.

Van der Laan botst in dit dossier frontaal met toenmalig staatssecretaris van Justitie Fred Teeven. Net als andere burgemeesters verwijt Van der Laan de staatssecretaris, die weigert opvang te bieden, dat hij de wrange vruchten plukt van het halsstarrige beleid uit Den Haag.

Eind 2013 regelt Van der Laan in een voormalig huis van bewaring aan de Havenstraat opvang voor de illegalen. Zij moeten dan wel, indien mogelijk, meewerken aan een terugkeer naar hun land van herkomst. Na een half jaar sluit de Vluchthaven weer, slechts enkelen zijn ook daadwerkelijk teruggekeerd.

Omdat Van der Laan niet wil dat uitgeprocedeerde asielzoekers op straat belanden stelt hij een bed-, bad-, broodvoorziening ter beschikking. Deze 'sobere opvang' is tot op de dag van vandaag nog open.

null Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden