Plus

De 5 plagen van AkzoNobel

AkzoNobel zet donderdag weer een stap in zijn jaar der verschrikkingen. Dan stemt een bijzondere aandeelhoudersvergadering over het plan om het bedrijf op te splitsen in een verf- en chemietak. De bodem van de met vijf plagen gevulde gifbeker lijkt nog niet in zicht.

Akzo gaat een onzeker 2018 in Beeld Shutterstock

1. Valsp

'In een paar minuten de kleur verf in je blik waar je al jaren naar op zoek bent.' De belofte die het Amerikaanse verfmerk Valspar sinds afgelopen weekend aan Nederlandse schilders doet, is een schop tegen de schenen van AkzoNobel.

Het Nederlandse concern is sinds 2012 zelf niet meer actief met producten voor woningen in de VS, nadat het zijn Amerikaanse verfmerk Glidden had verkocht aan aartsrivaal PPG. Dat weerhoudt Amerikanen er niet op Akzo's thuismarkt te concurreren. PPG gaf Glidden in Nederland gewoon een nieuw Europees afzetgebied.

Met de blikken van Valspar duikt nu ook Sherwin-Williams op, het grootste verfbedrijf ter wereld. De Amerikaanse verfgigant is overzee zo ongeveer wat Akzo met verfmerken als Sikkens en Flexa in ons land is.

Sinds vorige week staat Valspar bij bouwmarkt Hornbach in de schappen, pal naast het Akzo-assortiment. Voor Sherwin Williams is dit de springplank om de rest van continentaal Europa te kleuren - een strijd die het allereerst voert met AkzoNobel.

2. Axalta

Hoe verzuur je de melk voor bedrijven die je willen overnemen? Doe zelf een majeure overname, waardoor je de lat flink hoger legt.

In het Amerikaanse Axalta dacht Akzo dit najaar een hele aardige dam te hebben gevonden. Niet alleen om een toekomstige overnamepoging af te weren, maar ook omdat het veel kleinere bedrijf goed aansluit bij de bestaande activiteiten op het gebied van autolakken. AkzoNobel is de grootste leverancier van dit product voor garages en schadeherstel, Axalta levert het juiste middel aan autofabrikanten.

Maar zulke avances hebben vaak een onbedoeld neveneffect: ze zetten de partijen ook in de etalage. Tijdens de gesprekken met Akzo werd Axalta benaderd door het Japanse Nippon Paint. De Japanners wapperden met geld naar de Amerikanen, terwijl Akzo vooral in eigen aandelen wilde betalen. Axalta onderhandelt inmiddels exclusief met de Japanners.

3. Volvo Ocean Race

Sponsoring was bij AkzoNobel altijd een toonbeeld van bescheidenheid. Het concern zoekt het vooral in wederzijdse deals met onder meer Carré, Rijksmuseum of het Concertgebouw - en vergelijkbare buitenlandse instellingen - waarbij het schilderwerk en pr kan mengen.

Maar op zee is Akzo deze zomer uit haar sponsorschaduw getreden. In de prestigieuze Volvo Ocean Race vaart nu een prominente Akzoboot mee. Slim gevonden, want met scheepscoatings van dochter International is Akzo één van de grootste producenten van beschermende producten voor de maritieme wereld.

Alleen is de sponsorstunt, naar verluidt 15 miljoen euro waard, aardig vergiftigd, doordat de beoogde captain Simeon Tienpont daags voor de start van de race uit zijn ambt werd gezet na een machtsstrijd met Akzo's marketingteam. Via een arbitragezaak wist de Zeeuw ter elfder ure weer aan boord terug te keren, ten koste van de nieuwe kapitein en drie ervaren bemanningsleden die weigerden mee te varen.

Akzo zit sindsdien in de maag met zijn zeilteam, ook omdat het vanwege alle andere ophef dit jaar juist niet op zulke negatieve publiciteit zit te wachten. Een prominente rol voor Team Akzo, aanvankelijk getipt voor de overwinning, lijkt niet meer mogelijk. Na de eerste etappes en havenraces staat het team vierde - van zeven schepen.

4. PPG

Een overnamebod vermomd als kennismakingsgesprek. Als de Amerikaanse verf- en chemiegigant begin maart zijn interesse voor AkzoNobel kenbaar maakt door Akzotopman Ton Büchner te misleiden, is de toon direct gezet.

Vervolgens trapt PPG op zo ongeveer elke Nederlandse teen, waar het maar op kan trappen. De Amerikanen zetten alle wapens in. Büchner en president-commissaris Antony Burgmans worden zwartgemaakt, er wordt een kongsi gesloten met kersvers Akzo-aandeelhouder Elliot, die omineus vlak voor het bod plots een belang in Akzo neemt. Er volgen rechtszaken, pr-bureaus vuren publicitaire beschietingen uit en het bod bedraagt uiteindelijk 27 miljard euro.

Door een combinatie van halsstarrige weigerachtigheid, pro-Akzo-steun van politiek, kabinet, bedrijfsleven, vakbonden, samenleving en de grootste groep Akzo-aandeelhouders - maar vooral door de kennis van Burgmans, die vaak genoeg aan de andere kant heeft gestaan - wordt het offensief van PPG gepareerd. Een zelden gebruikte wetsregel, die een afkoelingsperiode van een half jaar verordonneert als een overnamestrijd lang duurt, doet de rest.

De prijs van deze 'overwinning' is hoog. Om de aandeelhouders in de overnamestrijd aan zijn kant te krijgen, haalt Akzo versneld een plan van de plank om het bedrijf op te splitsen in een verftak en een chemiebedrijf. Dat voornemen was er al voor de overnamestrijd.

Met de miljardenopbrengst van een beursgang of verkoop van de chemie-activiteiten wil Akzo niet alleen de verftak financieel schragen, maar ook in totaal 1,6 miljard euro uitkeren aan de aandeelhouders, als dank voor hun steun.

Het voorstel, waarover donderdag wordt gestemd tijdens een bijzondere aandeelhoudersvergadering, is een riskante strategie. Zonder chemietak is AkzoNobel hapklaar voor een volgende vijandige overnamepoging.

Vrijdag is de wettelijke overnamestop weer van de baan en kan weer ongestraft op Akzo worden geboden. PPG heeft al laten weten het boek Akzo te hebben gesloten. Maar zelfs als die mededeling gemeend is, dan nog zullen andere kandidaten nu weten hoe ze de buit wél moeten binnenhalen.

Aandeel AkzoNobel Beeld Laura van der Bijl

5. Ziekte

In de nasleep van de overnameoorlog raakte Akzo eerst topman Ton Büchner door ziekte kwijt, enkele weken later gevolgd door finan­cieel bestuurder Maëlys Castella - wier ziekte volgens het bedrijf los staat van de PPG-affaire.

Onder de nieuwe topman Thierry Vanlancker, in 2016 bij Akzo binnengekomen vanaf Axalta, en de bij een trustkantoor gehaalde cfo Maarten de Vries - wiens benoeming donderdag door de aandeelhouders moet worden goedgekeurd - gaat Akzo een onzeker 2018 in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden