Jaaroverzicht

De 20 beste albums van 2014

Het Parool blikt terug op 2014. Deel 4: wat vinden de muziekrecensenten de beste albums van het jaar?

Vlnr: Simin Tander, Dieterich Buxtehude en D'Angelo Beeld ANP

POP

1. D'Angelo - Black messiah
Op de valreep. Lang gewacht, toch gekregen. Na een platenstilte van veertien jaar slaat D'Angelo toe met 'Black messiah'. Soul is het uitgangspunt, maar er wordt druk geëxperimenteerd. Geen plaat die meteen vriendjes wil worden, maar dat was 'Voodoo', zijn vorige meesterwerk, ook niet. Dit wordt een zwarte kerst.

2. Typhoon - Lobi da basi
Andere rappers zweren bij stoere praat, Glenn de Ramdarie alias Typhoon spreekt de taal der liefde. 'Lobi da basi' ('Liefde is de baas' in het Sranang) is de plaat waarmee hij zich dit jaar definitief vestigde als de belangrijkste rapper van het land. Zijn positieve en wijze teksten declameert hij op een lekker zwoele mix van soul, jazz, funk, calypso, gospel, blues en kaseko.

3. Benjamin Herman - Trouble
Jawel, meneer de popjournalist zet thuis graag een jazzplaatje op. En altsaxfonist Benjamin Herman is op zijn beurt helemaal niet vies van pop. Op 'Trouble', een album met heerlijke bijkomjazz, staat een geweldige cover van Sly Stone's 'Wishful thinkin'. Wordt gezongen door Daniël von Piekartz, die op Trouble een prominente rol speelt; het ene moment klinkt hij als een oude jazzzangeres, dan weer als die meneer die hier op één staat. Onbegrijpelijk dat hij niet veel bekender is.

4. The Kik - 2
De nieuwe generatie Van Brummelen vindt, met uitzondering van hiphop, alle Nederlandstalige muziek stóm. Maar in de auto onderweg naar Frankrijk gingen ze deze zomer overstag voor The Kik. 'Het lijkt wel veel op The Beatles, hè pap?' Zo is het jongens, maar waar The Kik voorheen vooral te rade ging bij de vroege Beatles, is '2' meer geïnspireerd door het late werk. 'Boeie!'

5. Sharon Jones & The Dap-Kings - Give the people what they want
Cipier geweest, chauffeur op een geldtransportwagen ook. Nee, Sharon Jones krijgt je er niet snel onder. Maar het was toch schrikken toen bekend werd dat de soulzangeres kanker had. Hier klinkt haar stem gelukkige weer precies zo als we die kenden: luid, groot en vol van smart.

(Door: Peter van Brummelen)


KLASSIEK

1. Dieterich Buxtehude - Opera omnia
Ton Koopman nam alle overgeleverde werken op van Bachs grote voorganger, Dieterich Buxtehude (op 29 cd's) en daarmee heeft hij uiterst belangwekkend pionierswerk verricht. De kwaliteit van de muziek, voor orgel, klavecimbel en voor grotere instrumentale en vocale bezettingen, is ronduit verbluffend. Buxtehude is veel boeiender, avontuurlijker, gekker ook dan we ooit hadden durven vermoeden.

2. W.A. Mozart - The last symphonies
De cd die we in 2014 het vaakst hebben gedraaid is deze opname van Mozarts symfonieën nr. 39, 40 en 41, uitgevoerd door het Concentus Musicus Wien onder leiding van de 85-jarige Nikolaus Harnoncourt. Zijn leeftijd hoor je er niet aan af. Integendeel. Er bestaan weinig of geen opnamen van deze drie repertoirestukken die bruisender, vitaler, opwindender, kleurrijker, dramatischer en verrassender zijn. Platgespeelde muziek? Allesbehalve!

3. Franz Schubert - Winterreise
Van Schuberts 'Winterreise' bestaan oneindig veel opnamen. Weinige zijn zo goed gelukt als die van de Duitse prachtbariton Matthias Goerne en pianist Christoph Eschenbach. Wat een zeggingskracht, diepte, poëzie en klankschoonheid. Je kunt je nauwelijks voorstellen dat het nóg mooier en ontroerender kan.

4. Anton Bruckner - Symfonie nr. 9
Op 26 augustus 2013 dirigeerde de al zwaar zieke en kwetsbare Claudio Abbado in de concertzaal van het Kultur- und Kongresszentrum in Luzern de Negende symfonie van Bruckner. De live-opname van het Lucerne Festival Orkest behoort tot de allermooiste in de catalogus en is een prachtig eerbetoon aan één van de grootste dirigenten van onze tijd.

5. Igor Stravinsky - Le sacre du printemps
Dirigent François-Xavier Roth laat met zijn orkest Les Siècles horen hoe Stravinsky's grootmeesterlijke 'Sacre' ten tijde van de première in 1913 ongeveer kan hebben geklonken. Dit stuk zo te horen, in de oerversie, die af en toe zeer afwijkt van de inmiddels klassieke, en met deze instrumenten, is een absolute sensatie.

(Door: Erik Voermans)


JAZZ

1. Simin Tander - Where water travels home
Vocaliste Simin Tander maakte een uiterst persoonlijke document, dat niettemin universele waarde bevat. Zij heeft een fijn taalgevoel met een voortreffelijke tekstbehandeling. Intrigerend zijn de vocale improvisaties, die expressiever en exotischer klinken dan menige scat. Anderzijds spreekt ze woorden soms nauwelijks uit, alsof ze te kostbaar zijn om zomaar met de lucht te laten meevoeren.

2. Tineke Postma & Greg Osby - Sonic halo
Saxofoniste Tineke Postma is inmiddels de gelijke van haar leermeester Greg Osby. Op 'Sonic halo' is hun samenspel haast intiem. De vertrouwde sfeer maakt muzikale ontboezemingen mogelijk. Dissonanten kunnen duistere, onbegrepen noten zijn; hier zijn het vrolijke klanken, die de spot drijven met alles wat in het gareel loopt.

3. Kapok - Kapok
Met een afwijkende bezetting van hoorn, gitaar en slagwerk weet het trio Kapok een grote helderheid en directheid te bereiken. Hun eerste cd werd opgenomen in Kytopia; de opvolger ontstond in het kasteel van meestervervalser Geert-Jan Jansen, vanwege de akoestiek. De uitkomst is een album vol verrassende contrasten en onverwachte rolwisselingen.

4. Somi - The Lagos music salon
De Afro-Amerikaanse zangeres Somi heeft de wereld wat te melden en zij doet dat op een aantrekkelijke manier. Politiek en persoonlijk leven zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Haar muziek heeft sterke melodieën, krachtige ritmes en verzorgde harmonieën. Somi heeft een gevoileerde stem, maar dwars door de ruis heen klinkt een verbluffende helderheid.

5. The Bad Plus - The rite of spring
The Bad Plus gaat terug naar de oorsprong van 'Le sacre du printemps', dat Stravinsky aanvankelijk schreef voor vierhandig pianospel. Bij dit trio is er een uitgesproken ritmesectie, die het grote verschil maakt. Deze Amerikanen doen het zonder rijke orkestratie; drie stukken gereedschap volstaan.

(Door: Jan Jasper Tamboer)


WERELDMUZIEK

1. Toumani & Sidiki - Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté
Van alle koraspelers is Toumani Diabaté de onbetwiste grootmeester. Zijn spel op de kalebasharp is prachtig elegant, transparant en verrassend. Laat hij nu ook nog een zoon hebben, Sidiki, die dezelfde muzikale eigenschappen heeft en daar ook nog een scheut eigenzinnigheid aan toevoegt. Vader en zoon houden elkaar hier scherp, voor de luisteraar is dat honderd procent genieten.

2. Ensemble Tirana - The bridge that links time
Het vocale Ensemble Tirana, vermaard om huiveringwekkende vertolkingen van traditionele Albanese samenzang, brengt een pracht-cd met tijdloze, universele en bijzonder urgente muziek. Met hun soms onheilspellende samenklanken en donkere timbres laten de zes mannen horen hoe het leven in essentie is: onrechtvaardig, wreed, soms lieflijk en vaak intens droevig.

3. Música Temprana - Misa Criolla
De swingende, devotionele 'Misa Criolla' van de Argentijnse componist Ariel Ramírez vol hyper-expressieve melodieën, is door Musica Temprana ontdaan van vals sentiment en teruggebracht in zijn oorspronkelijke context: het semi-volksrepertoire van Latijns-Amerika, barokke muziek met veel indiaanse invloeden.

4. Noura Mint Seymali - Tzenni
De Mauretaanse diva Noura Mint Seymali heeft een gerafeld, gespierd en confronterend geluid waar je u tegen zegt. Ze wordt strak gehouden door haar meedogenloos swingende band, waarin de ardine en de tidinite, traditionele tokkelinstrumenten, het zout in de pap zijn.

5. Tiltan - A road less traveled
De improviserende (alt)violist Oene van Geel, de Moldavische bayanspeler Oleg Fateev, de Israëlische componerende gitarist David Golek en de Argentijnse klarinettist Natalio Sued staken de koppen bij elkaar om op intieme wijze hun muzikale gedachten met elkaar te delen. Luisterend naar deze organische, fantasierijke, en vooral warmbloedige muziek rijst het besef dat hun herkomst er eigenlijk niet toe doet. Mensen, dus ook musici, komen nu eenmaal overal en nergens vandaan.

(Door: Saskia Törnqvist)

Beeld RCA
Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté Beeld World Circuit Records
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden