Plus

David de Goede: 'In onze welvarende tijd draait het om de moraal'

David de Goede (75) zoekt al sinds de jaren negentig de juiste mensen voor topfuncties. Hij kijkt niet naar hun ideale cv, maar luistert vooral naar het persoonlijke verhaal. 'Ik wist al als kind: die hoge heren wil ik beter leren kennen.'

De Goede: 'Headhunten. Proef dat woord eens. Het is agressief en plat'Beeld Rachel Dubbe

David de Goede - 'termen als headhunter en executive search zijn vlaggen die de lading allang niet meer dekken' - kijkt met enige argwaan op. Hij is dan wel net 75 jaar geworden, maar begin met hem niet over 'afbouwen' of 'op de rem trappen'.

De oprichter van Corporate Casting wordt al onrustig bij de gedachte. Sterker: de man die al decennia de juiste personen zoekt voor topfuncties bij bedrijven als Heineken, het Rijksmuseum, World Press Photo, FD Mediagroep, Ajax en de Amsterdamse haven gaat naar eigen zeggen 'gewoon een volgende fase' van zijn werkzame leven in. Met iets meer beschouwing, en de concentratie op de grote lijnen.

"Uitbreiding. Daar heb ik het over. Eerst binnen Nederland, en ook naar het buitenland. Het is nu het moment om het bedrijf nog beter op de toekomst af te stemmen. De wereld is enorm aan het veranderen. Dat betekent dat ondernemingen en organisaties andere mensen nodig hebben dan ze gewend zijn. Ik denk dat ik die mensen, met mijn ervaring, kan bieden. Dat wordt mijn taak. Ik ga zeker niet minder doen."

Corporate Casting. Is dat niet een beetje een chique naam voor een headhuntersbureau?
"Zoals ik zei: die vlag dekt de lading niet meer. Headhunten. Proef dat woord eens. Het is agressief en plat. 'Headhunting' betekent letterlijk koppensnellen, iemands hoofd afhakken. Mijn compagnon Astrid van Heumen en ik denken daar anders over. Daarom hebben we bewust gekozen voor een nieuwe werkwijze. In deze tijd draait het meer om motivatie en drijfveren dan om het voorbeeldig ogende cv. Of zoals Hillary Clinton in haar acceptance speech zei: 'Het gaat er niet om wat ik gedaan heb, maar waarom ik het gedaan heb'."

Hoe werkt u?
"Corporate Casting laat zich inspireren door film en theater: we casten iemand voor een rol die hij of zij gaat spelen, niet op een podium of voor een camera, maar in een ­bedrijf of instelling. Zoals je een acteur cast voor een bepaalde rol, zo casten wij directies, raden van bestuur en raden van commissarissen - de hoofdrolspelers en de spelers daar omheen die het script van het bedrijf schrijven en uitvoeren."

Corporate Casting richt zich op de invulling van sleutelposities bij beursgenoteerde ondernemingen, financiële instellingen, pensioenfondsen. Dat is toch meer de wereld van het harde geld dan van de juiste toonladder?
"Corporate Casting is overigens ook heel actief in de wereld van kunst, cultuur en ­wetenschap. Maar serieus: als je iemand zoekt voor een bedrijf waarin miljarden omgaan, gaat het over het casten van de juiste persoon. Kan zij of hij die rol aan en waarom denkt zij of hij die rol te kunnen spelen? Wat is, diep van binnen, de reden om dit te gaan doen? Om daarachter te komen, is een geoefend oog noodzakelijk."

All the world's a stage, and all the men and women merely players....
"Juist. Shakespeare wist het al. De waarheid ligt besloten in de literatuur, het theater en de beeldende kunst. Dat is echt zo. Oplossingen voor hedendaagse vraagstukken zijn eerder bij Goethe en in de Griekse tragedies te vinden dan op het Binnenhof."

U sprak net over een snel veranderende wereld. Wat bedoelt u daarmee?
"De ongekende welvaart die is opgebouwd na de Tweede Wereldoorlog is ineens niet meer vanzelfsprekend en wordt bedreigd. Van buitenaf, door de verschuivende economische en politieke machtsverhoudingen. Daardoor lijdt een groot deel van de bevolking onder een gebrek aan vertrouwen. Er is geen vertrouwen tussen burgers en de politiek, en in het bedrijfsleven staat de verhouding tussen het management en de werknemers weer onder druk."

[Tekst gaat verder onder de foto]

De Goede: 'Kan zij of hij die rol aan en waarom denkt zij of hij die rol te kunnen spelen? Wat is, diep van binnen, de reden om dit te gaan doen?'Beeld Rachel Dubbe

"Nederland is rijker dan ooit en meer dan rijk gezegend. Maar we tellen onze zegeningen niet. Angst en een gebrek aan historisch besef leiden tot een naar binnen gerichte maatschappij. Commercie en de waan van de dag bepalen de toon in het maatschappelijke debat."

U windt zich hierover zichtbaar op...
"Er komen vluchtelingen naar dit land omdat ze thuis geen cent te makken hebben of worden bedreigd. Na de rampen in de vorige eeuw mag je verwachten dat wij die mensen de hand reiken. Wat doen wij? We sturen ze terug, of stoppen ze in kampen. Bertolt Brecht schreef: Erst kommt das Fressen, dann die Moral. Maar in onze welvarende tijd draait het, vind ik, bij uitstek om de moraal."

U zegt: het draait bij mensen om hun verhaal. Wat is uw verhaal?
"Heb je even?"

Serieus... Hoe zou u zichzelf verkopen aan Corporate Casting?
"Mijn ouders trouwden in de meidagen van 1940 in Rotterdam, toen de stad in puin lag door de bombardementen. Zij durfden dat, omdat God hun leider was: 'Wat de toekomst brengen moge, ons geleidt des Heeren hand.' Dat is mijn basis. Een bouwvallig rijtjeshuis met een minituintje in het mindere deel van Kralingen."

Herinnert u zich iets van de oorlog?
"Om aan voedsel te komen, maakte mijn vader lange tochten op zijn fiets. Op houten banden, welteverstaan. Hij nam mij altijd mee - een vrolijk, blauwogig joch dat de boerenfamilies wist te vertederen waardoor ze mijn vader meer gaven of verkochten dan ze eigenlijk van plan waren. Anders dan bij veel van zijn leeftijdsgenoten is mijn vader tijdens controles nooit opgepakt of als dwangarbeider afgevoerd naar Duitsland. Dat kwam, zo dacht hij, door mij: een edelgermaantje dat de bezetters wist te ontwapenen."

"Dit idee-fixe van mijn vader gaf mij een bijzondere status binnen ons gezin. Ik was de oudste van vier kinderen en werd het meest kritisch bejegend, maar ik was ook de meest verwende van het stel. Mijn broers en zus hebben daar nog heel lang veel moeite mee gehad."

Wanneer kreeg u interesse voor het bedrijfsleven?
"Na de oorlog leefden wij, zeg ik altijd, in nette armoede. Er werden in het verwoeste Rotterdam noodwinkels gebouwd en mijn vader ging een herenmodewinkel bestieren. Tot zijn klantenkring behoorden al snel havenbaronnen en ondernemers."

"Ik mocht als tienjarige op zaterdagen meehelpen in het magazijn. Ik moest de hoed- en boordmaten van de grote heren uit mijn hoofd leren. Ik voldeed vanzelfsprekend aan de wensen van mijn vader, maar ik weet zeker dat toen al stilzwijgend een interne weerstand ontstond tegen nederig gedrag richting de autoriteiten. Ik wist al snel: die mensen wil ik beter leren kennen. Dat is later dus ook gelukt."

Uw ouders gingen 's zondags tweemaal naar de kerk.
"Boven de kerkdeur stond: Gods uitverkoren volk zijn wij. Ik vond het een treurige gedachte dat ik uitverkoren was en dat mijn vriendjes uit de straat die niet naar de kerk gingen, kennelijk verdoemd waren."

Dat vond ik ondraaglijk en oneerlijk. Net als het idee dat ik met de kinderen uit de kerk, waarmee ik helemaal niets had, na mijn dood in alle eeuwigheid moest vertoeven. Ik dacht: dat is pas de hel."

Heeft u louter donkere herinneringen aan die gereformeerde achtergrond?
"Mijn ouders waren altijd gastvrij voor onze niet-godvrezende, 'dolende' buurtgenootjes. Iedereen werd met open armen ontvangen. Zo probeer ik ook te zijn. Iedereen is welkom in mijn rovershol in Amsterdam-Zuid. Mijn vriendenkring is nogal eclectisch van aard. Topbestuurders en ministers, maar ook taxichauffeurs, trambestuurders en eeuwig struikelende brokkenpiloten. Vriendschap is de afwezigheid van een oordeel."

Uw vrienden zeggen: hij heeft er ook zijn liefde voor Bach aan overgehouden.
"Dat is waar. Er waren diensten op zondagmiddag waar na afloop cantates van Bach werden gespeeld. Die muziek betoverde mij en deed mij inzien dat de grenzen van de wereld veel verder lagen dan ik tot dan bevroedde. Bach is altijd een belangrijk onderdeel van mijn leven gebleven."

Wanneer brak u met de kerk?
"Het begon met de meisjes van de mode- en kunstacademie, door mijn vader getypeerd als een poel des verderfs. En ik herinner me dat ik op een middag - ik zat op de hbs - naar de film ging, naar High Society.

De Goede: 'We tellen onze zegeningen niet'Beeld Rachel Dubbe

"Ik maakte kennis met jazzmuziek en met onbereikbaar mooie vrouwen als Doris Day. Toen mijn ouders erachter kwamen dat ik naar de bioscoop was gegaan, waren ze bedroefd. Na die confrontatie begon de onthechting. Ik liet mijn haar groeien en liep rond in zelf ontworpen fluwelen jasjes."

Waarom ging u dan naar Nyenrode, toch niet bepaald een omgeving voor hippies?
"Ik wilde naar de toneelschool, maar daarmee had ik mijn ouders echt in het verdriet gestort. Op Nyenrode moest mijn lange haar er wel weer af en liep ik rond in een donkerblauw maatpak. Ook zette ik daar een handel in overhemden op. Klassieke, eenvoudige hemden waar ik dan Di Stefano in liet zetten, een door mij verzonnen merknaam die verwees naar een destijds wereldberoemde voetballer. Zo bewoog ik langzaam richting het zakenleven."

"Tegelijk was Nyenrode mijn nieuwe uitvalsbasis om de wereld te veroveren. Met een vriend reed ik 's avonds op de motor naar Amsterdam. We gingen naar Reynders, Eijlders, de Blue Note en andere jazzcafés. Er was geen houden meer aan. Ik was een vreemdeling in Jeruzalem geworden, zoals mijn vader zei. Een afvallige. Ik ben tot de dag van vandaag de enige binnen ons gezin die uit dat milieu is getreden."

U werkte bij Philips en VNU. Hoe kwam u in de wereld van banen en 'casting' ­terecht?
"Ik wilde een vrij beroep en werd op een gegeven moment gevraagd bij het illustere adviesbureau Horringa en De Koning als jongmaatje. De jaren zeventig, een mix van hard werken en veel genieten. Ik maakte in Amsterdam de bloeiperiode in de kunst mee: het Mickery Theater, galeries als Art Project en Riekje Swart en de voorstellingen van ­Tadeusz Kantor en de Wooster Group. Dankzij de kunst was Amsterdam een venster op de wereld. Zoals Amsterdam dat nu, met bruisende musea, ook weer aan het worden is."

Op een gegeven moment werd u partner in het headhuntersbureau van Johan de Vroedt en Joan Thierry.
"Ik was 58 en voor de derde keer vader geworden, na twee dochters nu een zoon - kort daarna kwam nog een dochter. Ik moest een zevencijferignummer van de bank lenen, maar ik wist dat dit mijn kans was om de mensen die, zoals de kerk mij leerde, 'in hoogheid zijn gezeten', definitief goed te leren kennen.

Jeugdfoto David de GoedeBeeld -

De Vroedt en Thierry waren ­levensgenieters en non-c0nformisten. Dat schiep een band. Op een feest ter ere van de zeventigste verjaardag van Johan de Vroedt - hij is onlangs overleden - was opeens een speech. Daarin vertelde Johan dat hij en Joan 'op grote vakantie gingen'. Weg waren ze - de volgende dag al. Ik zette het bedrijf voort en stapte drie jaar later uit de maatschap."

Even tussendoor: u vertelt over uw dochters en zoon. Vier kinderen bij drie vrouwen. Was de casting op persoonlijk vlak nogal lastig?
"Ik ben een bofkont, want ik heb mooie, krachtige vrouwen leren kennen in de bloei van mijn leven. Scheidingen zijn pijnlijk, vooral ook omdat ze de kinderen overkomen. De moeders hebben dat opgevangen en ik neem mijn petje ervoor af hoe zij de opvoeding hebben gedaan."

"De continuïteit in mijn leven bestaat uit de kinderen en mijn vriendschappen, waarbij de geliefden ook vrienden kunnen worden. Met mijn vier kinderen heb ik een hechte band. Zij houden mij scherp. Loulou, de jongste, zei al op haar twaalfde: 'Pap... je bent belachelijk oud, maar je wordt nooit bejaard. En als je bejaard wordt, zal ik je waarschuwen'."

Terug naar de zaken: nam u na De Vroedt en Thierry ook afscheid van de term headhunter?
"Ik ben op mijn zeventigste een nieuw avontuur begonnen met zakenpartner Astrid van Heumen. Aan het einde van de afgelopen eeuw liet het Westen zich leiden door het mantra It's the economy, stupid. Ik weet zeker dat het in deze nieuwe eeuw om iets anders gaat: It's ethics, stupid.

De Goede: 'We moeten anders denken en anders met elkaar omgaan'Beeld Rachel Dubbe

Ik zag deze zomer in Siena fresco's van Lorenzetti, een allegorie van goed en slecht bestuur. Wat mij betreft gaan we terug naar het renaissance-ideaal van goed bestuur, waarbij het eigenbelang ondergeschikt is aan het algemeen belang."

Uw 75ste verjaardag had als motto 'It all adds up in life, from the distant past to the uncertain future'.
"Dat is van Saul Bellow. De toekomst is ongewis. We moeten anders denken en anders met elkaar omgaan. Mag ik mijn vriend Ilja Leonard Pfeijffer citeren? 'Het getuigt niet van kracht en moed om Nederland te ­beschermen tegen andersoortigen, maar om hen als vanzelfsprekend te accepteren.' De angst die de mensen nu in de houdgreep heeft, verontrust me. Die angst komt voort uit een onbestemd sentiment. Veel mensen voelen zich, terecht of niet, achtergesteld en missen geborgenheid."

"Daar moeten we met z'n allen iets aan doen, de politiek voorop. Dat is zelfs de grote opdracht voor de nieuwe talenten in het publieke domein. De vraag is alleen: wie zíjn dat?"

David de Goede, 4 mei 1941, Rotterdam

1954
Christelijke hbs in Rotterdam

1959-1961
Nyenrode

1961
Antioch College in Yellow Springs, Ohio

1962
Militaire dienst. Leert Russisch bij de Militaire Inlichtingen Dienst

1963
Culturele antropologie Rijksuniversiteit Utrecht

1963
Bijbaan als marktonderzoeker

1968
Directie-assistent Philips

1999
Partner bij De Vroedt en Thierry

2006
Oprichter van Corporate Casting

David de Goede woont alleen in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden